Du khách về với lễ hội Đền Hùng 2013. Ảnh: Phương Nhung

Lễ hội Đền Hùng năm nay có một ý nghĩa đặc biệt bởi lần đầu tiên, một tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên của người dân Việt Nam được bạn bè thế giới biết đến và vinh danh là Di sản Văn hóa phi vật thể của nhân loại. Đó là niềm tự hào không chỉ của những người con Phú Thọ, mà còn là niềm tự hào của cả dân tộc Việt Nam.

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm nay diễn ra trong 7 ngày (từ ngày 4 - 10/3 năm Quý Tỵ, tức từ ngày 13 - 19/4/2013) với sự tham gia của 8 tỉnh: Lạng Sơn, Hà Nam, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đắk Lắk, Bình Định, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Về với đất Tổ năm nay, du khách được hòa mình trong không khí lễ hội vui tươi với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, mang đậm nét truyền thống cùng hơi thở của cuộc sống đương đại.

Mở màn cho chương trình Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm Quý Tỵ 2013 là lễ hội dân gian đường phố với chủ đề: “Văn hóa đất Tổ Hùng Vương - Hội tụ và tỏa sáng”. Hơn 3.000 diễn viên, nghệ nhân văn hóa dân gian đến từ 13 huyện, thị, thành trong tỉnh đã mang một lễ hội văn hóa dân gian đường phố độc đáo và ấn tượng mang đậm bản sắc văn hóa vùng đất cội nguồn. Những lễ hội, phong tục truyền thống của địa phương, của dân tộc mình đã được các đoàn biểu diễn trực tiếp, rộn ràng trên các tuyến phố. Nó thể hiện ước vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc; là sự đoàn kết giữa tình làng nghĩa xóm; là khát vọng hướng tới tương lai hạnh phúc, an khang thịnh vượng của người dân lao động. Lễ hội văn hóa dân gian đường phố thực sự là một tác phẩm nghệ thuật được đầu tư công phu, độc đáo, mang đậm tính bản sắc của vùng đất Phú Thọ.
   
Lễ hội Đền Hùng còn là dịp để Phú Thọ giới thiệu và quảng bá hát Xoan - Di sản Văn hóa phi vật thể của nhân loại - tới đồng bào cả nước và bè bạn năm châu. Liên hoan hát Xoan lần thứ III được tổ chức với sự tham gia của 13 câu lạc bộ Xoan đã mang đến cho người xem nhiều cảm xúc đặc biệt.

Triển lãm Ảnh nghệ thuật với chủ đề “Văn hóa đất Tổ - Cội nguồn dân tộc Việt Nam”; Triển lãm Ảnh “Tín ngưỡng thờ cùng Hùng Vương trong đời sống văn hóa cộng đồng” sẽ giúp cho du khách về hành hương hiểu rõ hơn về văn hóa vùng đất Tổ và cảm nhận sâu sắc tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trong đời sống thường ngày…

Ngoài ra, còn có rất nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc khác, như: Đánh trống, đâm đuống, múa sư tử tại nhà công quán; trưng bày các loại hoa phong lan; hội trại văn hóa; biểu diễn nghệ thuật của Đoàn Chèo Hà Nam, Đoàn Nghệ thuật Đồng Nai; hội thi bơi chải trên sông Lô; hội chợ Hùng Vương… Tất cả đã và đang mang đến cho du khách một không khí lễ hội rộn ràng, xua đi những lo toan, bộn bề của cuộc sống.
   
Công tác an ninh trật tự được bảo đảm tuyệt đối. Theo đó, lực lượng an ninh, lực lượng y tế… được phân công trực 24/24 giờ, luôn sẵn sàng trong mọi tình huống. Các hoạt động kinh doanh được bố trí gọn gàng, khoa học, thuận lợi cho người dân thăm quan và mua sắm. Các hoạt động kiểm tra liên ngành được tăng cường, bảo đảm không xảy ra tình trạng “chặt”, “chém” khách du lịch.

