Ảnh: voices.transparency.org

Một buổi sáng của năm 2019, công dân Papua New Guinea bị chấn động bởi thông tin cảnh báo lan truyền trên ứng dụng WhatsApp, cho biết cảnh sát đã bắt giữ một số tội phạm trong đường dây bắt cóc người bán nội tạng.
 
Thông tin như nấm độc mọc sau mưa trên các trang mạng xã hội cho rằng, những kẻ buôn người đã bắt cóc, sát hại phụ nữ và trẻ em ở Thủ đô Port Moresby để lấy nội tạng và đem bán. Bất cứ ai biết thủ phạm hoặc có bất kỳ thông tin hữu ích nào hãy liên hệ ngay lập tức với cảnh sát.
 
Trước cảnh báo trên, người dân Papua New Guinea đã yêu cầu được nhìn thấy những kẻ giết người bị bắt giữ. Tuy nhiên, khi rất đông người dân tập trung tại đồn cảnh sát Boroko ở Port Moresby, họ được cảnh sát cho biết, các bài viết đăng trên phương tiện truyền thông xã hội online chỉ là nhũng tin đồn thất thiệt. Mọi người đã bị đánh lừa. Không có kẻ bắt cóc, cũng như không có vụ bắt cóc, nạn nhân hay nội tạng bị đánh cắp.
 
Đám đông người dân ngay sau đó đã tập trung lại, tỏ thái độ nghi ngờ, và nhanh chóng kết luận rằng, cảnh sát rất có thể đã bị mua chuộc để bảo vệ các thành viên của đường dây buôn người. Tức giận, người dân đã phá hủy xe cảnh sát và nhiều cửa hàng gần đó.
 
Điều 51 Hiến pháp quốc gia Papua New Guinea quy định quyền được tiếp cận thông tin xác thực kể từ năm 1974. Tuy nhiên, không có hệ thống thực thi pháp luật và bảo đảm việc công chúng được các tổ chức cung cấp thông tin. Điều này có thể dẫn tới tình trạng hỗn loạn, như bạo động từ câu chuyện buôn bán nội tạng nêu trên, gây ra bởi các công dân thiếu quyền tiếp cận vào những số liệu thống kê tội phạm chính thức để có thể đối trọng với các tin tức giả và ngăn cản sự hoảng loạn.
 
Tổ chức Minh bạch Quốc tế Papua New Guinea (TI Papua New Guinea) đã hành động để bảo đảm rằng các quyền về thông tin, tự do bày tỏ và các phiên họp công khai đã quy định trong hiến pháp được duy trì.
 
TI Papua New Guinea mới đây đã tiến hành đánh giá các cơ quan Nhà nước trong nước để xác định khả năng và sự sẵn sàng cung cấp thông tin công khai của họ. Trong đó có đánh giá lực lượng cảnh sát - đối tượng của cơn giận dữ của người dân trong vụ thông tin giả về buôn bán nội tạng gây chấn động thật.
 
Giám đốc Điều hành TI Papua New Guinea Arianne Kassman cho biết, một sự thật rõ ràng là cảnh sát Papua New Guinea còn thiếu các cấu trúc cần thiết để cung cấp đầy đủ số liệu thống kê tội phạm cho công chúng.
 
Bên cạnh đó, nhiều lĩnh vực khác mà các cơ quan Nhà nước cần minh bạch hơn, bao gồm quyền sử dụng đất, lâm nghiệp, mua sắm công và bầu cử.

Hoài Phương