Trụ sở Bộ GD&ĐT. Ảnh: VNN

Bộ GĐ&ĐT nêu khó khăn từ thực tiễn

Thực tiễn triển khai nhiệm vụ thời gian qua cho thấy, toàn bộ hoạt động tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh được Bộ GD&ĐT thực hiện đúng theo quy định.

Bộ đã chủ động phối hợp cùng chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan giải quyết kịp thời kiến nghị của công dân, phụ huynh và giáo viên từ cơ sở.

Tuy nhiên, thực tiễn thực thi nhiệm vụ quản lý Nhà nước còn gặp một số khó khăn xuất phát từ sự thiếu đồng bộ của hệ thống quy phạm pháp luật.

Vướng mắc đầu tiên là ở quy định tại khoản 2 Điều 18 Luật Tiếp công dân, yêu cầu người đứng đầu cơ quan trực tiếp tiếp công dân ít nhất một ngày trong tháng.

Theo Bộ GD&ĐT, đối với vị trí Bộ trưởng - người đứng đầu ngành, là thành viên Chính phủ và Đại biểu Quốc hội, khối lượng công việc là rất lớn. Việc bắt buộc duy trì lịch trình cố định này trên thực tế gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, áp lực thời gian trong khâu kiểm tra điều kiện thụ lý khiếu nại, tố cáo, cũng gây khó khăn trong thực thi. Căn cứ Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo, thời hạn xem xét điều kiện thụ lý chỉ được ấn định trong 10 ngày làm việc.

Bộ GD&ĐT cho rằng, khoảng thời gian này là quá ngắn đối với những vụ việc mang tính chất phức tạp, đòi hỏi xác minh từ nhiều nguồn. Sự eo hẹp về thời gian dễ khiến cơ quan có thẩm quyền rơi vào nguy cơ bị người khiếu kiện, tố cáo là không giải quyết đúng hạn định.

Sự thiếu sát thực tế bộc lộ rõ khi áp dụng các quy định hành chính chung vào hệ thống giáo dục đặc thù. Điển hình là điểm c khoản 1 Điều 4 Nghị định 64/2014/NĐ-CP yêu cầu người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập phân công viên chức làm công tác tiếp công dân thường xuyên.

Yêu cầu này, theo Bộ GD&ĐT là không phù hợp, bởi các cơ sở thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, từ bậc mầm non đến THPT công lập, hiện nay không có vị trí việc làm chuyên trách tiếp công dân.

Ngoài yếu tố cơ chế, sự cố hạ tầng kỹ thuật từ phần mềm Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo ít nhiều làm ảnh hưởng đến giảm hiệu năng quản lý.

Dù đã được đưa vào sử dụng, tuy nhiên hệ thống vẫn còn tình trạng mất dữ liệu cũ chưa thể khôi phục. Còn lỗi kỹ thuật phát sinh trong quá trình nhập liệu đã ảnh hưởng trực tiếp đến công tác khai thác và xử lý đơn thư liên thông của cơ quan quản lý.

Những khó khăn khách quan này cộng với sự hạn chế trong am hiểu pháp luật của một bộ phận người dân, dẫn đến tình trạng gửi đơn thư vượt cấp.

Cá biệt, một số trường hợp xuất phát từ bức xúc cá nhân đã cố tình gửi đơn tố cáo nhiều lần; nhiều công dân nhầm lẫn bản chất giữa khiếu nại, tố cáo với kiến nghị, phản ánh, gây khó khăn cho việc xử lý đơn của cơ quan có thẩm quyền.

Chuẩn hóa quy trình, kiến nghị tháo gỡ

Nhằm khắc những khó khăn và chuẩn hóa công tác giải quyết đơn thư, Bộ GD&ĐT chỉ ra lộ trình trọng tâm là bám sát và thực thi nghiêm túc các quy định mới của pháp luật.

Đồng thời, hoàn thành thông tư về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tiếp tục gắn trách nhiệm của người đứng đầu trong việc tiếp dân, giải quyết đơn thư và bảo vệ người tố cáo.

Công tác kiện toàn bộ máy chuyên trách cũng được Bộ xác định là nhiệm vụ cấp bách nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý đơn thư trong tình hình mới.

Cùng với đó, Bộ cũng sẽ tập trung mọi nguồn lực để nắm chắc tình hình, kịp thời giải quyết dứt điểm, khách quan và đúng pháp luật đối với các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, kéo dài và vượt cấp.  

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và tập huấn kỹ năng xử lý đơn thư cho đội ngũ công chức sẽ được thực hiện thường xuyên, kết hợp chặt chẽ với việc tăng cường kiểm tra trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị cấp dưới.

Từ những vướng mắc đã được nhận diện rõ, Bộ GD&ĐT đã kiến nghị Thanh tra Chính phủ nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn”.

Kiến nghị đầu tiên là việc cần có văn bản quy định cụ thể trách nhiệm phối hợp giữa các cấp, các ngành trong công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

Cơ chế này là đặc biệt cần thiết để xử lý dứt điểm các vụ việc kéo dài đan xen trách nhiệm giải quyết của nhiều cơ quan, đơn vị, qua đó, triệt tiêu tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.

Ngoài ra, Bộ cũng kiến nghị hướng đến việc hiện đại hóa quy trình quản lý thông qua nền tảng công nghệ số. Nhằm tối ưu hóa hiệu suất làm việc, Bộ GD&ĐT đề xuất triển khai đồng bộ tiếp nhận và quản lý riêng mảng đơn kiến nghị, phản ánh thông qua một hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử để thuận lợi trong theo dõi, xử lý.

Việc nhìn nhận thẳng thắn và chủ động đề xuất giải pháp cho thấy quyết tâm của ngành Giáo dục trong việc nâng cao chất lượng công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư, qua đó góp phần đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của công dân.