+ Thưa ông, Đảng ủy Thanh tra Chính phủ vừa chính thức phát động phong trào thi đua với chủ đề: “Làm hết việc chứ không hết giờ, rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; phấn đấu hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chiến lược, quan trọng, cấp bách của Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra”. Tinh thần thi đua này được cụ thể hóa như thế nào trong công tác xây dựng pháp luật giai đoạn hiện nay?

- Ông Trần Đăng Vinh: Phong trào thi đua “Làm hết việc chứ không hết giờ” trong công tác xây dựng pháp luật cần được hiểu không đơn thuần là làm thêm thời gian, mà cốt lõi là tinh thần trách nhiệm, tư duy đổi mới và hiệu quả thực chất trong từng sản phẩm thể chế.

Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu hoàn thiện pháp luật rất lớn, phạm vi điều chỉnh ngày càng rộng, tính chất ngày càng phức tạp, đòi hỏi đội ngũ làm công tác pháp chế phải chủ động hơn, sâu sát thực tiễn hơn và phản ứng chính sách nhanh hơn. Vì vậy, “làm hết việc” trước hết là làm đến nơi đến chốn, làm có chất lượng, không né tránh việc khó, không đùn đẩy trách nhiệm.

Đối với công tác xây dựng pháp luật, tinh thần đó sẽ được cụ thể hóa ở một số nội dung trọng tâm:

Thứ nhất, chủ động rà soát, phát hiện sớm những bất cập, chồng chéo, khoảng trống pháp lý để tham mưu sửa đổi kịp thời.

Thứ hai, đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn bản, nhưng vẫn bảo đảm chất lượng, tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và khả thi.

Thứ ba, bám sát thực tiễn quản lý nhà nước, thực tiễn thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để xây dựng chính sách.

Thứ tư, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu pháp luật và trí tuệ nhân tạo để nâng cao năng suất, chất lượng công việc.

Thứ năm, đề cao trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu trong từng khâu xây dựng thể chế.

Có thể nói, trong công tác pháp chế, “làm hết việc” cũng đồng nghĩa với việc phải theo đuổi đến cùng mục tiêu xây dựng được những quy định thực sự đi vào cuộc sống, tháo gỡ được khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

+ Thanh tra Chính phủ đang đứng trước nhiều yêu cầu mới về hoàn thiện thể chế và sắp xếp tổ chức bộ máy. Vụ Pháp chế sẽ tập trung vào những nhiệm vụ đột phá nào trong năm 2026, thưa ông?

- Ông Trần Đăng Vinh: Năm 2026 là giai đoạn có nhiều yêu cầu mới đặt ra đối với công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế của ngành Thanh tra, đặc biệt trong bối cảnh tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Vụ Pháp chế xác định tập trung vào một số nhiệm vụ mang tính đột phá.

Một là, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về thanh tra, tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, bảo đảm thống nhất với các chủ trương mới của Đảng và yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước.

Hai là, tập trung rà soát toàn diện các quy định liên quan đến tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, bảo đảm không để phát sinh khoảng trống pháp lý, không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước và quyền của người dân.

Ba là, đẩy mạnh đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tăng tính minh bạch, khả thi và ổn định của chính sách.

Bốn là, xây dựng đội ngũ công chức pháp chế chuyên sâu, chuyên nghiệp, có khả năng nghiên cứu chính sách, phản biện và xử lý các vấn đề pháp lý phức tạp trong bối cảnh mới.

Năm là, thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác xây dựng và rà soát văn bản quy phạm pháp luật; hình thành môi trường làm việc điện tử, cơ sở dữ liệu phục vụ công tác tham mưu thể chế.

Chúng tôi xác định rõ rằng, công tác pháp chế không chỉ là “tham mưu văn bản”, mà phải thực sự trở thành một trong những công cụ quan trọng để kiểm soát quyền lực, phòng ngừa sai phạm và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

+ Theo ông, để phong trào thi đua không rơi vào hình thức, yếu tố then chốt đối với công tác xây dựng thể chế hiện nay là gì?

- Ông Trần Đăng Vinh: Theo tôi, yếu tố then chốt là phải lấy hiệu quả thực chất của chính sách và chất lượng văn bản pháp luật làm thước đo của phong trào thi đua.

Trong công tác xây dựng thể chế, nếu chỉ chạy theo tiến độ, số lượng văn bản hoặc hình thức phát động mà thiếu cơ chế kiểm soát chất lượng thì rất dễ dẫn đến tình trạng văn bản thiếu tính khả thi, phải sửa đổi nhiều lần hoặc chậm đi vào cuộc sống.

Do đó, để phong trào thi đua thực chất, cần tập trung vào 3 vấn đề cốt lõi.

Đầu tiên là phải gắn trách nhiệm cá nhân với từng sản phẩm pháp luật; mỗi cán bộ tham mưu phải chịu trách nhiệm đến cùng đối với chất lượng nội dung được đề xuất.

Tiếp đến, phải bám sát thực tiễn, lắng nghe ý kiến từ cơ sở, từ người dân, doanh nghiệp và các cơ quan thực thi pháp luật; hạn chế tối đa tình trạng xây dựng chính sách theo tư duy chủ quan hoặc chỉ dựa trên hồ sơ giấy tờ.

Cuối cùng, phải xây dựng được môi trường làm việc chuyên nghiệp, kỷ cương, khuyến khích đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Tôi cho rằng, trong giai đoạn hiện nay, công tác xây dựng pháp luật không chỉ cần người “làm nhiều”, mà cần những người thực sự có tư duy cải cách, có bản lĩnh nghề nghiệp và tinh thần phụng sự.

Khi mỗi văn bản được xây dựng bằng trách nhiệm và tâm huyết thì phong trào thi đua sẽ tự nhiên đi vào chiều sâu, tạo ra giá trị thực chất cho xã hội và Nhà nước.

+ Xin trân trọng cảm ơn ông!