Di sản thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam (trong đó có nghi lễ Then của người Tày Cao Bằng) được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ảnh: Cục Du lịch Quốc gia

Đưa di sản văn hoá về lại cộng đồng

Sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, cử tri tỉnh Cao Bằng đã có những kiến nghị liên quan đến hoàn thiện thể chế về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa theo hướng “bảo tồn sống” lấy cộng đồng làm trung tâm.

Theo cử tri tỉnh Cao Bằng, cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật theo hướng chuyển từ "bảo tồn tĩnh" sang bảo tồn gắn với đời sống cộng đồng; công nhận và có chính sách hỗ trợ trực tiếp đối với nghệ nhân.

Đồng thời xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích từ khai thác các giá trị văn hoá như du lịch, sản phẩm văn hoá để quay trở lại phục vụ chính cộng đồng - chủ thể sáng tạo và gìn giữ văn hoá.

Cử tri cũng mong muốn bố trí nguồn lực ổn định cho lĩnh vực văn hoá trong kế hoạch đầu tư công trung hạn; hoàn thiện cơ chế tài chính theo hướng linh hoạt.

Trả lời kiến nghị của cử tri, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện nay đã được kiện toàn.

Đối với lĩnh vực di sản, trọng tâm của sự chuyển biến nằm ở Luật Di sản văn hóa năm 2024 khi định hình lại cách ứng xử với văn hóa truyền thống bằng việc lấy cộng đồng làm trung tâm.

Tại Điều 7 và Điều 14 đã quy định rõ các chính sách của Nhà nước nhằm tạo cơ sở pháp lý hỗ trợ trực tiếp cho các nghệ nhân và chủ thể di sản ở cơ sở.

Cùng với đó, Điều 87, 88 và 89 tiếp tục mở ra một cơ chế chia sẻ lợi ích minh bạch thông qua hoạt động xã hội hóa và Quỹ bảo tồn di sản văn hóa.

Nhờ các quy định này, nguồn thu từ khai thác du lịch và sản phẩm văn hóa sẽ được điều tiết linh hoạt, quay trở lại phục vụ chính những con người đang ngày đêm gìn giữ hồn cốt dân tộc.

Để hiện thực hóa định hướng trên, chính quyền cơ sở được giao nhiệm vụ chủ động kiểm kê, lập hồ sơ khoa học và lồng ghép các hoạt động bảo vệ văn hóa vào Chương trình mục tiêu quốc gia.

Cơ quan quản lý cũng đặc biệt nhấn mạnh việc duy trì và nhân rộng các mô hình thiết thực như “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc gắn với phát triển du lịch” hay “Xây dựng môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống”.

Thông qua các mô hình sinh hoạt này, người dân được trực tiếp hưởng thụ và sáng tạo, qua đó tạo thêm nguồn thu nhập ổn định từ du lịch cộng đồng.

“Bài toán” về nguồn lực đầu tư cũng đã có lời giải cụ thể để các địa phương thực thi. Cụ thể, ngày 11/6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1039, chính thức phân bổ 220.367 triệu đồng cho tỉnh Cao Bằng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Nguồn vốn này bao gồm 156.048 triệu đồng vốn đầu tư phát triển và 64.319 triệu đồng vốn sự nghiệp, tạo đòn bẩy tài chính vững chắc để địa phương triển khai giai đoạn I của Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa.

24 giờ xử lý vi phạm - bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Bên cạnh kiến nghị về bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá, cử tri Cao Bằng cũng bày tỏ trăn trở về việc sử dụng mạng xã hội của trẻ em.

Cử tri đề nghị xem xét ban hành một văn bản luật quản lý mạng xã hội đối với trẻ em nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng trong giai đoạn hiện nay.

Trả lời lo lắng của cử tri, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, hiện Nghị định số 147/2024/NĐ-CP của Chính phủ đã bao phủ các yêu cầu kiểm soát khắt khe nhất.

Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet và mạng xã hội giờ đây bị đặt dưới một hệ thống quy định mang tính ràng buộc trách nhiệm rất cao.

Các nền tảng buộc phải tự trang bị hệ thống kỹ thuật để nhận diện, cảnh báo và tự động ngăn chặn ngay lập tức các nội dung bạo lực, phản cảm hoặc có tính chất xâm hại trẻ em.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các đơn vị cung cấp công cụ báo cáo nội dung xấu độc một cách dễ dàng, nhanh chóng cho phụ huynh.

Đặc biệt, một “mệnh lệnh” thời gian mang tính chế tài đã được xác lập khi mọi yêu cầu gỡ bỏ nội dung liên quan đến trẻ em phải được ưu tiên xử lý trong vòng 24 giờ.

Kỷ cương này được áp dụng triệt để đối với cả những nền tảng xuyên biên giới như TikTok.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu các đơn vị này phải can thiệp sâu vào thuật toán, tuyệt đối không cho phép bất kỳ nội dung nào từ tài khoản của nhà sáng tạo dưới 16 tuổi xuất hiện trên luồng đề xuất “Dành cho bạn”.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế phân loại độ tuổi, thao tác bật “Chế độ hạn chế” là yêu cầu bắt buộc nhằm lọc bỏ các nội dung không đủ điều kiện, qua đó tạo dựng một không gian mạng lành mạnh, bảo vệ sự phát triển tâm lý và sức khỏe toàn diện của người dùng dưới 18 tuổi.