(Thanh tra)- Các cuộc bắt giữ, những phiên thẩm vấn, nhiều quan chức cấp cao của Chính phủ phải hầu tòa trong năm qua chính là thông điệp của Chính phủ mới ở Malaysia trong cuộc chiến chống tham nhũng.
Giữ đúng cam kết
2 ngày sau khi Liên minh Hy vọng Pakatan Harapan (PH) giành được Putrajaya (trung tâm hành chính mới của liên bang Malaysia) hôm 9/5, chương trình nghị sự hàng đầu của Thủ tướng Tun Dr Mahathir Mohamad dưới Chính phủ mới có nội dung là xóa bỏ các hành vi tham nhũng ở đất nước này.
Thủ tướng Malaysia cho biết, Liên minh PH nắm rất rõ về tình hình tham nhũng dưới thời chính quyền trước đây, đặc biệt là tham nhũng chính trị - vấn nạn đã làm ảnh hưởng lớn đến nền dân chủ và sự phát triển của đất nước, khiến các vấn đề liên quan đến lợi ích của người dân bị "phớt lờ".
Sự thành công của Ủy ban Chống tham nhũng Malaysia (MACC) trong năm qua đã giúp vạch trần nhiều vụ án tham nhũng liên quan đến "những con cá cỡ bự", để người dân Malaysia hiểu rằng, tham nhũng cần phải được xóa bỏ và có thể xóa bỏ hoàn toàn ở những cấp cao nhất, trong đó bao gồm cả các lãnh đạo cấp quốc gia.
Theo Hãng Thông tấn Bernama, hồi tháng 6, việc phát hiện hơn 116 triệu ringgit (tiền Malaysia) thuộc 26 loại tiền tệ khác nhau và nhiều vật phẩm có giá trị trong một chung cư thuộc sở hữu của cựu Thủ tướng Datuk Seri Najib Abdul Razak tại khu dân cư Pavilion Residences, Bukit Bintang đã gây sốc cho giới truyền thông và người dân.
Cảnh sát cũng đã thu giữ 284 hộp quà và 72 túi xách các loại, bên trong chứa đầy những vật phẩm, trang sức đắt tiền và tiền mặt trong một cuộc đột kích khám xét nhà riêng của cựu Thủ tướng, liên quan đến bê bối tham nhũng tại Quỹ phát triển 1Malaysia (1MDB) do ông Najib thành lập năm 2009.
Ngoài ra, các cuộc kiểm tra khác cũng được tiến hành tại 6 cơ quan, cơ sở liên quan đến ông Najib là: Văn phòng Thủ tướng Chính phủ, Khu phức hợp Seri Perdana và 3 tòa nhà có liên quan tại khu dân cư Pavilion Residences cũng như 1 căn hộ riêng khác ở Jalan Langgak Duta.
Liên tiếp các cuộc thẩm vấn, bắt giữ
Một sự kiện khác thu hút sự chú ý của người dân cả nước là việc bắt giữ ông Najib do Đội Đặc nhiệm 1MDB tiến hành tại nhà riêng của ông ở Jalan Langgak Duta vào ngày 3/7. Cựu Thủ tướng bị bắt giữ vì liên quan đến việc điều tra đối với SRC International Sdn Bhd - một công ty con của 1MDB.
1 ngày sau đó, (4/7), ông Najib bị truy tố tại Tòa phức hợp Kuala Lumpur ở Jalan Duta liên quan đến việc SRC International chuyển 42 triệu ringgit vào tài khoản riêng của ông.
Cựu Thủ tướng Najib hiện đang phải đối mặt với hơn 10 cáo buộc về vi phạm lòng tin trong vụ SRC International theo Điều 409 Bộ luật Hình sự Malaysia. Trong số 6 cựu Thủ tướng của Malaysia, ông Najib là người đầu tiên phải đối mặt với các cáo buộc hình sự.
Tiếp đó, ngày 4/10, vợ của cựu Thủ tướng là bà Datin Seri Rosmah Mansor cũng bị bắt giữ tại Trụ sở MACC ở Putrajaya sau lần thẩm vấn thứ 3, với nhiều cáo buộc, trong đó bao gồm các hành vi rửa tiền và một số tội danh khác.
