Ông Phạm Thái Lai, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Thông tin Kinh tế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Ảnh: B.S

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình then chốt, khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng nhất để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình. Trên hành trình bứt phá này, dòng chảy thông tin không đơn thuần là sự phản ánh xã hội, mà đã trở thành chất xúc tác, một mắt xích chiến lược thúc đẩy sự lớn mạnh của doanh nghiệp. Mối quan hệ giữa cơ quan báo chí và cộng đồng doanh nghiệp đã chuyển dịch từ sự đồng hành thông thường sang một mối quan hệ cộng sinh mang tính hữu cơ sâu sắc.

Để tìm hiểu sâu hơn về tầm ảnh hưởng của báo chí đối với việc định hình môi trường kinh doanh và thúc đẩy khu vực tư nhân, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Thái Lai, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Thông tin Kinh tế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Mối quan hệ "cộng sinh" tất yếu trong dòng chảy kinh tế

Phóng viên: Thưa ông, khi nhìn nhận về sự gắn kết giữa cơ quan báo chí và cộng đồng doanh nghiệp ở thời điểm hiện tại, chúng ta thấy rõ những đòi hỏi ngày càng cao từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Theo ông, bản chất của mối quan hệ này đang được định hình ra sao?

Ông Phạm Thái Lai: Có thể nói, quan hệ giữa báo chí và doanh nghiệp là mối quan hệ tương hỗ, cùng phát triển. Báo chí không đứng ngoài đời sống kinh tế để quan sát một cách thụ động, mà là một bộ phận quan trọng của tổng thể môi trường đầu tư, kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, chính sự vận động của doanh nghiệp, những câu chuyện khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, vượt khó, mở rộng thị trường hay chuyển đổi mô hình kinh doanh lại là nguồn đề tài phong phú cho báo chí. Doanh nghiệp cần báo chí để lan tỏa thông tin, xây dựng niềm tin, phản ánh khó khăn, kiến nghị chính sách. Báo chí cũng cần thực tiễn sinh động của doanh nghiệp để thực hiện tốt chức năng thông tin, phản biện và đồng hành với sự phát triển của đất nước.

Vì vậy, việc xây dựng một mối quan hệ thân thiện, lành mạnh, chuyên nghiệp và thực chất giữa báo chí với cộng đồng doanh nghiệp là yêu cầu khách quan. Quan hệ đó phải dựa trên sự tôn trọng sự thật, trách nhiệm xã hội và mục tiêu chung là kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp phát triển.

Phóng viên: Vậy cụ thể, báo chí đã và đang mang lại những giá trị cốt lõi nào giúp khu vực kinh tế tư nhân vừa định vị được mình, vừa tăng tốc phát triển hiệu quả, thưa ông?

Ông Phạm Thái Lai: Trước hết, báo chí là bệ đỡ truyền thông quan trọng giúp doanh nghiệp đưa thương hiệu, sản phẩm, dịch vụ và văn hóa kinh doanh đến gần hơn với người tiêu dùng, đối tác và xã hội. Đối với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, báo chí có thể giúp họ được nhận diện tốt hơn, tạo thêm niềm tin thị trường và mở rộng cơ hội hợp tác.

Quan trọng hơn, báo chí góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh. Khi báo chí tôn vinh những doanh nghiệp làm ăn chân chính, những mô hình kinh doanh hiệu quả, những doanh nhân có tinh thần đổi mới và trách nhiệm xã hội, xã hội sẽ có thêm những hình mẫu tích cực để lan tỏa. Những câu chuyện tốt nếu được phản ánh đúng lúc, đúng cách sẽ tạo động lực rất lớn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, báo chí cũng có vai trò phát hiện, phản ánh những hiện tượng tiêu cực như gian lận thương mại, cạnh tranh không lành mạnh, nhũng nhiễu, cản trở doanh nghiệp hoặc các hành vi làm méo mó thị trường. Khi những vấn đề này được đưa ra ánh sáng trên tinh thần khách quan và xây dựng, báo chí góp phần làm trong sạch môi trường kinh doanh, bảo vệ doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc và bảo vệ lợi ích chung của nền kinh tế.

