Tổng thống Malawi Peter Mutharika (giữa) cho rằng các cáo buộc tham nhũng của Phó Tổng thống nhằm chống lại ông là có động cơ chính trị. Ảnh: AFP

Phó Tổng thống Saulos Chilima đã cáo buộc Tổng thống Peter Mutharika tham nhũng cấp cao, liên quan đến một hợp đồng trị giá 4 triệu USD cung cấp khẩu phần ăn cho lực lượng cảnh sát Malawi.

Ông Chilima - người đã rời đảng cầm quyền của Tổng thống hồi tháng 6 vừa qua - gọi vụ bê bối này là "phần nổi của tảng băng trôi".

Đây được đánh giá là sự chia rẽ lớn của các lãnh đạo cấp cao nhất của Chính phủ, liên quan tới kế hoạch chạy đua của ông Chilima trong cuộc bầu cử năm tới. Sự chia rẽ này ảnh hưởng lớn tới cố gắng phục hồi đất nước kể từ sau những vụ thất thoát ngân sách nhà nước dưới thời cựu Thủ tướng Joyce Banda. Vụ bê bối trị giá 50 triệu USD Cashgate hồi năm 2013 - 2014, khi 1/3 ngân sách của Chính phủ bị đánh cắp, đã khiến các nhà tài trợ nước ngoài rút kinh phí (gần 1 nửa ngân sách Malawi nhờ vào nguồn tài trợ của nước ngoài). Theo đó, nền kinh tế của Malawi bị đắm chìm.

Phát biểu trên tờ Financial Times, Tổng thống Mutharika cho biết, động cơ chính trị là căn nguyên của những tuyên bố mà ông Chilima đưa ra, bởi ông Chilima muốn ngồi ở vị trí Tổng thống trong cuộc bầu cử sắp tới.

Theo ông Mutharika, Malawi đang phát triển hơn bất cứ thời điểm lịch sử nào. Nếu có quá nhiều tham nhũng sẽ không thể có tiền để làm những gì đất nước đang tiến hành.

Tuy nhiên, ở quan điểm ngược lại, ông Chilima cho rằng, tình hình tham nhũng trở nên tồi tệ hơn kể từ bê bối Cashgate.

Các nhóm xã hội dân sự cũng cáo buộc Tổng thống Mutharika tham nhũng sau khi khoản tiền có liên quan đến hợp đồng trị giá 4 triệu USD được phát hiện đã đi vào tài khoản ngân hàng của đảng cầm quyền. Đảng đối lập chính của Malawi đã kêu gọi Tổng thống từ chức.

Trước cáo buộc trên, ông Mutharika nhấn mạnh rằng, khoảng 200.000 USD đảng cầm quyền nhận được như một khoản quyên góp chính trị từ nhà thầu đã được trả lại ngay sau khi đảng này phát hiện ra có thể liên quan đến tham nhũng.

Các nhà phân tích cho rằng, Malawi hiện đang bị sa lầy trong một chu kỳ bảo trợ chính trị mang tính cá nhân, là nguồn cơn dẫn tới tham nhũng. Malawi xếp thứ 122/180 theo đánh giá chỉ số nhận thức tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế.

Nền kinh tế nước này đã được ổn định kể từ sau bê bối Cashgate, lạm phát được đưa về dưới 2 con số và dự trữ ngân hàng trung ương được xây dựng lại. Tuy nhiên, tổng sản phẩm quốc nội tăng trưởng ước tính ở mức 4% so với năm ngoái, được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá là quá chậm để phần lớn dân số nước này thoát nghèo.

Ngọc Anh