Tổng thống Mexico, ông Andres Manuel Lopez Obrador bắt tay với Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer khi ông Jesus Seade của Mexico xem xét hiệp định thương mại vào ngày 10 tháng 12 năm 2019 tại Mexico City. Ảnh: AFP/File / Rodrigo Arangua.

Là một phần trong việc phê chuẩn của Hoa Kỳ về Thỏa thuận Hoa Kỳ - Mexico - Canada (USMCA), Đảng Dân chủ tại Quốc hội đề xuất chỉ định tối đa năm lao động Hoa Kỳ để theo dõi sự tuân thủ hiệp định ở Mexico.

Thượng viện tại Mexico City đã phê chuẩn hiệp định thương mại vào thứ Năm, sau hơn hai năm đàm phán hết sức gian khổ với Washington và Ottawa.

Ông Jesus Seade, Trưởng đoàn đàm phán thương mại Mexico, vào hôm thứ Bảy đã nói với các phóng viên rằng trong khi hầu hết các luật được đề xuất của Hoa Kỳ đều phù hợp với mong đợi, đề xuất cho các thanh tra lao động không nằm trong thỏa thuận mà ba nước đã ký tại Mexico City hôm thứ Ba tuần trước.

"Vì những lý do hết sức rõ ràng," ông nói, Mexico đã không được hỏi ý kiến về điều khoản đó.

Ông Seade, Hạ nghị sĩ của Mexico tại Bắc Mỹ, cho biết đã nêu vấn đề với Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer và sẽ tới Washington vào Chủ nhật để tham khảo ý kiến với các thành viên của Quốc hội.

Theo luật pháp Mexico, ông nói, các quan chức Mỹ "trong mọi trường hợp không thể có quyền thanh kiểm tra" ở Mexico.

Hiệp định mới, thay thế Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) hiện đã 25 năm tuổi, lần đầu tiên được ký vào tháng 11 năm 2018.

Tuy nhiên, nó sớm bị sa lầy vào các vấn đề phức tạp về chính trị, đặc biệt là ở Hoa Kỳ, nơi Đảng Dân chủ đặt câu hỏi liệu nó có thực sự buộc Mexico phải thực hiện cải cách lao động, để “san bằng sân chơi” giữa những người lao động Mexico có lương thấp hơn và các lao động tại Mỹ được trả lương cao hơn không.

Sau các cuộc đàm phán bổ sung, hiệp định được ký hôm thứ Ba bao gồm việc thực thi các điều khoản lao động ngặt nghèo hơn. Những thay đổi bao gồm yêu cầu lương tối thiểu cho công nhân trong ngành công nghiệp ô tô, sẽ được thực hiện trong vòng năm năm.

Các bổ sung đã giành được sự ưu ái của Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, một thành viên của Đảng Dân chủ người mà cần phải giúp hiệp định này đạt được những bước tiến nhất định tại Quốc hội, cũng như liên đoàn lao động lớn nhất của Mỹ, AFL-CIO.

Các nhà đàm phán Mỹ ban đầu đề nghị cử thanh tra theo dõi sự tuân thủ của Mexico, nhưng Chính phủ Mexico đã từ chối cách tiếp cận đó. Thay vào đó, ba nước đồng ý tạo ra các ban hòa giải để giải quyết mọi khiếu nại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đã mở đầu việc tái đàm phán hiệp định thương mại này vào năm 2017, cho rằng NAFTA là một "thảm họa" đối với người lao động Mỹ.

Trần Minh Tuấn (Theo AFP)