(Thanh tra) - Hải Phòng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “Thành phố Âm nhạc”, coi âm nhạc không chỉ là hoạt động nghệ thuật mà còn là động lực phát triển văn hóa, con người và kinh tế sáng tạo.
Theo Đề án xây dựng Hải Phòng thành “Thành phố Âm nhạc” giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái âm nhạc đa dạng, chuyên nghiệp, gắn với du lịch, kinh tế đêm và công nghiệp văn hóa.
Nền tảng từ giai đoạn 2021 - 2025
Trong giai đoạn 2021-2025, hoạt động âm nhạc, nghệ thuật tại Hải Phòng và Hải Dương (trước khi hợp nhất) có bước phát triển rõ nét, tạo nền tảng quan trọng cho việc định hình chiến lược “Thành phố Âm nhạc”.
Theo đánh giá, nhận thức xã hội về vai trò của văn hóa ngày càng được nâng cao. Khoảng 72 - 75% người dân cho rằng văn hóa góp phần nâng cao chất lượng sống và hình ảnh địa phương, dù vẫn chỉ khoảng 42% xem âm nhạc là ngành kinh tế sáng tạo. Điều này cho thấy tiềm năng lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải có chiến lược phát triển bài bản.
Ở lĩnh vực giáo dục, 100% trường học trên địa bàn đã triển khai chương trình âm nhạc trong Chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời duy trì các đội văn nghệ hoặc câu lạc bộ âm nhạc.
Thành phố cũng có Trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch đào tạo nhiều chuyên ngành như piano, violin, thanh nhạc, chèo, lý luận âm nhạc, với tỷ lệ tuyển sinh đạt khoảng 80% chỉ tiêu hằng năm.
Hoạt động sáng tác và biểu diễn nghệ thuật được duy trì thường xuyên. Trung bình mỗi năm dàn dựng khoảng 12 tác phẩm sân khấu, đồng thời tổ chức nhiều cuộc thi sáng tác, trại sáng tác ca khúc gắn với quảng bá hình ảnh địa phương.
Đặc biệt, giai đoạn 2021 - 2025, Hải Phòng tổ chức hơn 3.200 buổi biểu diễn nghệ thuật, trung bình trên 640 buổi mỗi năm. Trong đó hơn 70% chương trình phục vụ nhiệm vụ chính trị và miễn phí cho Nhân dân, được tổ chức tại nhiều địa điểm từ trung tâm đô thị đến khu công nghiệp, nông thôn và hải đảo.
Phong trào văn nghệ quần chúng phát triển mạnh với trên 2.500 câu lạc bộ, nhóm nghệ thuật, thu hút khoảng 220.000 hội viên tham gia thường xuyên.
Cùng với đó, công tác bảo tồn di sản âm nhạc truyền thống cũng được chú trọng khi tổ chức hơn 800 buổi biểu diễn dân gian, tăng khoảng 30% so với giai đoạn trước, đồng thời duy trì các lớp truyền dạy ca trù, hát đúm, chèo, múa rối… thu hút hàng trăm học viên mỗi năm.
Về nguồn lực, trong giai đoạn này thành phố đã bố trí hơn 307 tỷ đồng cho sự nghiệp văn hóa thông tin, trong đó khoảng 174 tỷ đồng dành cho âm nhạc, chiếm gần 57% tổng kinh phí, thể hiện định hướng coi âm nhạc là một trụ cột của công nghiệp văn hóa.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Đề án, hoạt động âm nhạc vẫn còn một số hạn chế như chưa hình thành thị trường âm nhạc chuyên nghiệp, các sự kiện còn thiếu tính liên kết thương hiệu dài hạn và việc khai thác giá trị kinh tế từ nghệ thuật chưa tương xứng với tiềm năng.
Hướng tới hệ sinh thái “Thành phố Âm nhạc”
Trên cơ sở nền tảng đã có, Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 từng bước hình thành hệ sinh thái âm nhạc chuyên nghiệp, gắn kết giáo dục, sáng tạo, biểu diễn và công nghiệp văn hóa.
