Căn nhà gia đình bố mẹ học sinh Diệu Ái không khó khăn như nhiều trường hợp khác. Ảnh: Trúc Xuân

Theo phản ánh của ông Lý Đa Ni, người dân tộc Khmer, ngụ tại xã An Ninh, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng: Hồ sơ của con gái ông là Lý Thị Chanh Đa đăng ký với Hội đồng Xét cử tuyển huyện Châu Thành thể hiện: Cả 3 năm trung học phổ thông (THPT) học lực liên tục là học sinh giỏi. Thi tốt nghiệp THPT năm 2014 em đạt 30 điểm (4 môn thi) được xếp loại giỏi. Tại kỳ thi tuyển sinh vào Trường ĐH Y Dược Cần Thơ em đạt 14 điểm cho 3 môn thi. Tuy nhiên, khi xem danh sách, em Đa không có tên trong số học sinh được cử tuyển.
 
Trong số 25 học sinh của tỉnh Sóc Trăng được chọn cử tuyển vào ĐH Y Dược Cần Thơ năm 2014 có 4 học sinh THPT thuộc huyện Châu Thành, gồm: Lê Hoàng Thái (dân tộc Kinh, xã An Ninh, học lực lớp 12 xếp loại khá, thi ĐH Y Dược Cần Thơ được 12,5 điểm); Thạch Kim Tho (dân tộc Khmer, xã Hồ Đắc Kiện, học lực khá, thi ĐH Y Dược được 12 điểm); Dương Xên Hon (dân tộc Hoa tại xã Phú Tân) học lực loại trung bình, thi ĐH Y Dược được 14 điểm); Cao Ngọc Diệu Ái (dân tộc Khmer xã An Ninh, học lực loại khá, thi ĐH Y Dược Cần Thơ được 11,5 điểm).

Đối chiếu với những trường hợp vừa nêu, em Đa người Khmer, học lực đạt loại giỏi, tốt nghiệp loại giỏi, thi ĐH Y Dược được 14 điểm (chưa tính điểm ưu tiên) nhưng lại không được cử đi học, trong khi những trường hợp khác học lực chỉ khá hoặc trung bình, nhưng vẫn được chọn. Trong đó, đáng chú ý là em Ái tốt nghiệp năm 2013, đã đậu vào ĐH Ngân hàng, nhưng vẫn được xét cử tuyển vào ĐH Y Dược Cần Thơ năm 2014.
 
Một giáo viên Trường THPT An Ninh cho biết: “Chúng tôi rất bất ngờ khi nghe tin em Đa không được cử đi học, trong khi em là con nông dân người dân tộc Khmer, học giỏi liên tục 3 năm liền bậc THPT, tốt nghiệp đạt loại giỏi, thật tiếc cho em”.

Theo ông Kim Sơn, Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo Sóc Trăng: “Sau khi được Bộ giao chỉ tiêu cử tuyển vào các Trường ĐH, Hội đồng Xét cử tuyển của tỉnh giao cho huyện, thị xã, thành phố. Các địa phương xét xong, chuyển hồ sơ về Hội đồng Tuyển sinh tỉnh xét và đề nghị UBND tỉnh ban hành quyết định cử học sinh đi học. Đối tượng xét cử tuyển là ưu tiên học sinh người dân tộc Khmer, học lực từ trung bình trở lên, hạnh kiểm từ khá trở lên (học sinh người Kinh xét không quá 15% trong tổng số chỉ tiêu). Việc xét cử tuyển căn cứ nhiều tiêu chí chứ không chỉ dựa vào học lực, vì vậy có trường hợp học lực trung bình được chọn, học giỏi không được chọn là không có gì khó hiểu cả, còn học sinh Đa không được cử tuyển là trách nhiệm ở huyện Châu Thành”.
 
Trao đổi với chúng tôi, bà Trương Ngọc Luận, Phó Chủ tịch UBND huyện Châu Thành cho biết: “Em Đa nộp hồ sơ xét cử tuyển nhưng do chỉ tiêu của huyện chỉ 4 học sinh, phải xét theo nhiều tiêu chí như gia đình chính sách, hộ nghèo, hoàn cảnh gia đình khó khăn, nên em Đa không được xét đợt này. Chúng tôi mong gia đình em Đa thông cảm, năm sau chúng tôi sẽ ưu tiên xét cho em giống như trường hợp em Ái”.

Trong khi đó, gia đình em Đa lo ngại: “Đối chiếu với những trường hợp cùng địa phương, tôi thấy tiêu chuẩn con mình hơn nên hi vọng cháu được cử tuyển. Cán bộ nói năm sau ưu tiên xét cử cháu đi học gia đình không yên tâm, bởi chính sách biết đâu thay đổi, con tôi không được xét thì mất cơ hội”.

Về việc tại sao chỉ xét học sinh học lực khá và trung bình, mà không xét học sinh học lực giỏi, bà Luận cho rằng: “Dựa nhiều tiêu chí chứ không phải chỉ dựa vào học lực”.
 
Riêng đối với trường hợp học sinh Cao Ngọc Diệu Ái có nhiều thắc mắc, theo bà Luận: “Cha mẹ Diệu Ái là công chức ngành Y tế hoàn cảnh gia đình khó khăn nên huyện xét cho em”. Tuy nhiên, một cán bộ UBND xã An Ninh cho biết, gia đình em Ái bố mẹ đều là công chức thuộc loại khá, mẹ em đang làm việc tại trạm y tế xã, cha em là bác sĩ chuyên khoa I công tác tại Trung tâm Y tế huyện Châu Thành.

Để chứng minh, vị cán bộ xã chỉ cho chúng tôi nhà của bác sĩ Cao Mạnh Trường nằm cạnh đường tỉnh lộ, xây kiên cố khang trang có cổng rào kín đáo.
 
Thiết nghĩ, cử tuyển là chính sách đúng đắn của Nhà nước đối với học sinh người dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, nếu việc chọn học sinh trung bình và khá đi học mà không chọn học sinh có học lực giỏi thì thiếu thuyết phục. Hơn nữa, việc chọn học sinh đã trúng tuyển ĐH năm 2013 đi học cử tuyển năm 2014 đã đánh mất cơ hội được học của những học sinh khác. Đề nghị UBND tỉnh Sóc Trăng xem xét lại trường hợp của em Đa đảm bảo việc xem xét cử tuyển vừa đúng đối tượng vừa đảm bảo chất lượng đầu vào tốt hơn.

Trúc Xuân