Công ty TNHH Ô tô Thaco Kia Đà Nẵng nơi đang xảy ra tranh chấp vốn

Từ quên án phí…

Ngày 06/8/2009, Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Đà Nẵng cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho Công ty TNHH Ô tô Thaco Kia Đà Nẵng (Kia Đà Nẵng), với vốn điều lệ 9 tỷ đồng. Đây là Công ty do Trường Hải ô tô và ông Hồ Đức Tuấn cùng nhau góp mỗi thành viên là 4,5 tỷ đồng thành lập. Ông Hồ Đắc Tuấn được bầu làm Chủ tịch Hội đồng thành viên, ông Mai Phước Nghê, Giám đốc là người đại diện pháp luật. 

Trong quá trình hợp tác, hai bên xảy ra chuyện “cơm không lành, canh không ngọt”. Ngày 27/12/2010, ông Hồ Đắc Tuấn nộp đơn ra TAND TP. Đà Nẵng khởi kiện Kia Đà Nẵng yêu cầu chia lợi nhuận sau thuế năm 2010 xấp xỉ 1 tỷ đồng và một số yêu cầu khác. TAND TP. Đà Nẵng đã yêu cầu ông Tuấn đóng tạm ứng án phí 21,394 triệu đồng cho phần yêu cầu này. 

Trong lúc đang tranh chấp, ông Hồ Đức Tuấn đã dùng vũ lực “mượn” con dấu của Công ty bỏ vào két sắt khóa kỹ, niêm phong, không cho Công ty sử dụng để thực hiện các giao dịch. Hậu quả là mọi hoạt hoạt động của Công ty trong một thời gian dài bị đình trệ vì không có dấu. Tuy nhiên, cả hai bên tranh chấp đã chọn giải pháp dung hòa để giải quyết chuyện con dấu. 

Tranh chấp giữa ông Tuấn và Công ty Kia Đà Nẵng ngày càng quyết liệt. Phía bị đơn, Kia Đà Nẵng cho rằng, hoạt động kinh doanh tuy có lãi, nhưng Công ty luôn lâm vào tình trạng thiếu vốn. Vì tiền đầu tư xây dựng ban đầu vượt vốn góp của các thành viên. Hiện vốn hoạt động sản xuất kinh doanh chủ yếu chiếm dụng của Công ty TNHH VT-GN-PP Ô tô Chu Lai Trường Hải. Nếu phân chia lợi nhuận sẽ không đảm bảo hoạt động kinh doanh. 

Do vậy, ngày 01/12/2011, ông Tuấn đã có đơn thay đổi nội dung khởi kiện đề nghị TAND TP. Đà Nẵng giải quyết về việc chuyển nhượng vốn góp giữa ông và thành viên còn lại là Trường Hải ô tô. Trong đơn thay đổi nội dung khởi kiện này, ông Hồ Đắc Tuấn vẫn xác định Kia Đà Nẵng là bị đơn, Trường Hải ô tô là người có quyền và nghĩa vụ liên quan. Tài liệu ông Tuấn cung cấp kèm theo đơn khởi kiện thay đổi là chấp nhận 50% giá trị doanh nghiệp mà Trường Hải ô tô đưa ra là 6,2 tỷ đồng theo kết quả kiểm toán được chấp nhận. 

TAND TP. Đà Nẵng đã chấp nhận đơn thay đổi nội dung khởi kiện ngày 01/12/2011 của ông Hồ Đắc Tuấn, nhưng lại không ra thông báo tạm ứng án phí bổ sung. Trong khi đó, Khoản 1 Điều 25 Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án quy định: “Nguyên đơn, bị đơn có yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập trong vụ án về tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại và lao động phải nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm…”. Như vậy, lẽ ra TAND TP. Đà Nẵng phải buộc ông Tuấn thực hiện nghĩa vụ tạm ứng án phí theo quy định pháp luật. Theo đó, mức tính giá ngạch tạm ứng án phí theo đơn bổ sung của ông Tuấn về việc chuyển nhượng 50% phần vốn góp Kia Đà Nẵng như các bên thỏa thuận 6,2 tỷ đồng phải là một nữa mức giá ngạch 112 triệu đồng cộng với 0,1% phần giá trị vượt quá 4 tỷ đồng. Vậy nhưng, TAND TP. Đà Nẵng lại cố tình “quên” việc buộc ông Tuấn thực hiện nghĩa vụ tạm ứng án phí khi thay đổi yêu cầu khởi kiện (?).

… Thay đổi tư cách đương sự

Theo đơn khởi kiện cũng như quá trình giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến ngày có quyết định xét xử, Trường Hải ô tô được TAND TP. Đà Nẵng triệu tập và tham gia với tư cách là “Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”. Đột nhiên, khi nhận được Quyết định đưa vụ án ra xét xử và tại phiên tòa, Trường Hải ô tô được Tòa án xác định là “bị đơn”. 

Khoản 3 Điều 56 BLTTDS quy định: “Bị đơn trong vụ án dân sự là người bị nguyên đơn khởi kiện hoặc cá nhân, cơ quan, tổ chức khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Toà án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị người đó xâm phạm”. Việc TAND TP. Đà Nẵng thay đổi tư cách của đương sự đối với Trường Hải ô tô, liệu có đúng theo quy định pháp luật?

Mặt khác, Điểm d, Khoản 1 Điều 60 BLTTDS thì Bị đơn có quyền “được Tòa án thông báo về việc mình bị khởi kiện” mà theo quy định tại Điều 174 BLTTDS thì trong thời hạn 3 ngày làm việc, Tòa án phải thông báo về việc thụ lý vụ án cho bị đơn. Thế nhưng, TAND TP. Đà Nẵng khi thay đổi tư cách của Trường Hải ô tô từ “người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”  thành ra “bị đơn” cũng đã “quên” ra thông báo thụ lý vụ án để Trường Hải ô tô thực hiện quyền phản tố của mình. 

Chưa kể, theo Giấy ủy quyền 18/2011/GUQQ-TGĐ/THACO, ngày 25/02/2011, ông Phạm Thanh Sơn, Trưởng Ban Thanh tra Trường Hải ô tô chỉ được ủy quyền tham gia tố tụng với tư cách “người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”. Khi đưa vụ án ra xét xử, TAND TP. Đà Nẵng lại xác định Trường Hải ô tô là “bị đơn” nhưng không yêu cầu thay đổi nội dung ủy quyền. Liệu ủy quyền với tư cách và phạm vi “người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” nhưng vẫn được Tòa án cấp sơ thẩm chấp thuận và đưa ra xét xử với tư cách Bị đơn có đúng qui định pháp luật?

Về phần phụ tùng tồn kho và sơn, Trường Hải ô tô chỉ đồng ý mua phụ tùng theo nguyên giá, còn vật tư ngành Sơn tồn kho, Trường Hải ô tô chỉ mua khi xác định được giá trị còn hạn sử dụng. Tuy nhiên, không cần lập biên bản xác định hiện trạng, đánh giá chất lượng sơn còn hay hết hạn sử dụng, HĐXX đã buộc “Trường Hải ô tô phải mua lại toàn bộ vật tư, phụ tùng tồn kho với giá 1,45 tỷ đồng” (?). 

Với hàng loạt những khuất tất như đã nêu, liệu TAND TP. Đà  Nẵng đã có sai sót nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật khi giải quyết vụ án? Câu trả lời này xin nhường cho Tòa Phúc thẩm TANDTC tại Đà Nẵng.

Đỗ Phan