Ông Đặng Ngọc Điệp - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì họp báo. Ảnh: Đăng Tân

Tại cuộc họp báo ngày 17/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cung cấp thông tin về Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030.

Hoàn thiện đồng bộ cơ chế cho giai đoạn phát triển mới

Theo đó, năm 2026 đánh dấu bước khởi đầu của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: 2026-2030 theo Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội.

Đây là chương trình phạm vi rộng, nội dung lớn, tác động trực tiếp đến đời sống của hàng chục triệu người dân nông thôn, hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số trên cả nước.

Dù Nghị quyết của Quốc hội mới ban hành hơn 6 tháng, Trung ương đã hoàn thành việc ban hành hệ thống cơ chế, chính sách, văn bản hướng dẫn nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự chủ động của các bộ, ngành.

Hệ thống này bao gồm: 1 Nghị quyết của Quốc hội; 2 Nghị định và 1 Nghị quyết của Chính phủ; 5 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 1 Quyết định của Ban Chỉ đạo Trung ương và 40 thông tư, văn bản hướng dẫn (trong đó có 16 văn bản quy phạm pháp luật, chiếm 32%).

Hệ thống hành lang pháp lý hiện tại cơ bản đã đầy đủ. Đáng chú ý, các văn bản mới đã khắc phục được tình trạng chồng chéo, trùng lặp, tồn tại, hạn chế của giai đoạn trước, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho các địa phương triển khai.

Áp lực từ những mục tiêu cao hơn

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đặt ra những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn.

Mục tiêu không chỉ dừng lại ở xây dựng kết cấu hạ tầng, mà chuyển trọng tâm sang phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao chất lượng môi trường sống và bảo tồn bản sắc văn hóa.

Bối cảnh mới đòi hỏi nông nghiệp, nông dân và nông thôn phải thích ứng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản khi đô thị hóa, hiện đại hóa diễn ra nhanh chóng.

Thực tế cho thấy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cùng việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đang đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, nâng cao năng lực thực thi tại cơ sở và phát huy vai trò chủ thể của người dân.

Trước bối cảnh đó, Quốc hội, Chính phủ đã thiết lập hệ thống mục tiêu cụ thể đối với Chương trình mục tiêu quốc gia đến năm 2030 như sau:

Phấn đấu cả nước có khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020.

Tỷ lệ nghèo đa chiều toàn quốc duy trì mức giảm từ 1% - 1,5%/năm.

Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn.

Ông Phương Đình Anh - Phó Chánh Văn phòng Điều phối Quốc gia Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cung cấp thông tin tại họp báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Đăng Tân

4 trọng tâm phối hợp truyền thông và giám sát

Để đạt được các mục tiêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định công tác truyền thông là một trong những giải pháp quan trọng nhằm định hướng nhận thức và tạo đồng thuận xã hội.

Bộ Nông nghiệp và môi trường mong muốn báo chí tập trung đồng hành trong 4 nội dung cốt lõi:

Một là, tuyên truyền sâu rộng các cơ chế, chính sách mới để chuyển đổi nhận thức từ tư duy hỗ trợ sang tư duy phát triển, từ thụ hưởng sang chủ động tham gia và từ phát triển đơn ngành sang phát triển tích hợp, đa giá trị và bền vững.

Hai là, đẩy mạnh truyền thông về phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Kế hoạch thực hiện nội dung phát triển du lịch nông thôn nhằm tối ưu hóa các làng nghề bền vững, phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm dẫn đầu mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới (hiện Việt Nam có 4 làng nghề tham gia, đứng thứ 2 thế giới).

Đồng thời, chương trình hướng tới mục tiêu phát triển khoảng 25.000 sản phẩm OCOP chất lượng vào năm 2030, đóng góp vào mức tăng trưởng 2 con số và nâng cao đời sống người dân nông thôn.

Ba là, tăng cường giới thiệu các mô hình nông thôn mới điển hinh, địa phương có cách làm sáng tạo, các gương nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tiêu biểu để tạo động lực thi đua trên toàn quốc.

Bốn là, phát huy vai trò giám sát xã hội của báo chí, phản ánh khách quan, kịp thời khó khăn, bất cập, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện, đồng thời đề xuất các giải pháp, sáng kiến để nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.