Sức mạnh tinh thần và khát vọng vươn mình của dân tộc

Phóng viên: Ngoài vai trò thông tin hay phản biện thị trường, ông có nhắc đến yếu tố "truyền cảm hứng". Trong giai đoạn phát triển kinh tế mới, sức mạnh tinh thần này có ý nghĩa như thế nào đối với các mục tiêu dài hạn của quốc gia?

Ông Phạm Thái Lai: Yếu tố tinh thần luôn có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển của Việt Nam. Trong lịch sử, tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên đã giúp đất nước vượt qua nhiều giai đoạn khó khăn. Trong phát triển kinh tế cũng vậy, khí thế kinh doanh sôi động của thời kỳ Đổi mới đã góp phần quan trọng tạo nên những chuyển biến lớn cho nền kinh tế.

Hiện nay, khi đất nước hướng tới các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn 2045, chúng ta càng cần khơi dậy mạnh mẽ hơn tinh thần kinh doanh, khát vọng làm giàu chính đáng, khát vọng cống hiến và đổi mới sáng tạo trong xã hội. Báo chí có lợi thế đặc biệt trong việc lan tỏa những giá trị đó.

Thông qua các tuyến bài, chuyên đề, phóng sự, tọa đàm, câu chuyện doanh nhân và mô hình doanh nghiệp tiêu biểu, báo chí có thể tạo ra niềm tin và cảm hứng hành động. Khi doanh nhân thấy những nỗ lực chân chính của mình được ghi nhận, khi người trẻ thấy khởi nghiệp và kinh doanh là một con đường đóng góp cho đất nước, tinh thần phát triển sẽ được lan tỏa rộng hơn.

Phóng viên: Hiện nay, toàn hệ thống kinh tế đang tập trung triển khai các mục tiêu đột phá thể chế của Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Ông nhìn nhận thế nào về vai trò cầu nối của báo chí trong việc đưa những chính sách lớn này thực sự đi vào cuộc sống?

Ông Phạm Thái Lai: Nghị quyết 68-NQ/TW mang tư duy đột phá mạnh mẽ nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản về thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời bảo vệ an toàn pháp lý cho doanh nhân làm ăn chân chính. Tuy nhiên, để những chủ trương lớn này không chỉ nằm trên văn bản mà chuyển hóa thành động lực tăng trưởng thực tế, vai trò cầu nối của báo chí là cực kỳ quyết định.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam và VCCI chính là cam kết đồng hành mang tính chiến lược. Báo chí lúc này đóng vai trò hai chiều rất quan trọng. Một mặt, truyền thông giúp phổ biến sâu rộng các cơ chế chính sách mới, giúp doanh nghiệp nắm bắt kịp thời các quyền lợi về miễn giảm thuế, ưu tiên tín dụng hay cắt giảm thủ tục hành chính. Mặt khác, báo chí là kênh tiếp nhận và phản ánh trung thực những vướng mắc, "điểm nghẽn" từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp lên các cơ quan hoạch định chính sách.

Khi thông tin được minh bạch, những nỗ lực cải cách của Chính phủ được truyền tải kịp thời và tiếng nói của doanh nghiệp được lắng nghe qua lăng kính báo chí, niềm tin thị trường sẽ được củng cố vững chắc. Đây chính là đòn bẩy truyền thông mạnh mẽ nhất để giải phóng nguồn lực, đưa khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực quan trọng nhất thúc đẩy đất nước phát triển bền vững.

Với vai trò là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, VCCI luôn coi báo chí, truyền thông là lực lượng đồng hành quan trọng trong quá trình cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển doanh nghiệp và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân.

Trong thời gian qua, VCCI đã và đang tăng cường phối hợp với các cơ quan báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và các cơ quan định hướng truyền thông để xây dựng cơ chế hợp tác chặt chẽ hơn. Mục tiêu là tạo ra một môi trường thông tin khách quan, minh bạch, chuyên nghiệp, vừa hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, vừa nâng cao chất lượng truyền thông kinh tế.

Trong thời gian tới, VCCI mong muốn tiếp tục thúc đẩy các chương trình truyền thông chuyên biệt về Nghị quyết 68 và các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp. Các chương trình này không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền chính sách, mà cần trở thành diễn đàn đối thoại thực chất giữa doanh nghiệp, cơ quan hoạch định chính sách, báo chí và công chúng.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!