Nhà đất của các hộ dân bị áp giá đền bù bất hợp lý

Từ thỏa thuận của chủ đầu tư

DA khu nhà ở cao tầng Thảo Điền có quy mô sử dụng đất là 82.210 m2 tại mặt tiền Xa lộ Hà Nội, tổng diện tích sàn xây dựng hơn 471.000 m2, với 2.245 căn hộ ở. Năm 2005, DA này được giao cho Tổng Công ty xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (Vinaconex), đến tháng 02/2009, Vinaconex chuyển giao DA này cho Cty Thảo Điền. Về nguồn gốc đất của dự án có 5,5 ha đất công do Nhà nước quản lý; còn lại hơn 2,5 ha thuộc quyền sử dụng đất của các hộ dân.

Nội dung các văn bản có liên quan đến việc chuyển giao này xác định rõ, Cty Thảo Điền thực hiện hoàn tất việc bồi thường hơn 2,5 ha đất còn lại theo quy định của pháp luật. Để hoàn thành việc đền bù quyền sử dụng đất và tài sản trên đất, tháng 12/2010, Ban Giám đốc Cty Thảo Điền đã có các văn bản đề nghị thỏa thuận mức giá hợp lý với các hộ dân.

Cụ thể, đối với phần diện tích đất hơn 2.000 m2 thuộc quyền sử dụng của hộ ông Nguyễn Hữu Thành, ngụ tại số 157/11 Xa lộ Hà Nội thuộc tổ 6, khu phố 1, phường Thảo Điền, được chủ đầu tư đề nghị giá bồi thường là hơn 58,8 tỷ đồng. Theo nội dung Văn bản số 185/2010/CV-TĐ do bà Võ Thị Thu Trang, Phó Tổng Giám đốc Cty Thảo Điền ký ngày 02/12/2010 thì diện tích 200m2 đất ở, có giá bồi thường là 35 triệu đồng/m2, còn diện tích 1.852 m2 đất xen cài, có giá bồi thường là 28 triệu đồng/m2. Tổng số tiền mà của hộ ông Nguyễn Hữu Thành sẽ được nhận trên cơ sở thỏa thuận với Cty Thảo Điền là hơn 58,8 tỷ đồng.

Ngày 06/10/2011, Trụ sở tiếp công dân của Trung ương Đảng và Nhà nước tại TP. Hồ Chí Minh đã có Công văn số 152/CV.TDTƯ gửi Chủ tịch UBND quận 2, yêu cầu UBND quận 2 tiếp nhận đơn của ông Thành (đề nghị dừng cưỡng chế và giải quyết khiếu nại), trả lời công dân theo đúng trình tự quy định của pháp luật và thông báo kết quả cho Trụ sở biết.

Liên quan đến việc chuyển giao DA này cho Cty Thảo Điền, tháng 01/2005 dư luận đã xôn xao về chuyện Vinaconex lợi dụng kẽ hở của pháp luật để “bỏ túi riêng” hàng trăm tỷ đồng sau khi “bán lại” DA cho một doanh nghiệp trung gian là Cty đầu tư thương mại Chí Thành, với giá 47 triệu USD.

Mức giá hợp lý trên cơ sở thỏa thuận này cũng được Cty Thảo Điền đề nghị với phần đất của hộ ông Ngô Thanh Khiêm, ngụ tại số nhà 151 Xa lộ Hà Nội, gần sát bên phần đất của hộ ông Nguyễn Hữu Thành. Trong văn bản do Ban Giám đốc Cty Thảo Điền ký ngày 03/12/2010 thì diện tích hơn 2.563 m2 của hộ ông Ngô Thanh Khiêm có mức giá hơn 76 tỷ đồng. Một số hộ dân khác thuộc diện thu hồi đất cho DA cũng nhận được văn bản đề nghị mức giá đền bù của Cty Thảo Điền.