Lần thứ nhất, bà Rosmah tới MACC thẩm vấn vào ngày 5/6 để lấy lời khai về vụ Công ty SRC International Sdn Bhd.
Ngày 15/11, bà Rosmah phải đối mặt với 2 cáo buộc tham nhũng liên quan đến 5,5 triệu ringgit trong một dự án ở Sarawak. Theo đó, bà bị cáo buộc đòi và nhận hối lộ lên tới 1,5 triệu ringgit trong dự án cung cấp các tấm năng lượng mặt trời tại 369 trường học nông thôn ở Sarawak cách đây 2 năm.
Tuy nhiên, bà Rosmah đã không nhận tội tại phiên tòa.
Bà Rosmah từ lâu đã chịu nhiều chỉ trích từ truyền thông và người dân Malaysia vì lối sống xa xỉ. Bà nổi tiếng với những lần vung tiền mua sắm túi xách hàng hiệu và nữ trang đắt tiền.
Bộ Tư pháp Mỹ cũng từng tố cáo ông Najib đã dùng một phần tiền trong Quỹ 1MDB để mua nữ trang cho bà Rosmah, gồm: 27 triệu USD cho viên kim cương hồng cực hiếm và 1,3 triệu USD cho 27 dây chuyền vàng.
Ngày 10/12, ông Najib một lần nữa bị bắt giữ vì chỉnh sửa báo cáo 1MDB cuối cùng của cơ quan kiểm toán vào tháng 2/2016 trước khi trình Quốc hội. Đây là cáo buộc thứ 39 của ông Najib, nhưng đến nay ông vẫn phủ nhận toàn bộ cáo buộc.
Quyết tâm "dọn sạch"
Trong khi đó, vào ngày 19/10, cựu Phó Thủ tướng Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi đã bị MACC bắt giữ vì lạm dụng quyền lực, vi phạm lòng tin và rửa tiền liên quan đến các quỹ.
Cùng bị buộc tội hôm đó còn có cựu Bộ trưởng Lãnh thổ liên bang Datuk Seri Tengku Adnan Tengku Mansor - người phải đối mặt với các cáo buộc tham nhũng liên quan đến việc bán đất đai thuộc lãnh thổ liên bang. Vị Nghị sỹ Quốc hội của Putrajaya này phải đối mặt với 2 tội nhận hối lộ và 1 tội tham ô 3 triệu ringgit để phê duyệt đơn xin của một công ty tăng mật độ xây dựng tại tòa nhà ở Jalan Semarak hồi năm 2013.
Tuy nhiên, Tengku Adnan đã không nhận tội và trả tiền bảo lãnh 1 triệu ringgit để được tại ngoại cho cả 2 tội danh.
Ngày 14/11, ông Tengku Adnan Tengku Mansor đã bị MACC bắt giữ và bị truy tố vào ngày 15/11 vì các giao dịch đất đai liên quan Tòa Thị chính Kuala Lumpur.
Theo Bernama, có 97 giao dịch đáng ngờ liên quan hơn 270 ha đất Tòa Thị chính Kuala Lumpur trị giá 5,63 tỷ ringgit.
Trước khi bị bắt, ông đã được MACC triệu tập ít nhất 12 lần để khai về các giao dịch đất đai thời chính quyền trước.
Một quan chức cấp cao khác là Datuk Seri Abdul Azeez Abdul Rahim - cựu Chủ tịch Tabung Haji, cùng anh trai của mình cũng đã bị MACC giam giữ từ 25/9 đến 5/10 để phục vụ điều tra trong một vụ tham nhũng, sau đó người này đã được thả ra nhờ khoản bảo lãnh 500.000 ringgit.
Có thể nói, bằng việc bắt giữ và đưa cựu Thủ tướng Najib cũng như các quan chức cấp cao khác của Chính phủ cũ ra hầu tòa, chính quyền mới của Thủ tướng Mahathir đang giữ đúng cam kết của mình. Từ đó, gửi đi một thông điệp mạnh mẽ đến người dân Malaysia và cộng đồng quốc tế về quyết tâm “dọn sạch hậu quả” mà chính quyền ông Najib để lại, đặc biệt là vấn đề tham nhũng.
Hoài Phương
