Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Ảnh: Quang Vinh

Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, hướng tới trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045.

Trong bài phát biểu chỉ đạo tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, sáng 4/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của giai cấp công nhân và người lao động trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, muốn xây dựng nền công nghiệp hiện đại thì phải có đội ngũ công nhân hiện đại. Người lao động ngày nay không chỉ cần sự cần cù mà còn phải có tri thức, kỹ năng, năng lực làm chủ công nghệ, thích ứng với chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và yêu cầu đổi mới sáng tạo ngày càng cao; Công đoàn cần đồng hành cùng Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo để nâng cao trình độ nghề nghiệp, kỹ năng số và khả năng thích ứng cho người lao động.

Đầu tư cho con người là giải pháp căn cơ nâng cao năng suất lao động

Trao đổi bên lề Đại hội, PGS.TS Lê Mạnh Hùng, Ủy viên BCH Đảng bộ các trường Đại học, Cao đẳng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Công đoàn cho rằng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã xác định rất rõ trọng tâm phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Theo PGS.TS Lê Mạnh Hùng, nâng cao năng suất lao động hiện nay không chỉ là yêu cầu của doanh nghiệp mà còn là nhiệm vụ quan trọng để thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

“Muốn đạt được điều đó, trước hết cần tiếp tục triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, ông nói.

PGS.TS Lê Mạnh Hùng, Ủy viên BCH Đảng bộ các trường Đại học, Cao đẳng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Công đoàn. Ảnh: Thanh Lương

PGS.TS Lê Mạnh Hùng cho rằng doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ, đổi mới quản trị, cải tiến quy trình sản xuất và đặc biệt quan tâm đến đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số cho người lao động.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức sản xuất, người lao động muốn không bị tụt lại phía sau phải được trang bị kiến thức mới và cơ hội học tập suốt đời.

“Điều quan trọng nhất là phải gắn năng suất lao động với lợi ích của người lao động. Khi người lao động có việc làm ổn định, thu nhập được cải thiện, doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và đất nước có thêm nguồn lực phát triển thì đó chính là động lực bền vững nhất để nâng cao năng suất lao động”, PGS.TS Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Theo vị đại biểu này, mỗi sáng kiến, cải tiến trong sản xuất dù nhỏ cũng có thể tạo ra giá trị thiết thực; một quy trình được tối ưu hóa, một giải pháp tiết kiệm nguyên liệu hay một sáng kiến khắc phục lỗi kỹ thuật đều góp phần giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

PGS.TS Lê Mạnh Hùng cũng cho rằng, nếu hàng triệu công nhân cùng phát huy tinh thần sáng tạo thì sẽ hình thành nguồn lực rất lớn cho tăng trưởng kinh tế.

Trong đó, tổ chức Công đoàn cần tiếp tục phát động mạnh mẽ các phong trào “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo”, đồng thời tham gia thương lượng với người sử dụng lao động để xây dựng cơ chế thưởng theo giá trị làm lợi của sáng kiến, giúp người lao động được hưởng thành quả xứng đáng từ công sức sáng tạo của mình, ông nhấn mạnh.

Khi sáng kiến được ghi nhận sẽ tạo động lực phát triển

Từ góc nhìn thực tiễn tại doanh nghiệp, ông Huỳnh Đức Thành, Chủ tịch Công đoàn Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) cho rằng, những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về đổi mới sáng tạo và lấy người lao động làm trung tâm hoàn toàn phù hợp với kinh nghiệm mà đơn vị đã triển khai trong nhiều năm qua.

Theo Chủ tịch Công đoàn SAWACO, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế sâu rộng, phong trào “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo” đã trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, tiềm năng sáng tạo của người lao động chỉ có thể được phát huy khi có cơ chế khuyến khích phù hợp, bảo đảm quyền lợi của tác giả sáng kiến gắn với lợi ích của doanh nghiệp, ông nhấn mạnh.

Ông Huỳnh Đức Thành, Chủ tịch Công đoàn Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO). Ảnh: Thanh Nga

Chủ tịch Công đoàn SAWACO cho biết, những năm qua, SAWACO đã xây dựng cơ chế khuyến khích hoạt động khoa học công nghệ theo hướng công khai, minh bạch, đơn giản và dễ áp dụng.

Đặc biệt, công đoàn tham gia trực tiếp vào quá trình xét duyệt sáng kiến, bảo vệ quyền lợi của người lao động và đưa các nội dung về khen thưởng sáng kiến vào thỏa ước lao động tập thể.

Cùng với đó, Công đoàn SAWACO chú trọng hỗ trợ người lao động phát triển ý tưởng sáng tạo thông qua các lớp tập huấn, thành lập “Tổ hỗ trợ sáng kiến”, tổ chức các cuộc thi chuyên môn, hội thi sáng tạo và nhiều diễn đàn trao đổi kinh nghiệm nghề nghiệp.

Chủ tịch Công đoàn SAWACO cho biết, từ năm 2020 đến năm 2025, toàn Tổng Công ty đã có 228 sáng kiến, giải pháp được công nhận cấp Tổng Công ty, mang lại giá trị làm lợi từ 885 triệu đồng đến hơn 1 tỷ đồng mỗi năm; nhiều sáng kiến được ứng dụng hiệu quả trong các lĩnh vực chuyển đổi số, quản lý mạng lưới cấp nước thông minh, giảm thất thoát nước và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng.

Nhờ đẩy mạnh hoạt động sáng kiến, doanh thu của đơn vị tăng bình quân 6,66% mỗi năm, năng suất lao động tăng khoảng 6% mỗi năm, thu nhập người lao động tăng khoảng 5% mỗi năm. Đặc biệt, tỷ lệ thất thoát nước giảm mạnh từ 18,59% năm 2020 xuống còn 12,51% vào năm 2025.

Từ thực tiễn đó, ông cho rằng để phong trào sáng kiến phát triển mạnh mẽ hơn nữa, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thương lượng về tỷ lệ trích thưởng từ giá trị làm lợi thực tế của sáng kiến; đồng thời nghiên cứu cơ chế linh hoạt hơn trong sử dụng Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ để kịp thời động viên người lao động có sáng kiến đột phá.

Những kinh nghiệm từ SAWACO cho thấy khi tổ chức công đoàn phát huy tốt vai trò đại diện, thương lượng được các chính sách phù hợp và tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo thì người lao động sẽ tích cực cống hiến, mang lại giá trị thiết thực cho doanh nghiệp và xã hội.

Thông điệp xuyên suốt từ phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các ý kiến tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam là xây dựng giai cấp công nhân hiện đại không chỉ bằng việc chăm lo đời sống mà còn bằng việc tạo điều kiện để người lao động học tập, sáng tạo, làm chủ công nghệ và được thụ hưởng xứng đáng từ thành quả lao động.

Đây chính là nền tảng để nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.