Với bức tường này (rộng 5,5m, cao 1,2m), ông Nguyễn Văn Nhiên là người xây nhà cho ông Toàn khẳng định, không thể có giá trị hơn 600 nghìn đồng vào thời điểm bị đạp đổ. Tại thời điểm này, cũng chỉ khoảng 900 nghìn đồng. Trong khi đó, theo quy định tại Điều 143 Bộ luật Hình sự, tài sản bị hủy hoại phải có giá trị tối thiểu là 2 triệu đồng.

>>Kỳ III: Trưởng Công an huyện Từ Liêm vẫn “né” phóng viên
>>Kỳ II: Báo trước một vụ án oan
>>Kỳ I: Anh em đưa nhau ra tòa

Từ hồ sơ, chứng cứ, chúng tôi nhận thấy kiến nghị của các bị can là có cơ sở.

Cụ thể, bản Kết luận đã xác định: “… Sau khi ông Hoạch chết, anh Toàn được chia thừa kế thửa đất số 117, tờ bản đồ số 10 thuộc thôn Ngọc Trục, Đại Mỗ, Từ Liêm, Hà Nội, diện tích 167m², loại đất 5% (hiện tại là đất thổ cư, đứng tên anh Hưng)…”. Nhận định này là phi thực tế vì: Thứ nhất, qua xác minh thực tế và nghiên cứu các tài liệu do UBND xã Đại Mỗ cung cấp, TAND huyện Từ Liêm (về giải quyết việc chia tài sản theo yêu cầu của bà Nguyễn Thị Sửu) nhận định: Thửa đất 5% (có diện tích 360m², sau này có tên là thửa 116 và 117) là đất nông nghiệp do Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp phân cho bà Nguyễn Thị Sửu và các con ruột sinh từ 1960 trở về trước. Thời điểm đó, ông Nguyễn Văn Hoạch không phải xã viên HTX nông nghiệp và cũng không có hộ khẩu tại xã Đại Mỗ nên không được chia đất này.

Thứ hai, vào năm 2004, gia đình bà Sửu có ý định chia thừa kế cho ông Toàn thửa đất số 117, nhưng sau đó anh em ruột ông Toàn đã không nhận mà đòi toàn bộ mảnh đất này (gồm cả thửa 116 và 117), nên mới dẫn đến việc cơ quan tòa án vào cuộc chia tài sản. Do vậy, nhận định “anh Toàn được chia thừa kế thửa đất số 117…” là không đúng.

Thứ ba, UBND xã Đại Mỗ xác nhận thửa đất 117 là đất thổ cư, xây nhà trước 15/10/1993, mang tên anh Hưng là không có cơ sở. Vì, tài liệu mà UBND xã căn cứ chính là cuốn Sổ dã ngoại lập vào năm 1992. Tài liệu này không có giá trị pháp lý về xác định chủ sở hữu, loại đất… theo quy định của Luật Đất đai. Còn theo xác minh của chúng tôi, cùng với các nhân chứng tại địa phương và lời khai với cơ quan Tòa án của bà Lại Thị Hương - vợ ông Toàn, mảnh đất này chỉ được xây nhà vào năm 2004. Cuốn Sổ dã ngoại 1992 mà cán bộ địa chính xã Đại Mỗ đưa ra làm minh chứng là một cuốn sổ ghi chép cẩu thả, có nhiều dòng bị bỏ trống với nhiều kiểu chữ, loại chữ khác nhau, không có con dấu, chữ ký của người lập…

Bản Kết luận điều tra 428 có nêu: “Hội đồng định giá tài sản trong TTHS huyện Từ Liêm xác định: bức tường gạch xây của nhà anh Toàn dài 5,5m, cao 2,3m trị giá 3.025.000 đồng”. Đây là cơ sở xác định thiệt hại để làm căn cứ khởi tố vụ án hình sự của CQCSĐT Công an huyện Từ Liêm. Nhưng, theo nhận định của Cty Cổ phần Tư vấn đầu tư xây dựng và chuyển giao công nghệ Thành An (đơn vị có chức năng tư vấn, thiết kế lập dự toán) thì số tiền bị hủy hoại trong vụ việc này lại hoàn toàn khác. Cụ thể, theo đo đạc thực tế, bức tường này có chiều dài 5,3m và cao 1,8m (cao hơn bức tường ông Nguyễn Văn Nhiên đã xây vào năm 2004 là 60cm và thấp hơn so với nhận định của Kết luận điều tra số 428 là 50cm. Chiều dài thực tế đo được ngắn hơn 20cm so với nhận định của Cơ quan điều tra). Với các số liệu đo được thực tế tại hiện trường, Cty Thành An đã xác định tổng giá trị xây dựng của bức tường tại thời điểm năm 2010 là 1.254.768 đồng và tại thời điểm hiện tại là 1.984.630 đồng (đã bao gồm các khoản chi phí và đơn giá theo quy định của Nhà nước).

Vậy con số nào là đúng, sự thật ai đã làm sai, làm quá và nhằm mục đích gì? Chúng tôi sẽ tiếp tục xác minh, làm rõ và thông tin tới bạn đọc trong các số báo tới.

Thế Lữ - Thái Hải