Yêu cầu cần thiết

Thống nhất với quan điểm trong dự thảo Báo cáo Chính trị về yêu cầu “không để “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới”, Trung úy Nguyễn Đức Mạnh, Học viện An ninh Nhân dân cho rằng nội dung này thể hiện quyết tâm chính trị trong việc khắc phục tình trạng buông lỏng kỷ luật, kỷ cương ở một số lĩnh vực, địa bàn và đối tượng.

Đây cũng là yêu cầu cần thiết, phù hợp với bối cảnh tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và kiểm soát quyền lực trong giai đoạn hiện nay, theo nhận định của Trung úy Mạnh.

Ông cho rằng các “khoảng trống” trong kiểm tra, giám sát chủ yếu xuất phát từ phân công, phân cấp chưa chặt chẽ, trách nhiệm cá nhân chưa rõ và cơ chế phối hợp giữa các chủ thể giám sát còn hạn chế.

Do đó, ông Mạnh đề xuất triển khai công tác kiểm tra, giám sát theo hướng toàn diện, thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; tập trung kiểm soát việc thực thi quyền lực, trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu và cán bộ lãnh đạo, quản lý, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương của Đảng được thực thi nghiêm minh, thống nhất.

Mở rộng phạm vi và đối tượng kiểm tra, giám sát

Trong khi đó, PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh “không để “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được” trước hết đòi hỏi mở rộng phạm vi và đối tượng kiểm tra, giám sát một cách thực chất, không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai, đương chức hay đã nghỉ hưu.

Theo ông Cường, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng phải phát huy tính chủ động, hướng tới các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực; chú trọng công tác tự kiểm tra, giám sát của cấp uỷ, tổ chức đảng ngay từ cơ sở, chủ động phòng ngừa, cảnh báo, xử lý vi phạm từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành vi phạm lớn.

"Cần tăng cường giám sát quyền lực gắn với trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu", PGS.TS Lê Văn Cường nhấn mạnh.

Để thực hiện mục tiêu này, ông Cường cho rằng, phương thức kiểm tra, giám sát cần đổi mới theo hướng chủ động, thường xuyên, dựa trên phân tích dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, kết hợp giám sát của tổ chức Đảng, hệ thống chính trị và Nhân dân, báo chí. Cùng với đó là bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa kiểm tra của Đảng, thanh tra của Nhà nước, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử.

Ông cũng đề xuất chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ kiểm tra của Đảng. Bởi theo ông, “cán bộ làm công tác kiểm tra phải thực sự bản lĩnh, liêm chính, công tâm, khách quan, “chí công vô tư”, đủ năng lực chuyên môn và dám đương đầu với khó khăn, va chạm".

"Khi kiểm tra, giám sát thực sự không để “khoảng trống”, “vùng tối” thì kỷ luật, kỷ cương trong Đảng sẽ được tăng cường; niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ tiếp tục được củng cố”, PGS.TS Lê Văn Cường nêu quan điểm.

Đổi mới, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong Đảng

Đồng quan điểm với PGS.TS Lê Văn Cường, Giảng viên chính Nguyễn Thuỳ Linh, Trường Chính trị tỉnh Phú Thọ nói "việc xác định nội dung "không để “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới" là điểm mới quan trọng trong dự thảo văn kiện", nhằm nhấn mạnh sự toàn diện, sâu rộng của công tác kiểm tra, giám sát.

Từ quan điểm này, bà Linh cho rằng công tác kiểm tra, giám sát phải hướng tới mọi ngóc ngách của hệ thống, không bỏ sót khâu nào để phòng chống tham nhũng, tiêu cực hiệu quả, thể hiện tư duy đổi mới, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong Đảng.

"Cần xác định "vùng tối" không chỉ là các địa bàn xa xôi mà còn là các lĩnh vực khép kín, nhạy cảm như quản lý tài sản công, đấu thầu, công tác cán bộ, các tập đoàn kinh tế Nhà nước", bà Linh nêu.

Để nội dung này mang tính thực thi cao hơn, bà Linh đề xuất bổ sung một số giải pháp như phát huy vai trò của Nhân dân và báo chí; xây dựng "Hệ thống dữ liệu số về kiểm tra, giám sát”.

Chủ động “đi trước một bước” để thu hẹp “vùng tối”

Viện dẫn thực tiễn những năm gần đây, TS. Cao Thị Hà, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhận định, chủ trương không để tồn tại “khoảng trống”, “vùng tối” trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đã và đang được cụ thể hóa bằng những hành động quyết liệt, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

Minh chứng là hàng loạt vụ việc vi phạm nghiêm trọng, phức tạp, kéo dài nhiều năm đã được đưa ra ánh sáng, kể cả những vụ việc liên quan đến cán bộ cao cấp, cán bộ đã nghỉ hưu hoặc những lĩnh vực vốn được coi là “nhạy cảm”, “khó kiểm tra”.

“Mỗi vụ việc được làm rõ, mỗi “vùng tối” bị bóc tách chính là minh chứng sinh động cho nguyên tắc không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng”, bà Hà nói.

Điểm đáng chú ý, theo bà Hà, phạm vi kiểm tra, giám sát ngày càng được mở rộng, không chỉ tập trung vào dấu hiệu vi phạm đã rõ, mà đi sâu vào những khâu dễ phát sinh tiêu cực như công tác cán bộ, quản lý đất đai, đầu tư công, tài chính - ngân sách, quản lý doanh nghiệp nhà nước.

"Chính sự chủ động “đi trước một bước” này đã góp phần thu hẹp dần các “vùng tối”, ngăn chặn vi phạm ngay từ khi mới manh nha", bà Hà nhấn mạnh và cho biết, ở nhiều địa phương, việc tăng cường giám sát thường xuyên với người đứng đầu gắn với trách nhiệm nêu gương đã tạo chuyển biến rõ rệt trong kỷ luật, kỷ cương hành chính.

“Khi mọi quyết định lớn, nhạy cảm đều đặt trong khuôn khổ kiểm tra, giám sát chặt chẽ, tính công khai, minh bạch được nâng lênsẽ hạn chế được tình trạng tham nhũng, tiêu cực”, bà Hà khẳng định.

Song bà Hà cũng chỉ ra nguy cơ hình thành “khoảng trống” trong kiểm tra, giám sát vẫn còn. Điều này đòi hỏi công tác kiểm tra, giám sát của Đảng phải tiếp tục đổi mới phương thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả, áp dụng đồng thời nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát.

“Khi công tác kiểm tra, giám sát thực sự trở thành “tai mắt” sắc bén của Đảng, thì kỷ luật, kỷ cương sẽ được giữ vững, quyền lực được kiểm soát hiệu quả, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, theo bà Hà.

TS. Cao Thị Hà nói thêm việc không để tồn tại “khoảng trống”, “vùng tối” trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không phải là việc làm nhất thời mà đó là quá trình làm liên tục, bền bỉ, gắn với quyết tâm chính trị cao và hành động nhất quán.