Việc thiếu các địa điểm để có thể học tập, cũng như các yếu tố như chi phí quá cao và lao động trẻ em là rào cản đối với giáo dục. Ảnh: Farooq Naeem / AFP / Getty Images

Hệ thống trường học của Pakistan đang trong tình trạng khủng hoảng, việc thiếu các cơ sở giáo dục của Chính phủ khiến việc tiếp cận cơ hội giáo dục của trẻ em nghèo trở nên đặc biệt khó khăn, đặc biệt là đối với trẻ em gái, theo một báo cáo mới của HRW.

Một phần ba số trẻ em gái trên toàn quốc không đi học tiểu học, so với 21% trẻ em trai. Đến lớp chín, chỉ có 13% số trẻ em gái vẫn còn đi học, nghiên cứu này cho biết.

Tại Balochistan, tỉnh lớn nhất của Pakistan, tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn: 81% trẻ em gái không hoàn thành bậc tiểu học trong giai đoạn 2014 - 2015, so với 52% trẻ em trai.

Gần 22,5 triệu trẻ em đang không được đi học, theo phát ngôn của Đảng của ông Imran Khan, được công bố trước khi ông được bầu làm Thủ tướng vào tháng Bảy.

Báo cáo của HRW, tên gọi là “Tôi nên cho con gái tôi ăn hay là cho nó đi học?”, đã đưa ra kết luận về rất nhiều rào cản trong việc tiếp cận giáo dục nằm ngay trong hệ thống trường học. Sự thiếu hụt đầu tư kéo dài trong giáo dục đã dẫn đến sự thiếu hụt các trường công lập, đặc biệt là các trường nữ sinh. Các yếu tố khác bao gồm học phí vượt quá khả năng chi trả của người dân, việc phạt trẻ em bằng bạo lực, trường học trong khu vực công và tư nhân không đảm bảo chất lượng, việc thiếu các quy phạm pháp luật và tình trạng tham nhũng.

Các bé gáicũng phải đối mặt với những rào cản khác, một phần của nạn phân biệt giới tính rộng khắp cả quốc gia này, bao gồm nạn tảo hôn, quấy rối tình dục và lao động trẻ em.

Liesl Gerntholtz, Giám đốc Quyền của phụ nữ tại HRW cho biết: “Sự thất bại của Chính phủ Pakistan đối với việc giáo dục trẻ em đang có tác động khủng khiếp đến hàng triệu trẻ em gái. “Nhiều bé gái mà chúng tôi phỏng vấn có ham muốn học tập mãnh liệt, nhưng thay vào đó chúng lớn lên mà không được tiếp cận với giáo dục, sự giáo dục mà sẽ giúp họ có những lựa chọn cho tương lai của họ.”

Chính phủ Pakistan đã thừa nhận một đầu tư không đúng mức kéo dài, dẫn đến việc những ai được đi học thì phải chịu đựng chất lượng giáo dục hết sức tồi tệ, còn những ai kém may mắn hơn thì không có cơ hội đến trường, báo cáo này cho biết.

Trong khi Hiến pháp của quốc gia ủng hộ giáo dục miễn phí và bắt buộc cho tất cả trẻ em từ năm đến 16 tuổi, thì Chính phủ không hề thể hiện sự nỗ lực đảm bảo tất cả trẻ em học tập. Cấu trúc Chính phủ phi tập trung cao độ của quốc gia này đồng nghĩa với những khác biệt đáng kể trong chính sách giáo dục giữa các vùng.

Báo cáo của HRW cho biết “việc từ bỏ trách nhiệm” của Chính phủ đối với giáo dục đã tạo ra một loạt trường tư thục mới có chất lượng rất khác nhau và không hề được quản lý. Các trường dạng này bao gồm cả các cơ sở chi phí thấp - lựa chọn duy nhất của các gia đình nghèo. 

Theo hướng dẫn của Liên hợp quốc, Pakistan nên dành ít nhất 15 đến 20% tổng ngân sách quốc gia và từ 4 đến 6% GDP cho giáo dục. Quốc gia này đã chi 12,6% tổng ngân sách quốc gia (năm 2016) và 2,8% GDP (năm 2017) cho giáo dục.

Trong các cuộc phỏng vấn cho báo cáo này, các bé gái đã nhắc đi nhắc lại về mong muốn "trở thành một ai đó" chúng và việc không được đi học đã nghiền nát giấc mơ của chúng như thế nào.

Bản tuyên ngôn của Đảng Chính trị của Khan hứa hẹn sẽ có những cải cách lớn đối với hệ thống giáo dục.

"Chính phủ thừa nhận rằng cải cách giáo dục là hết sức cần thiết và hứa hẹn sẽ làm cho điều này trở thành một ưu tiên, đặc biệt là đối với các cô gái - một bước đi tích cực", ông Gerntholtz nói. "Chúng tôi hy vọng rằng những phát hiện của chúng tôi sẽ giúp Chính phủ tìm ra căn nguyên của các vấn đề và đưa ra những giải pháp đem lại cho mỗi cô gái Pakistan một tương lai tươi sáng."

Trần Minh Tuấn (Theo The Guardian)