Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin, tính đến hết tháng 7, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt gần 42,6 tỷ USD, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 57,6 % kế hoạch đề ra của năm 2026.

Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản phấn đấu cán mốc trên 74 tỷ USD. Ảnh: Mạnh Trường

Nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn không ít điểm nghẽn

Đánh giá ngành nông nghiệp đã đạt nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn không ít điểm nghẽn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng thẳng thắn nhìn nhận, xuất khẩu nông lâm thủy sản chưa thật sự bền vững. Một số mặt hàng tăng về sản lượng nhưng giảm về giá trị.

“Liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Không ít ngành hàng vẫn bị động khi các thị trường lớn thay đổi chính sách hoặc áp dụng hàng rào kỹ thuật, biện pháp phòng vệ thương mại”, Bộ trưởng nhấn mạnh, công tác quản lý Nhà nước đang chuyển mạnh từ quản lý sang đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, tăng trưởng GDP toàn ngành 6 tháng đầu năm đạt 3,8-3,85%, vượt mục tiêu 3,5% Chính phủ giao; tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột của nền kinh tế. Nhiều ngành hàng như rau quả, thủy sản, hạt tiêu, gỗ và sản phẩm gỗ vẫn duy trì tăng trưởng.

Đặc biệt, hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, lâm sản và thủy sản chính thức vận hành từ ngày 1/7/2026 đã góp phần nâng cao tính minh bạch, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, mục tiêu xuất khẩu khoảng 8 triệu tấn gạo trong năm 2026 vẫn khả thi.

Còn ở lĩnh vực thủy sản, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) nhận định, 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 6,7 tỷ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ. Nếu thuận lợi, cả năm có thể đạt 12,3-12,5 tỷ USD.

Tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột của nền kinh tế

Bên cạnh kết quả đạt được, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cũng chỉ rõ nhiều thách thức đang đặt ra đối với xuất khẩu nông sản.

Đó là giá trị xuất khẩu của một số mặt hàng chủ lực như gạo, cà phê, cao su và chè sụt giảm do giá xuất khẩu bình quân giảm mạnh; trong khi các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh và giảm phát thải.

Đặc biệt, Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đặt ra yêu cầu rất cao đối với doanh nghiệp và toàn bộ chuỗi sản xuất.

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành đạt tối thiểu 4% và đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt 74 tỷ USD trong năm 2026, Thứ trưởng nhấn mạnh, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cần tăng cường sự hỗ trợ của các Đại sứ quán, cơ quan đại diện Việt Nam tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm.

"Mục tiêu cuối cùng là phấn đấu đạt và vượt kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 74 tỷ USD trong năm 2026 theo chỉ tiêu Chính phủ giao", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.

Nhìn nhận, những tháng cuối năm sẽ còn nhiều khó khăn khi các thị trường nhập khẩu tiếp tục siết chặt tiêu chuẩn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp phải quyết tâm cao hơn để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Chính phủ.

Ông yêu cầu toàn ngành chuyển mạnh từ tăng trưởng về sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng, đẩy mạnh chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, tiếp tục chuẩn hóa mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, nâng cao năng lực bảo quản, logistics và đơn giản hóa thủ tục hành chính…

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, chỉ khi toàn ngành cùng hành động theo tín hiệu thị trường, bảo đảm minh bạch, nâng cao chất lượng sản phẩm thì xuất khẩu nông lâm thủy sản mới có thể phát triển bền vững, hoàn thành mục tiêu tăng trưởng và vượt mốc 74 tỷ USD trong năm 2026.