Ở lĩnh vực giáo dục, thành phố đặt mục tiêu 100% trường học triển khai chương trình âm nhạc chất lượng, phấn đấu khoảng 70% học sinh THCS có kỹ năng âm nhạc cơ bản. Đồng thời triển khai chương trình “Mỗi học sinh - một loại hình nhạc cụ”, hướng tới 70% học sinh biết sử dụng ít nhất một nhạc cụ cơ bản vào năm 2030.
Các chương trình cộng đồng cũng được mở rộng, với kế hoạch tổ chức khoảng 1.000 buổi hướng dẫn và biểu diễn âm nhạc mỗi năm thông qua chương trình “Nghệ sĩ, nghệ nhân - giảng viên cộng đồng”.
Song song đó, hệ thống câu lạc bộ âm nhạc tại cơ sở và khu công nghiệp sẽ được củng cố nhằm lan tỏa đời sống nghệ thuật đến mọi tầng lớp Nhân dân.
Hạ tầng văn hóa cũng sẽ được nâng cấp đồng bộ. Hải Phòng đặt mục tiêu nâng cấp 100% thiết chế văn hóa hiện có và hình thành ít nhất hai nhà hát đa năng quy mô từ 500 - 1.500 chỗ ngồi.
Thành phố có cơ chế, chính sách hỗ trợ để hình thành các không gian âm nhạc quy mô lớn làm hạt nhân cho hệ sinh thái sáng tạo như Nhà hát thành phố, Nhà hát Hoa Phượng OPERA, Trung tâm văn hóa Xứ Đông, các không gian âm nhạc được đầu tư từ nguồn xã hội hóa (Đảo Hoàng Gia - Vingroup, Cát Bà Xanh - Sun Group, Quảng trường Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng - Đồ Sơn…).
Thành phố sẽ ban hành cơ chế hỗ trợ ban đầu (ưu đãi thuế, quỹ hỗ trợ cho từng sự kiện) để doanh nghiệp khai thác, hình thành “Tụ điểm Âm nhạc Hải Phòng” với ít nhất 5 không gian mới/năm từ 2026, phục vụ 500.000 lượt khán giả/năm.
Theo định hướng đến năm 2045, Hải Phòng phấn đấu trở thành trung tâm âm nhạc, sáng tạo có uy tín trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nơi hình thành thị trường biểu diễn chuyên nghiệp, hạ tầng hiện đại và hệ thống sự kiện quốc tế thường niên.
Việc xây dựng “Thành phố Âm nhạc” được kỳ vọng không chỉ nâng cao đời sống tinh thần của người dân mà còn góp phần định vị thương hiệu văn hóa đặc trưng của đô thị biển, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và gia tăng sức hấp dẫn của Hải Phòng trong tiến trình hội nhập quốc tế.
Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Lê Ngọc Châu chia sẻ, Hải Phòng đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, với tiềm lực, vị thế và uy tín ngày càng được khẳng định. Khát vọng “vươn mình cùng đất nước” trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu không chỉ tăng trưởng nhanh, mà phải phát triển bền vững, toàn diện, có chiều sâu.
Trong tiến trình đó, văn hóa không đứng bên lề, mà phải trở thành nền tảng và động lực nội sinh quan trọng, đòi hỏi phải phát huy mạnh mẽ sức mạnh của văn hóa theo tinh thần Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam, đó là “phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”; tại Nghị quyết số 05, ngày 14/1/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về “Xây dựng và triển khai một số mô hình Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa tại thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo” đã xác định phát triển Hải Phòng trở thành thành phố "văn minh - hạnh phúc"; phấn đấu trở thành một trong 100 thành phố đáng sống nhất thế giới vào năm 2030; trong đó có mục tiêu cụ thể trở thành “Thành phố Âm nhạc”; hướng tới gia nhập Mạng lưới Thành phố Sáng tạo UNESCO về âm nhạc vào năm 2045.
