Phim hoạt hình "Càng to, càng nhỏ" của đạo diễn Trịnh Lâm Tùng đã đoạt Giải Cánh Diều Vàng 2012 nhưng không được chiếu rộng rãi. Ảnh: Thanh Uyên

Từng trải qua thời niên thiếu nên hẳn không ai quên được những bộ phim hoạt hình của nước ngoài như: “Nàng bạch tuyết và chàng thợ săn”, “Câu chuyện đồ chơi”, “Những chiếc ô tô”, “Công chúa tóc dài”, “Tom và Jerry”... Thế nên, người lớn chúng ta không khỏi chạnh lòng khi nghĩ tới số phận của phim hoạt hình Việt Nam đang bị bỏ quên trong kho phim tư liệu. Chỉ những khi có dịp lễ kỷ niệm nào đó, chúng ta mới mang ra chiếu, như một món ăn tinh thần đãi khách. Những bộ phim hoạt hình được vinh danh, trao giải trong các liên hoan phim nổi tiếng cũng chẳng khá hơn chút nào. 

Hè năm nay, hàng loạt phim hoạt hình của nước ngoài vẫn tiếp tục “làm mưa làm gió” ở các rạp phim Việt Nam. Bộ phim "The Croods" của Hãng Dreamworks đã mở màn vào cuối tháng 3. Tiếp đó là hàng loạt bộ phim bom tấn như: "Epic", "Despicable Me 2", "Monsters University", "Turbo", "Planes", "Cloudy with a Chance of Meatballs 2", "Mr. Peabody and Sherman", "Frozen"…

Trong khi đó, tại Giải Cánh Diều 2012 vừa qua, 3 bộ phim hoạt hình Việt Nam được vinh danh ở những giải thưởng cao nhất, gồm: "Càng to, càng nhỏ" (đạo diễn Trịnh Lâm Tùng - Cánh Diều Vàng 2012), "Trần Quốc Toản" (đạo diễn Trần Trọng Bình - Cánh Diều Bạc) và "Bù nhìn rơm" (đạo diễn Phùng Văn Hà - Cánh Diều Bạc). Đạo diễn Trần Khánh Duyên đoạt Giải Đạo diễn xuất sắc nhất với bộ phim "Bò vàng" (phim đồng thời được tặng Bằng khen); trước đó, ở Liên hoan Phim Quốc tế Hà Nội lần 2 (cuối tháng 12/2012), bộ phim “Bò vàng” đã nhận Giải thưởng Đặc biệt của Ban Giám khảo. Thế nhưng, khán giả Việt lại không có nhiều cơ hội để được thưởng thức những bộ phim hoạt hình Việt Nam cả ở ngoài rạp lẫn trên sóng truyền hình.

Ông Đặng Vũ Thảo, Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Hãng phim Hoạt hình Việt Nam cho rằng, kỹ thuật công nghệ hiện nay của hãng không thua kém khu vực châu Á sau khi được nâng cấp từ 2008, có chăng là thua kém tư duy, trình độ nghệ thuật.

Phim hoạt hình đình đám “Người con của rồng” dài 60 phút, công nghệ 3D ngốn 7 tỷ đồng kinh phí đầu tư, nhưng khi ra rạp lại thất bại. Ảnh: Thanh Uyên

Khi các bộ phim hoạt hình của nước ngoài “độc chiếm” từ màn ảnh nhỏ tới các rạp phim, người ta mới thấy được hình ảnh khá mờ nhạt của hoạt hình nước nhà. Dù trước đó, các em nhỏ Việt Nam khá ấn tượng với các phim hoạt hình trong nước như: “Xe đạp và ô tô”, “Cuộc phiêu lưu của ong vàng”, “Tít và Mít”...

Trên thực tế, bộ phim hoạt hình đình đám “Người con của rồng” dài 60 phút, công nghệ 3D ngốn 7 tỷ đồng kinh phí đầu tư, nhưng khi ra rạp lại thất bại. Nguyên do, bộ phim đó nặng triết lý, làm phim nhắm đến trẻ con nhưng luôn áp đặt nhãn quan của người lớn, thiếu vắng nhất những tiếng cười.

Nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã chia sẻ, muốn có kịch bản, tác phẩm phim truyện hay hoạt hình cho trẻ, thì trước khi bắt tay làm phim, công chiếu bộ phim đó cần có sự “mổ xẻ” của trẻ, chứ không chỉ người lớn. Nên thường xuyên mở các lớp viết kịch bản cho thiếu nhi với hướng dẫn của các nhà biên kịch chuyên nghiệp, cùng các tác giả nhí viết kịch bản.

Muốn một bộ phim hoạt hình thành công thì nhất định phải khơi gợi được sự yêu thích, say mê từ những khán giả nhí. Và, nhiều phim hoạt hình Việt đã làm tốt điều đó. Bộ phim “Dưới bóng cây” của một nhóm làm phim trẻ người Việt cũng được sản xuất theo công nghệ 3D khá hấp dẫn. Bộ phim được thực hiện bởi một nhóm tâm huyết với nghề nhưng loay hoay làm phim với kinh phí hạn hẹp. Ngoài ra, nhóm còn làm những phim ngắn như: "Sự tích dưa hấu", "Trí khôn ta đây", "Thạch Sanh giết mãng xà", "Tấm Cám"… mang lại cho khán giả những cảm nhận thú vị. Tuy nhiên, những phim này không được công chiếu rộng rãi.

Bộ phim 3D “Dưới bóng cây”, dù rất hấp dẫn nhưng cũng không được công chiếu rộng rãi. Ảnh: Thanh Uyên

Sẽ là khập khiễng nếu so sánh phim hoạt hình Việt Nam với những bộ phim hoạt hình "bom tấn" của nước ngoài. Tuy nhiên, đó vẫn là khoảng cách lớn. Và, khoảng cách ấy lại không phải ở vấn đề công nghệ làm phim. Rõ ràng, phim hoạt hình Việt Nam được chiếu ở rạp hay trên truyền hình vẫn là một giấc mơ quá xa vời của các thế hệ đạo diễn.

Thanh Uyên