Vợ chồng ông Phan Hồng Hoanh sống tại tổ 13, ấp Tân Phước, xã Tân Kim cho biết: Năm 2007, sau khi nhận tiền đền bù Dự án (DA) Khu công nghiệp Tân Kim, gia đình mua phần đất 1.500m² và chuyển đổi 300m² thành đất thổ cư. Nhưng khi gửi đơn lên huyện Cần Giuộc xin tách thửa với mục đích xin bán lại một phần diện tích đất để trả khoản vay 450 triệu đồng của Agribank thì nhận được câu trả lời “miệng” của cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường là không tiếp nhận hồ sơ, không cho tách thửa. Một trường hợp khác là gia đình ông Đặng Văn Ngon vào năm 2012 được huyện Cần Giuộc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) số CH01243 với diện tích 225m² đất ở nông thôn nhưng đến tháng 6/2012 khi gia đình cần làm thủ tục tách sổ bán đất để trả khoản vay 480 triệu đồng cho Ngân hàng TMCP Đại Tín nhưng không được giải quyết. Thương tâm nhất là trường hợp của bà Nguyễn Thị Hưởng ngụ tại ấp Tân Phước, xã Tân Kim vì gia đình khó khăn nên bà phải thế chấp quyền sử dụng đất cho ngân hàng để lấy tiền chữa bệnh cho chồng bị xơ gan nhưng Phòng Tài nguyên và Môi trường không đồng ý làm thủ tục tách thửa. Vì không có tiền chữa bệnh nên chồng bà Hưởng đã qua đời. Ngoài những hộ gia đình này, trên địa bàn huyện Cần Giuộc còn rất nhiều hộ lâm vào tình cảnh tương tự, cuộc sống trở nên bếp bênh, nỗi lo bị ngân hàng xiết nhà vì không có tiền trả nợ luôn ám ảnh những khuôn mặt vốn đã khổ sở thì nay lại càng đau đớn hơn khi bị chính quyền địa phương… tước bỏ cái quyền lợi chính đáng.

Nguyên nhân của sự việc là tại Công văn số 403/UBND-TNMT do Phó Chủ tịch UBND huyện Cần Giuộc Phan Ngọc Hùng ký ngày 20/7/2011, với nội dung: Đối với các xã đã hết chỉ tiêu đất ở thì việc chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở phải phù hợp quy hoạch sử dụng đất ở hoặc khu dân cư hiện hữu. Chỉ giải quyết những trường hợp đặc biệt: Người dân có hộ khẩu sống trên địa bàn huyện, cha mẹ cho con ra ở riêng, hoặc các hộ nằm trong vùng dự án quy hoạch kéo dài nhiều năm chưa triển khai được, nay muốn tự ổn định cuộc sống mới… Hồ sơ phải có xác nhận của chính quyền địa phương cấp xã về đủ điều kiện cụ thể từng trường hợp. Tiếp đó, ngày 16/8/2012, Chủ tịch UBND huyện Cần Giuộc Phạm Hồng Kim tiếp tục có Công văn số 555/UBND-TNMT với mục đích “tránh tình trạng” giải quyết cho người dân không có nhu cầu thật sự mà chủ yếu xin chuyển mục đích sang đất ở để chuyển nhượng, đồng thời sẽ xử lý trách nhiệm đối các Chủ tịch UBND xã nếu các xã xác nhận điều kiện cho chuyển mục địch đối với người không có nhu cầu thật sự về đất ở để người dân chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc để xảy ra tình trạng san lấp, xây dựng trái phép…

Thực hiện các chỉ đạo này, ngày 05/10/2012 Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Cần Giuộc Nguyễn Tuấn Thanh đã ký Văn bản số 172/TNMT yêu cầu Phòng Đăng ký quyền sử dụng đất không giải quyết hồ sơ chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với các trường hợp đất vừa chuyển mục đích từ “năm 2012 đến nay”, không nhận đơn đăng ký trích lục, trích do không phải của người dân làm đơn hoặc thành viên trong hộ sử dụng đất, trừ các “đơn vị” dịch vụ tư vấn nhà đất đã được cấp phép hoạt động trên địa bàn huyện…

Thế nhưng, khi đối chiếu với danh mục nhà đất “không được chuyển mục đích, chuyển nhượng” của Chủ tịch UBND huyện Cần Giuộc, chúng tôi phát hiện ra không hề có chỉ đạo nào “không được giải quyết hồ sơ chuyển quyền sử dụng đất đối với các trường hợp vừa chuyển mục đích trong năm 2012 đến nay” như trong cách hiểu của Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường trong một số văn bản liên quan đến quy định này. Điều khó hiểu khác là nếu huyện Cần Giuộc cho rằng đã hết chỉ tiêu về đất ở thì phải tuyệt đối cấm chuyển nhượng thì sao vẫn có những “trường hợp đặc biệt” được chuyển mục đích sang đất ở? Nếu trước đó đã cho người dân chuyển mục đích sang đất ở thì tại sao lại không cho người dân chuyển nhượng, tách thửa theo quy định pháp luật? Ngoài ra, một quy định khác làm khó người dân là phải yêu cầu có xác nhận đầy đủ, rõ ràng của UBND cấp xã về lý do xin chuyển mục đích của người sử dụng đất như đối với đất ở nếu chưa có nhà ở thì đang ở đâu, ở với ai, có nhu cầu đất ở xây dựng nhà ở ngay không… trong Văn bản số 172/TNMT liệu có phù hợp Luật Đất đai hay là “luật riêng” của huyện Cần Giuộc?
 

   

Nam Hà – Võ Phước