Theo quy định pháp luật, Bitexco phải tự đứng ra thỏa thuận và thương lượng giá đền bù với các hộ dân

Năm 2006, Dự án đầu tư xây dựng cao ốc văn phòng thương mại dịch vụ và căn hộ tại Khu tứ giác Bến Thành được UBND TP. Hồ Chí Minh chấp thuận chủ trương giao cho Công ty TNHH Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Minh (Bitexco) làm chủ đầu tư. Tháng 9/2009, UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành quyết định tổ chức bồi thường giải phóng mặt bằng chuẩn bị thực hiện dự án. 

Trong số hơn 100 hộ bị thu hồi đất, hộ bà Lang là chủ căn hộ số 63E tầng 2, chung cư 45 Phạm Ngũ Lão, quận 1 được thông báo tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ của gia đình mình khoảng 2,6 tỷ đồng theo Bảng chiết tính số 38 của Ban bồi thường giải phóng mặt bằng lập ngày 24/3/2011. Dù số tiền này không đủ để gia đình mua nhà tái định cư nhưng được UBND phường Nguyễn Thái Bình và Ban bồi thường giải phóng mặt bằng vận động nên gia đình bà Lang là những hỗ di dời đầu tiên để giao mặt bằng cho chủ đầu tư sau khi đã có đơn xin cứu xét về mức giá đền bù quá thấp không đủ để mua nhà cho 10 nhân khẩu.

Dù vậy, các cơ quan chức năng quận 1 vẫn không xem xét nội dung khiếu nại của bà Lang có liên quan đến việc đền bù diện tích nhà chưa đúng với hiện trạng, cũng như mức hỗ trợ không công bằng đối với mỗi hộ.

Theo hồ sơ vụ việc, ban đầu, đơn giá đền bù của dự án này là nhà đất mặt tiền đường Phạm Ngũ Lão 165,7 triệu đồng/m², mặt tiền đường Phó Đức Chính 156,9 triệu đồng/m², mặt tiền đường Lê Thị Hồng Gấm 147,8 triệu đồng/m²… Theo UBND quận 1, đơn giá này bảo đảm quyền lợi cho các hộ dân có nhà đất bị thu hồi.

Tháng 3/2011, UBND quận 1 phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư mới. Trong đó, đất mặt tiền đường Lê Thị Hồng Gấm và Calmette trên 240 triệu đồng/m², còn đường Phạm Ngũ Lão hơn 237 triệu đồng/m² và Phó Đức Chính hơn 246 triệu đồng/m²… Dù vậy theo phản ánh của người dân mức giá đền bù nêu trên vẫn chưa hợp lý bởi chỉ bằng phân nửa giá thị trường, không đủ để người bị thu hồi nhà đất có nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ.

Ngoài ra, người dân chưa lần nào được gặp chủ đầu tư để đối thoại, thỏa thuận về đơn giá đền bù. Trong khi đó, khu tứ giác Bến Thành là một dự án kinh tế thương mại bình thường, theo Nghị định 181/2004/NĐ-CP thì Ban bồi thường giải phóng mặt bằng của UBND quận 1 không thể đứng ra thu hồi đất thay cho chủ đầu tư. Nếu Bitexco muốn lấy đất làm dự án thì phải tự đứng ra thỏa thuận và thương lượng giá đền bù với các hộ dân.

Giải thích với người dân, UBND quận 1 cho biết, Bitexco không thỏa thuận giá đất với người dân và chính quyền phải đứng ra thu hồi đất vì dự án này áp dụng khoản 2, điều 34 Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007.

Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều luật sư thì việc UBND quận 1 viện dẫn Nghị định 84 lại chỉ ra một sai sót nghiêm trọng về pháp lý khi thực hiện thu hồi đất tại dự án này. Lý do là Thông tư 06/2007/TT-BTNMT ngày 15/6/2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện khoản 2, điều 34 Nghị định 84 thì dự án này đã thực hiện quy trình ngược: Thay vì dự án của nhà đầu tư phải theo quy hoạch thì đằng này, quy hoạch lại chạy theo dự án của nhà đầu tư.

Để làm rõ những vấn đề này, đầu tháng 7/2012, phóng viên Báo Thanh tra đã trực tiếp đến làm việc với chủ đầu tư, Ban bồi thường giải phóng mặt bằng, Thanh tra quận 1 để tìm hiểu quá trình thực hiện dự án, cũng như việc giải quyết KN của người dân nhưng đều nhận được lời hẹn sẽ làm việc sau.

Đây rõ ràng là cách từ chối khéo để tránh báo chí vì nếu tính đúng tính đủ thì với một trường hợp như bà Lang từ tháng 5/2011 đến nay chỉ nhận được một biên bản làm việc với Thanh tra quận 1 thay vì một quyết định giải quyết KN theo đúng pháp luật không là phù hợp.

Đỗ Chu