Ngoài việc đề nghị mức giá bồi thường trên cơ sở thỏa thuận này, trong mỗi văn bản, Cty Thảo Điền đều đề nghị các hộ dân phối hợp để cùng thuê đơn vị đo vẽ tiến hành đo lại phần diện tích đất của mỗi hộ để có số liệu chính xác trong chi trả tiền đền bù quyền sử dụng đất. Theo nhận định của nhiều luật sư, đây là DA kinh doanh bất động sản, có vốn đầu tư ngoài ngân sách nên việc chủ đầu tư DA khu nhà ở cao tầng Thảo Điền cùng các hộ dân thỏa thuận mức giá đền bù quyền sử dụng đất là phù hợp với quy định của pháp luật về thu hồi đất. Để thực hiện điều này, quan trọng nhất là chủ đầu tư và người bị thu hồi đất cần thống nhất về mức giá trên cơ sở thỏa thuận theo hướng hai bên cùng có lợi.

Đến áp giá bất thường của chính quyền

Trong khi các hộ dân vẫn đang bàn bạc với các thành viên của gia đình và tiếp xúc với chủ đầu tư để xem xét lại số liệu về diện tích đo vẽ theo đúng đề nghị của chủ đầu tư nhằm thống nhất mức giá đền bù quyền sử dụng đất thì bất ngờ tháng 4/2011, UBND quận 2 đã có các quyết định về áp giá bồi thường thấp hơn rất nhiều lần (theo mức giá do UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành đối với các dự án do Nhà nước quyết định giá).

Trong đơn gửi Báo Thanh tra, ông Nguyễn Hữu Thành cho biết: Sau khi nhận được văn bản của Cty Thảo Điền về mức giá bồi thường theo thỏa thuận là hơn 58,8 tỷ đồng, các thành viên trong gia đình đã gặp gỡ hiệp thương với chủ đầu tư. Khi chưa thống nhất được ranh đất, hiện trạng đất do đơn vị đo vẽ chưa thực hiện chính xác nhưng ngày 13/4/2011, Chủ tịch UBND quận 2 đã ban hành Quyết định số 4615/QĐ-UBND về bồi thường, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư đối với gia đình ông để thực hiện DA khu nhà ở cao tầng Thảo Điền. Theo quyết định này, tổng số tiền mà hộ ông Nguyễn Hữu Thành nhận được chỉ hơn 8,8 tỷ đồng. Ngay sau khi có quyết định này của UBND quận 2, Cty Thảo Điền cũng đã có thêm các văn bản thông báo số tiền mà hộ ông Nguyễn Hữu Thành nhận được cũng giảm xuống dần. Đến ngày 08/5/2011, qua đường bưu điện, hộ ông Nguyễn Hữu Thành đã nhận được các văn bản trong đó có Thông báo số 6911/TB-HĐBT của Ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận 2, thông báo đã gửi tổng số tiền đền bù, hỗ trợ mà gia đình ông nhận được là hơn 20,2 tỷ đồng (gồm tiền đền bù đất do UBND quận 2 công bố cộng với số tiền bồi thường của Cty Thảo Điền) vào Ngân hàng TMCP Sài Gòn, theo hình thức tiết kiệm bậc thang. Tiếp đó, ngày 26/9/2011, Ban đền bù giải phóng mặt bằng quận 2 lại có Thông báo số 11312/TB-HĐBT cho biết nếu hộ ông Nguyễn Hữu Thành không nhận nền tái định cư thì sẽ nhận được số tiền là hơn 33,7 tỷ đồng (?). Cũng chung hoàn cảnh này, số tiền mà hộ ông Ngô Thanh Khiêm nhận được theo quyết định của UBND quận 2 chỉ hơn 2,5 tỷ đồng vì sau khi có quyết định áp giá của UBND quận 2 thì Cty Thảo Điền đã giảm mức giá đền bù xuống còn 29 tỷ so với mức giá trước đó được công bố là hơn 76 tỷ đồng.

Bất bình vì chỉ chưa đầy 6 tháng, khoản tiền mà gia đình mình nhận được thay đổi đột ngột từ hơn 58,8 tỷ xuống còn hơn 33,7 tỷ, ông Nguyễn Hữu Thành đã liên tục có các văn bản kiến nghị gửi các cơ quan chức năng địa phương đề nghị làm rõ các vấn đề: Tại sao việc đo vẽ, kiểm kê tài sản trên phần đất của gia đình ông còn thiết sót, chưa chính xác nhưng UBND quận 2 lại ban hành Quyết định 4615/QĐ-UBND về mức giá bồi thường? Vì sao người bị thu hồi đất chưa thống nhất với Cty Thảo Điền về mức giá trong quá trình hiệp thương nhưng Ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận 2 đã áp giá theo Bảng chiết tính số 29/TĐ ngày 01/4/2011?

