Đại tá Võ Văn Hữu - Chánh Thanh tra Công an TPHCM. Ảnh: Nhài Nhật

Khởi tố 410 vụ án tham nhũng, thu hồi hơn 1.132 tỷ đồng

Tinh thần xuyên suốt được Công an TPHCM xác định là “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, đồng thời lấy phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực” làm một trong những yêu cầu quan trọng trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Theo Công an TPHCM, từ năm 2023 đến tháng 6/2026, lực lượng Công an Thành phố đã phát hiện, khởi tố điều tra 410 vụ án với 1.334 bị can phạm tội về tham nhũng. Cơ quan điều tra đã thu hồi 1.132,2 tỷ đồng trên tổng số 1.619,1 tỷ đồng bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án, đạt tỷ lệ 69,93%.

Qua đấu tranh, Công an TPHCM đã kịp thời nhận diện, xử lý nhiều hành vi, tội phạm nổi lên tại các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực như đầu tư công, đăng kiểm, quản lý đất đai, tài sản công, đào tạo và sát hạch lái xe…

Nhiều vụ án tham nhũng lớn, nghiêm trọng, phức tạp trước đây phải tạm đình chỉ, nay đã được phục hồi điều tra, giải quyết dứt điểm, trong đó có những vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo Thành phố theo dõi, chỉ đạo.

Đại tá Võ Văn Hữu - Chánh Thanh tra Công an TPHCM cho biết, thực tiễn cho thấy, hành vi tham nhũng, tiêu cực ngày càng có xu hướng khép kín, tinh vi, được tính toán nhằm che giấu dấu vết. Các hành vi này thường gắn với những lĩnh vực quản lý Nhà nước, đầu tư, kinh doanh, tài chính, đất đai, đấu thầu, cấp phép và giải quyết thủ tục hành chính.

Một trong những thủ đoạn đáng chú ý là hạn chế việc thỏa thuận, giao nhận lợi ích trực tiếp mà sử dụng nhiều cá nhân trung gian, quan hệ xã hội, doanh nghiệp, người thân hoặc núp bóng các giao dịch dân sự, kinh tế để che giấu bản chất của việc đưa, nhận lợi ích.

Cùng với đó, công tác thu hồi tài sản tham nhũng cũng đối mặt với những thách thức mới khi các đối tượng sử dụng những phương thức tinh vi để che giấu, chuyển hóa tài sản, trong đó có tài sản mã hóa, tài sản phái sinh. Điều này gây khó khăn cho việc truy nguyên dòng tiền, xác minh tài sản và áp dụng các biện pháp ngăn chặn.

“Từ sớm, từ xa” và lấy phòng ngừa làm trọng tâm

Từ thực tiễn đó, Công an TPHCM xác định yêu cầu phòng ngừa phải được triển khai ngay từ giai đoạn đầu, không chờ đến khi vụ án xảy ra mới xử lý.

Một trong những bài học kinh nghiệm được Công an TPHCM nhấn mạnh là phải chủ động phát hiện, xác minh từ sớm, từ xa, kết hợp chặt chẽ công tác nghiệp vụ với tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và thông tin từ các cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, quản lý Nhà nước. Trong quá trình điều tra, nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm mới phải kịp thời xác minh, mở rộng điều tra, bảo đảm giải quyết vụ án toàn diện.

Đánh giá, nhận định và giải pháp của Công an TPHCM về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực nhận được sự quan tâm của các đại biểu. Ảnh: Nhài Nhật

Cùng với đó, Công an Thành phố xác định truy thu tài sản bị chiếm đoạt là nhiệm vụ trọng tâm. Việc truy nguyên dòng tiền, xác minh tài sản phải được tiến hành ngay từ giai đoạn đầu, song song với thu thập tài liệu, chứng cứ; làm rõ nguồn tiền, quá trình giao nhận, tài khoản trung gian, người quản lý, người thụ hưởng và quá trình chuyển hóa tài sản.

Đối với các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, có tổ chức, qua nhiều tầng trung gian, việc cá thể hóa trách nhiệm của từng người cũng được đặt ra rõ ràng, từ thời điểm tham gia, nội dung được biết, mục đích, hành vi thực tế, số tiền liên quan đến lợi ích được hưởng. Đây là cơ sở để xác định đúng bản chất hành vi và trách nhiệm pháp lý của từng cá nhân, tổ chức.

Một điểm nhấn trong công tác phòng, chống tham nhũng của Công an TPHCM là gắn điều tra, xử lý với phòng ngừa.

Theo đó, cơ quan điều tra tăng cường phối hợp với viện kiểm sát và các cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, thuế, hải quan, ngân hàng và cơ quan quản lý chuyên ngành. Đối với những vụ án phức tạp hoặc phát sinh vấn đề pháp lý mới, các cơ quan liên quan trao đổi, đánh giá chứng cứ và thống nhất định hướng xử lý ngay trong quá trình điều tra.

Xây dựng lực lượng liêm chính, không để “sợ trách nhiệm” trở thành điểm yếu

Trong giai đoạn 2026-2030, Công an TPHCM xác định tiếp tục nghiên cứu, nắm chắc các chủ trương, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và Ban Chỉ đạo Thành phố để cụ thể hóa thành chương trình hành động phù hợp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao chất lượng công tác tham mưu chiến lược, chủ động nắm và dự báo tình hình, đề xuất Thành ủy, UBND Thành phố hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách quản lý kinh tế - xã hội, nhất là tại những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực.

Công an TPHCM thực hiện tốt cơ chế phối hợp liên ngành giữa Công an Thành phố  với các cơ quan khối nội chính đối với công tác phát hiện, chuyển giao, tiếp nhận  và xử lý nguồn tin về tội phạm, theo Kế hoạch 188 của UBND Thành phố thực hiện  Đề án “Tăng cường kiểm tra, giám sát chuyên đề công tác phát hiện, chuyển giao, tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, tập trung vào những lĩnh vực dễ phát  sinh tham nhũng, tiêu cực, dư luận bức xúc, báo chí phản ánh”.

Tiếp tục khẳng định rõ vai trò nòng cốt của Công an Thành phố trong  công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kiên quyết bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ tài sản của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; tập trung phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn, lợi dụng cơ chế, chính sách để  trục lợi; các hành vi xâm phạm tài sản công, tài nguyên quốc gia và các nguồn lực  phát triển của đất nước.  

Đồng thời, tuyên truyền, khuyến khích người dân sử dụng cổng dịch vụ công, cổng thông tin tiếp nhận tố giác tội phạm, đường dây nóng hiện có và các ứng dụng của các cơ quan chức năng để tố giác tội phạm.

Công an TPHCM còn xác định làm tốt công tác chính trị, tư tưởng, xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng, bảo vệ chính trị nội bộ; xây dựng đơn vị trong sạch, vững mạnh, nhất là đấu tranh với “bệnh sợ trách nhiệm”, tư tưởng làm việc cầm chừng, đùn đẩy, sợ sai không dám làm trong cán bộ, đảng viên. Đồng thời đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả công tác ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ thuật số để phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa, đáp ứng yêu cầu phòng chống tội phạm về tham nhũng, tiêu cực trong tình hình mới.