(Thanh tra) - Tại Bệnh viện Vinmec Central Park (TP.HCM), một cách tiếp cận mới trong điều trị ung thư đang được triển khai: chăm sóc giảm nhẹ bắt đầu ngay từ khi chẩn đoán, thay vì là “lựa chọn cuối”. Mô hình nhân văn này vừa được vinh danh tại Healthcare Asia Awards 2026 với giải thưởng “Sáng kiến chăm sóc bệnh nhân của năm” khi không chỉ giúp bệnh nhân ung thư kéo dài sự sống mà còn được sống trọn vẹn, an tâm trong suốt hành trình điều trị.
“Không chỉ điều trị, chúng tôi chăm sóc con người”
Tiếp xúc với hàng trăm bệnh nhân ung thư mỗi ngày, BSNT Nguyễn Thị Thu Giang - Trung tâm Ung bướu Vinmec Central Park - luôn trăn trở trước những hạn chế kéo dài nhiều năm trong chăm sóc giảm nhẹ tại Việt Nam.
“Khoảng trống lớn nhất không nằm ở thuốc hay kỹ thuật, mà ở việc chúng ta chưa thực sự nhìn người bệnh một cách toàn diện”, bác sĩ nói. “Nhiều bệnh nhân chỉ được tiếp cận chăm sóc giảm nhẹ khi đã ở giai đoạn muộn, trong khi họ đã phải âm thầm chịu đựng lo âu, sợ hãi và khủng hoảng tâm lý từ rất lâu trước đó. Những “nỗi đau vô hình” này nếu không được nhận diện và hỗ trợ kịp thời sẽ làm suy giảm đáng kể chất lượng sống, thậm chí ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị”.
Để thay đổi, đội ngũ tại Vinmec đã lựa chọn một hướng đi khác cho chăm sóc giảm nhẹ: Triển khai sớm và xuyên suốt hành trình điều trị.
“Chúng tôi cho rằng, chăm sóc giảm nhẹ từ sớm không chỉ giải quyết vấn đề tâm lý, mà còn nâng cao hiệu quả điều trị, thậm chí kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân”, bác sĩ Giang nhận định.
Mô hình chăm sóc giảm nhẹ tại Bệnh viện Vinmec Central Park được xây dựng với người bệnh là trung tâm, chuyển dịch từ điều trị bệnh sang chăm sóc con người. Bệnh nhân được đánh giá toàn diện nhu cầu giảm nhẹ, tham gia thảo luận mục tiêu điều trị và chủ động bày tỏ những mong muốn cá nhân về tinh thần, tâm linh. Từ đó, một kế hoạch chăm sóc cá thể hóa được xây dựng không chỉ kiểm soát triệu chứng, mà còn quan tâm đến các yếu tố tâm lý, xã hội.
Bác sĩ Giang nhớ mãi một bệnh nhân nữ trẻ mắc ung thư hiếm gặp, nhập viện khi đã ở giai đoạn muộn. Ban đầu, chị buông bỏ, phó mặc mọi quyết định điều trị cho gia đình. Nhưng nhờ sự đồng hành của đội ngũ Vinmec Central Park, chị dần lấy lại sự chủ động, bắt đầu chia sẻ mong muốn cá nhân và chuẩn bị cho tương lai.
Dù tiên lượng ban đầu chỉ khoảng 6 tháng, chị đã sống gần một năm với chất lượng sống tốt. Trong những ngày cuối đời, chị được ở bên gia đình, được yêu thương và thấu hiểu.
“Chị ra đi trong sự trọn vẹn, để lại cho gia đình sự bình an thay vì nuối tiếc”, bác sĩ Giang xúc động chia sẻ. “Đó chính là giá trị nhân văn sâu sắc nhất của chăm sóc giảm nhẹ”.
Bệnh nhân không phải chọn giữa điều trị và chất lượng sống
Là người trực tiếp ở bên bệnh nhân mỗi ngày, anh Mohammad Ahmad Toma Guzo - điều dưỡng trưởng Trung tâm Ung bướu Vinmec Central Park - chứng kiến rõ nhất sự thay đổi tích cực từ mô hình này.
“Người bệnh không chỉ “tồn tại”, mà thực sự được sống trong sự an tâm, được lắng nghe và tự mình chuẩn bị cho những điều quan trọng nhất”, anh chia sẻ.
Theo anh, sự khác biệt đến từ cách tổ chức chăm sóc đa chuyên khoa, nơi bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ, chuyên gia tâm lý và nhân viên công tác xã hội cùng phối hợp chặt chẽ, tạo thành một “mạng lưới hỗ trợ” bao quanh người bệnh.
Nếu như trước đây, điều dưỡng chủ yếu đảm nhiệm các công việc kỹ thuật như truyền hóa chất, theo dõi dấu hiệu sinh tồn hay hỗ trợ thủ thuật thì nay vai trò đã thay đổi. Điều dưỡng trở thành người đánh giá sớm triệu chứng, hỗ trợ tâm lý, đồng hành cùng bệnh nhân và gia đình trong những quyết định khó khăn, đồng thời điều phối chăm sóc trong toàn bộ nhóm đa ngành.
“Chúng tôi muốn người bệnh hiểu rằng, họ không cần phải lựa chọn giữa điều trị và chất lượng sống. Cả hai hoàn toàn có thể song hành với nhau”, anh nhấn mạnh.
Với kinh nghiệm làm việc tại nhiều quốc gia, điều dưỡng Guzo đánh giá mô hình tại Bệnh viện Vinmec Central Park đang nhanh chóng tiệm cận các tiêu chuẩn toàn cầu.
“Chúng tôi không chỉ đi theo xu hướng, mà còn triển khai một hệ thống dựa trên bằng chứng, đo lường hiệu quả bằng các chỉ số do chính bệnh nhân báo cáo”, anh cho biết. “Điều quan trọng là mô hình này đã được điều chỉnh phù hợp với bối cảnh Việt Nam”.
Đặc biệt, mô hình chăm sóc giảm nhẹ tại Vinmec được hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo bài bản từ các chuyên gia hàng đầu tại Trường Đại học VinUni. Sự phối hợp chặt chẽ này góp phần chuẩn hóa chất lượng chăm sóc giảm nhẹ trên toàn hệ thống.
Ở tầm nhìn rộng hơn, ThS.BSNT Nông Ngọc Sơn - Giám đốc Trung tâm Ung bướu Vinmec Central Park - cho biết, mục tiêu của Vinmec khi áp dụng mô hình này không chỉ dừng lại trong phạm vi một bệnh viện. Thông qua đào tạo, hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm, đội ngũ kỳ vọng có thể lan tỏa mô hình này ra toàn hệ thống, tiến tới áp dụng rộng rãi tại Việt Nam.
“Mục tiêu cuối cùng là để mọi bệnh nhân ung thư đều được tiếp cận với chăm sóc giảm nhẹ kịp thời, nhân ái và toàn diện ngay từ khi bắt đầu hành trình điều trị”, bác sĩ Sơn khẳng định.