Tình trạng ăn xin, ăn mày cũng được Ban Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương 2013 kiên quyết xử lý. Ban Tổ chức đã yêu cầu Sở Lao động, Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với Công an tỉnh, UBND TP Việt Trì, UBND xã Hy Cương và xã Chu Hóa tổ chức quản lý các đối tượng lang thang cơ nhỡ, ăn xin trong thời gian diễn ra lễ hội và nuôi giữ theo quy định.

Cảnh quan tương đối sạch sẽ do đội vệ sinh thường xuyên cắt cử người thu gom và chuyển về nơi tập kết một chỗ để cuối ngày đưa đi xử lý...

Thành kính dâng hương tri ân các Vua Hùng. Ảnh: Phương Nhung

Hòa mình trong dòng người về hành hương, cụ Nguyễn Khắc Đoan (thị trấn Chũ, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang) cho biết: “Năm nay tôi đã 85 tuổi. Mặc dù, tuổi cao sức yếu, nhưng tôi vẫn cùng con cháu về đây để dâng nén hương tri ân tới các Vua Hùng. Đã lâu rồi tôi mới có dịp về quê hương Phú Thọ và về thăm Đền Hùng, tôi thấy cảnh quan nơi đây đã thay đổi rất nhiều, ngày càng khang trang hơn”.

Cụ Đoan cho biết, lần đầu tiên được đến với Đền Hùng cách đây đã tròn 13 năm. Mỗi lần đến đây, cụ lại có những tâm trạng thật đặc biệt. “Cuộc đời tôi may mắn được đi tham quan nhiều nơi, tham dự rất nhiều lễ hội, nhưng có lẽ không nơi nào tôi lại thấy xúc động như khi được về với lễ hội Đền Hùng. Đặc biệt, năm nay tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được tôn vinh là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, tôi lại càng thấy tự hào hơn bao giờ hết” - ông Đoan nói.

Cũng theo cụ Đoan, lễ hội Đền Hùng năm nay được tổ chức quy mô, bài bản và rất hoành tráng. “Tuy lượng khách về hành hương rất đông, song tôi có cảm giác rất yên, không hề có hiện tượng chèo kéo du khách như ở một số lễ hội khác”.
   
Với gia đình anh chị Hường - Huân (xã Sầm Dương, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang) đây là lần đầu tiên được đến với lễ hội Đền Hùng. Cảm nhận đầu tiên của anh chị khi về với Đền Hùng là một không khí lễ hội rộn ràng, vui tươi. “Mặc dù rất muốn, nhưng năm nay vợ chồng mới có điều kiện để đưa con về đây tham dự lễ hội Đền Hùng. Vợ chồng tôi mong muốn cháu hiểu hơn về lịch sử và truyền thống dân tộc, đồng thời cũng là một dịp đưa con đi chơi cho biết đây, biết đó”.
   
Trao đổi với PV Báo Thanh tra, ông Nguyễn Xuân Các, Giám đốc Ban Quản lý Khu Di tích Lịch sử Đền Hùng, cho biết: Mặc dù là năm lẻ, tỉnh đứng ra tổ chức, nhưng năm nay tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ được UNESCO (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc) vinh danh là Di sản Văn hóa phi vật thể  đại diện của nhân loại, cùng với hát Xoan được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp… nên lượng du khách thập phương về Đền Hùng khá đông. Tình hình an ninh trật tự cơ bản tốt, đến nay chưa có du khách phàn nàn hoặc đóng góp ý kiến với Khu Di tích.
   
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã trở thành đạo lý tốt đẹp của nhân dân ta, thể hiện lòng biết ơn của các thế hệ con cháu trước công đức của Tổ tiên trong việc dựng nước và giữ nước. Nó là sức mạnh để dân tộc Việt Nam vượt qua mọi khó khăn, thử thách và không ngừng phát triển, vươn cao. Vì những ý nghĩa cao cả đó, mà bao đời nay, người dân Việt vẫn nhắc nhở con cháu:

Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ Tổ, mùng mười tháng ba
Dù ai buôn bán gần xa
Nhớ ngày giỗ Tổ, tháng ba mùng mười.