Điều khó hiểu ở đây là, trong khi chủ đầu tư đang tiến hành thỏa thuận giá bồi thường với dân thì UBND quận 2 lại xen ngang, dùng quyết định hành chính đưa ra mức giá mới thấp hơn nhiều lần. Ngày 15/6/2011, ông Thành đã làm đơn khiếu nại gửi Chủ tịch UBND quận 2 (UBND quận 2 cũng đã có văn bản tiếp nhận đơn), nhưng từ đó cho đến nay, cơ quan này vẫn không ban hành quyết định giải quyết khiếu nại với ông Thành theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo. Cố gắng “kêu cầu” với các cơ quan chức năng địa phương, ông Thành chỉ nhận được lời hứa của cán bộ UBND phường Thảo Điền là sẽ xin ý kiến lãnh đạo rồi sẽ có văn bản trả lời cho người bị thu hồi đất, nhưng văn bản trả lời này đến nay vẫn biệt tăm! Ngược lại, hộ ông Thành lại nhận được Thông báo số 143/TB-UBND của UBND phường Thảo Điền là sẽ tiến hành cưỡng chế thu hồi đất để thực hiện DA Khu nhà ở cao tầng Thảo Điền vào lúc 8 giờ sáng ngày 07/11/2011.

Trao đổi với phóng viên, đại diện các hộ dân cho biết, phần đất của họ đã được sử dụng hợp pháp từ năm 1989 đến nay theo đúng quy định của pháp luật về đất đai. DA khu nhà ở cao tầng Thảo Điền là DA kinh doanh nên người bị thu hồi đất phải nhận được mức giá bồi thường hợp lý trên cơ sở thỏa thuận với chủ đầu tư là Cty Thảo Điền. Việc thỏa thuận này được tiến hành trên cơ sở đảm bảo quyền lợi của người bị thu hồi đất và chủ đầu tư đúng theo quy định về bồi thường, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư được quy định trong Luật Đất đai 2003 và các Nghị định hướng dẫn của Chính phủ. Ngay từ đầu, Cty Thảo Điền đã chủ động gửi văn bản đến các hộ dân đề nghị thỏa thuận mức giá đền bù và người dân có quyền chấp thuận mức giá này hoặc đề nghị chủ đầu tư nên chấp nhận mức giá cao hơn. Không hiểu vì lý do gì, trong khi người bị thu hồi đất và Cty Thảo Điền đang thực hiện thương lượng về mức giá thỏa thuận thì UBND quận 2 và các cơ quan chức năng lại “can thiệp” vào với việc ban hành các văn bản hạ thấp mức giá bồi thường thấp hơn nhiều lần. Ngay sau khi UBND quận 2 ban hành các văn bản áp giá bồi thường này thì Cty Thảo Điền cũng lập tức có các văn bản điều chỉnh số tiền thỏa thuận bồi thường theo hướng giảm dần đối với hộ ông Nguyễn Hữu Thành; còn với hộ ông Ngô Thanh Khiêm thì Cty Thảo Điền không tiếp tục thương lượng về giá bồi thường quyền sử dụng đất mà chỉ dừng lại ở mức 29 tỷ đồng.

Quan điểm của Đảng và Nhà nước về thu hồi đất để thực hiện các DA là cần đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người sử dụng đất - Nhà nước - chủ đầu tư trên cơ sở tuân thủ đúng pháp luật về đất đai. Rõ ràng cách làm khó hiểu của UBND quận 2 và Cty Thảo Điền đã ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người bị thu hồi đất, trái với quy định của pháp luật. Hiện nay, người dân đang  khiếu nại đến các cơ quan cấp trên, trong khi đó việc giải quyết của chính quyền địa phương vẫn theo hướng là tiếp tục cưỡng chế thu hồi bằng được nhà đất của người dân khu phố 1, phường Thảo Điền để lấy đất cho DA khu nhà ở cao tầng Thảo Điền.

Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi và phản ánh sự việc này trên các số báo sau.

Giáng Thăng - Nam Hà