“Đã bao giờ bạn băn khoăn tại sao các bạn không bao giờ trúng xổ số chưa? Câu trả lời là tiền thưởng đã bị các quan chức đút túi từ trước đó rồi”.

Đây là một câu nói được sử dụng để tạo thành hình biếm họa và lan truyền khắp mạng xã hội Trung Quốc gần đây, khởi nguồn từ việc nhiều người dân yêu cầu Chính phủ phải tiết lộ đã có bao nhiêu tiền bị biển thủ trong những vụ bê bối lớn nhất liên quan đến ngành công nghiệp xổ số đang phát triển mạnh mẽ của đất nước.

Vào hôm thứ ba - 27/11, các nhà hức trách đã tranh luận và phủ nhận những tin đồn đang lan rộng rằng khoảng 136 tỷ nhân dân tệ (tương đương với 19,5 tỷ USD) đã bị biển thủ, nhưng đồng thời cũng bổ sung thêm sẽ rất “không hay” nếu tiết lộ con số thực tế. Điều này càng làm dấy lên sự phẫn nộ và nhạo báng từ cộng đồng mạng.

“Không hay ư… bởi vì con số thực tế còn lớn hơn cả số liệu đang được đồn thổi nữa” - một bình luận nhận được nhiều lượt like nhất trên mạng xã hội lớn nhất Trung Quốc Weibo.

Ở Trung Quốc đại lục, xổ số phúc lợi và xổ số thể thao là những hình thức cờ bạc duy nhất được Đảng Cộng sản cho phép.

Với các gian hàng bán vé trên khắp cả nước, tổng doanh số trong lĩnh vực này ước tính lên đến 400 tỷ nhân dân tệ, khiến Trung Quốc trở thành một trong những thị trường xổ số lớn nhất thế giới, chỉ sau Mỹ.

Bên dưới sự tăng trưởng chóng mặt đó, quản lý Nhà nước trong ngành này lại đang phải đối đầu với nhiều vấn đề cấp bách, bao gồm cả tình trạng tham nhũng đang ăn sâu bám rễ, bắt nguồn từ sự xuống cấp đạo đức nghề nghiệp của bốn quan chức xổ sổ cộng với một bộ trưởng chịu trách nhiệm giám sát.

Vụ bê bối lần đầu tiên nổ ra vào khoảng đầu năm ngoái, khi mà Li Liguo - Bộ trường Bộ Dân sự - bị giáng chức cùng với cấp phó của ông ta vì đã cho phép tình trạng “tham nhũng có hệ thống” xảy ra tại các cơ quan nằm dưới sự kiểm soát của Li, bao gồm cả cơ quan điều hành xổ số phúc lợi.

Hai quan chức cấp cao trước đây từng phụ trách Trung tâm Quản lý Xổ số Phúc lợi Trung Quốc cũng bị điều tra hối lộ, cùng với một cặp quan chức khác sau dó cũng bị điều tra với tội danh tương tự.

Vụ bê bối thu hút sự chú ý mới vào tuần trước khi mà cơ quan giám sát chống tham nhũng hàng đầu của Trung Quốc - Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCDI) - tung ra một video ghi nhận lại việc bốn quan chức xổ số thú nhận những hành vi sai trái của họ.

“Tham nhũng trong hệ thống xổ số có một tác động lớn, không thể cứu vãn… Đó hoàn toàn là một thảm họa”, Feng Lizhi, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm xổ số, nói trong đoạn video.

Video trên được phát lại trong một cuộc họp của Bộ Nội vụ tuần trước như lời cảnh báo và bài học cho các cán bộ, CCDI cho hay.

Theo quy định, 50% tổng doanh thu của xổ số phúc lợi từ việc bán vé phải được cấu thành giải đặc biệt và các giải thưởng khác. Hơn 35% được dành cho các dự án phúc lợi xã hội trong khi 15% còn lại dùng để chi trả cho chi phí hoạt động và chi phí hành chính. Thế nhưng, lỏng lẻo trong các khâu thanh tra giám sát đã từ lâu là một vấn đề nan giải.

Vào năm 2015, một cuộc kiểm toán quốc gia đã xem xét những gì đã xảy ra với 65,8 tỷ nhân dân tệ của quỹ xố số trong khoảng thời gian 03 năm và cho biết, một phần tư số quỹ đó đã bị chiếm đoạt trái phép.

Các quỹ ban đầu được dự định dành cho các dự án phúc lợi xã hội, nhưng cuối cùng lại bị sử dụng cho những mục đích khác từ việc phát triển các dự án bất động sản đến việc phát tiền thưởng

Thu Uyên (Theo South China Morning Post)