Ngự phê của vua Tự Đức

Tài liệu triển lãm được chia làm 10 phần, gồm ngự phê của các vua: Gia Long, Minh Mệnh, Thiệu Trị, Tự Đức, Kiến Phúc, Đồng Khánh, Thành Thái, Duy Tân, Khải Định, Bảo Đại.

Phần đầu của triển lãm là bút tích của Gia Long - vị vua sáng lập nhà Nguyễn, ông phê trên các tờ khải của Ngự y viện Thái Y về các vị thuốc nhà vua dùng trong khi lâm bệnh nặng vào năm Kỷ Mão (1819). Phần tiếp theo giới thiệu ngự phê của vua Minh Mệnh là vị Hoàng đế tiêu biểu của nhà Nguyễn, những công lao của ông và thành quả đạt được trong suốt 21 năm trị vì đã được lịch sử ghi nhận.

Châu bản triều Nguyễn là các tập tấu, phụng thượng dụ, chiếu, chỉ dụ, tư, trình, sớ, bẩm.... được đích thân vua Nguyễn ngự lãm hoặc ngự phê bằng mực màu son, truyền đạt ý chỉ hoặc giải quyết các vấn đề chính trị, quân sự, ngoại giao, kinh tế, văn hóa, xã hội... dưới thời nhà Nguyễn. Việc ngự phê của các vua triều Nguyễn là một trong những đặc điểm độc đáo của Châu bản.

Triển lãm giới thiệu tới công chúng các hình thức ngự phê của vua triều Nguyễn, cung cấp thêm những thông tin về tư tưởng chỉ đạo của nhà vua trên văn bản cũng như cách thức phê duyệt trong chế độ văn thư triều Nguyễn.

Phần cuối của triển lãm giới thiệu đến người xem bút tích của vua Bảo Đại là vị Hoàng đế cuối cùng của triều Nguyễn. Ông sang Pháp du học từ nhỏ đã được tiếp cận những tư tưởng tiến bộ. Nhưng sau khi trở về nước Bảo Đại trong cương vị làm vua một nước nô lệ, không dám dấn thân chống Pháp như các vua Hàm Nghi, Thành Thái, Duy Tân, ông để cho sở thích lao theo thú tiêu khiển thể thao, săn bắn..... Nhà vua ngự phê trên Châu bản bằng ba loại chữ Việt, Pháp, Hán.

Nguyễn Thanh