NHNN bơm ròng mạnh qua kênh OMO

Trong tuần từ ngày 2/2 đến 6/2/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã đẩy mạnh hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng thông qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO). Theo đó, NHNN cho các tổ chức tín dụng vay tổng cộng 229.790 tỷ đồng với lãi suất 4,5%/năm. Trong cùng thời gian, khối lượng đáo hạn đạt 70.639 tỷ đồng.

Do kênh tín phiếu không phát sinh giao dịch trong tuần, NHNN đã bơm ròng ra thị trường khoảng 159.151 tỷ đồng. Động thái này nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng trong bối cảnh nhu cầu vốn ngắn hạn tăng cao, đặc biệt vào giai đoạn cận Tết Nguyên đán khi yếu tố mùa vụ tác động mạnh đến dòng tiền.

Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất bình quân kỳ hạn qua đêm khởi đầu tuần ở mức 9,12%/năm, sau đó tăng nhanh qua các phiên và đạt đỉnh 16,39%/năm trong ngày 3/2 - mức cao kỷ lục kể từ trước đến nay trước khi hạ xuống 8,6%/năm trong phiên 5/2. Diễn biến này cho thấy áp lực thanh khoản gia tăng trong thời gian ngắn, song đã phần nào được giải tỏa nhờ các biện pháp điều tiết kịp thời của NHNN.

Cùng phiên 5/2, lãi suất các kỳ hạn khác trên thị trường liên ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao, với kỳ hạn một tuần 8,85%/năm, hai tuần 8,9%/năm và một tháng 8,28%/năm. Mặt bằng lãi suất ngắn hạn tăng nhanh phản ánh nhu cầu vay mượn vốn giữa các ngân hàng gia tăng trong bối cảnh nguồn vốn khả dụng bị thu hẹp tạm thời.

Theo dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) chi nhánh New York, chênh lệch giữa lãi suất qua đêm có bảo đảm (SOFR) của Mỹ và lãi suất qua đêm tại Việt Nam trong phiên 5/2 ở mức 4,95 điểm phần trăm. Khoảng chênh lệch này cho thấy lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng đang ở mức cao hơn đáng kể so với lãi suất USD, qua đó góp phần hạn chế áp lực lên tỷ giá trong bối cảnh dòng vốn quốc tế còn nhiều biến động.

Thanh khoản chịu áp lực từ lệch pha tín dụng – huy động

Trong báo cáo tiền tệ mới công bố, Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) cho rằng việc NHNN linh hoạt sử dụng các công cụ điều hành, bao gồm OMO và kênh hoán đổi ngoại tệ (SWAP), đã góp phần ổn định thị trường ngoại hối trong bối cảnh áp lực thanh khoản nội tệ gia tăng. Qua đó, trạng thái ngoại tệ ròng của các ngân hàng có thể nhanh chóng quay về mức cân bằng trong ngắn hạn, giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá.

Cùng quan điểm, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho biết lãi suất qua đêm liên ngân hàng tăng mạnh trong ba ngày đầu tuần, đạt đỉnh khoảng 17,25%/năm trong ngày 3/2/2026, trước khi giảm về quanh ngưỡng 9,5%/năm. Trước diễn biến này, NHNN đã kịp thời bổ sung thanh khoản thông qua việc mua kỳ hạn giấy tờ có giá với tổng giá trị khoảng 161.000 tỷ đồng trong hai phiên 2/2 và 3/2, đồng thời kết hợp với hoạt động hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn để hỗ trợ thị trường.

Diễn biến lãi suất qua đêm liên ngân hàng giai đoạn 2020 - 2026.

Theo KBSV, nguyên nhân chính khiến lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh không chỉ đến từ yếu tố mùa vụ, mà còn xuất phát từ chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động trong năm 2025. Cụ thể, tăng trưởng huy động vốn của hệ thống ngân hàng đạt khoảng 15,1%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng trưởng tín dụng 19,6%. Chênh lệch này khiến tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của nhóm ngân hàng theo dõi tăng lên khoảng 115%, so với mức 110% vào đầu năm.

Bên cạnh đó, vào thời điểm cuối tháng 1 và đầu tháng 2, áp lực nộp thuế của doanh nghiệp khiến dòng tiền rời khỏi hệ thống ngân hàng để chuyển sang Kho bạc Nhà nước. Cùng lúc, nhu cầu rút tiền mặt của người dân tăng cao trước Tết Nguyên đán làm gia tăng lượng tiền lưu thông ngoài hệ thống, qua đó làm suy giảm nguồn vốn khả dụng trong ngắn hạn. Một số ngân hàng còn phải bổ sung dự trữ bắt buộc do kỳ nghỉ Tết kéo dài vẫn được tính trong kỳ dự trữ, làm gia tăng nhu cầu vay mượn trên thị trường liên ngân hàng.

Trong bối cảnh các ngân hàng đã bắt đầu điều chỉnh tăng lãi suất huy động nhằm cải thiện nguồn vốn đầu vào, KBSV kỳ vọng sau quý I/2026, mức độ chênh lệch giữa tín dụng và huy động sẽ dần được bù đắp. Qua đó, áp lực lên thanh khoản hệ thống và mặt bằng lãi suất liên ngân hàng có thể giảm bớt, trong khi NHNN vẫn còn dư địa điều hành linh hoạt thông qua các công cụ thị trường mở để bảo đảm ổn định hệ thống tiền tệ và hoạt động ngân hàng.