(Thanh tra) - Trước yêu cầu chuyển đổi xanh trong nông nghiệp, việc huy động nguồn vốn phù hợp với đặc thù sản xuất, có phương án đầu tư khả thi và cơ chế quản trị minh bạch đang trở thành yếu tố quan trọng. Với ngành ca cao, LPF FUND định hướng phối hợp cùng các đối tác xây dựng giải pháp tài chính cho toàn chuỗi, từ phát triển vùng nguyên liệu đến chế biến sâu và tiêu thụ sản phẩm.
Tài chính xanh gắn với tính khả thi của dự án
Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu nâng cao giá trị sản phẩm, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường. Để đáp ứng yêu cầu này, doanh nghiệp và người sản xuất cần nguồn lực đầu tư cho phương thức canh tác, công nghệ, hạ tầng, truy xuất nguồn gốc và năng lực quản trị.
Tuy nhiên, đặc thù của sản xuất nông nghiệp là chi phí đầu tư thường phát sinh trước khi dự án tạo ra doanh thu. Việc phát triển vùng nguyên liệu cần thời gian để cây trồng sinh trưởng, trong khi hoạt động thu mua đòi hỏi vốn lưu động theo mùa vụ. Đối với các nhà máy chế biến, nguồn vốn dài hạn phải đi cùng khả năng bảo đảm nguyên liệu đầu vào và thị trường tiêu thụ.
Vì vậy, giải pháp tài chính xanh không chỉ dừng ở việc huy động vốn mà cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, dòng tiền và khả năng triển khai của từng dự án. Phương án tài chính phải tính đến nhu cầu đầu tư, khả năng hoàn trả vốn và các mục tiêu về môi trường, xã hội.
Theo định hướng của LPF FUND, việc chuẩn bị dự án là khâu quan trọng để kết nối với các nguồn vốn phù hợp. Hồ sơ cần làm rõ cơ sở pháp lý, hiệu quả kinh tế, phương án kinh doanh và những kết quả môi trường, xã hội có thể đo lường. Đây cũng là những nội dung làm cơ sở để ngân hàng, nhà đầu tư và các đối tác tài chính xem xét, thẩm định.
Khung chính sách về phát triển xanh đang tạo thêm cơ sở để doanh nghiệp xác định hướng đầu tư và chuẩn bị hồ sơ. Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg ngày 4/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh có hiệu lực từ ngày 22/8/2025.
Tiếp đó, Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg ngày 17/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị.
Theo LPF FUND, việc chuẩn bị dự án cần gắn với các tiêu chí và dữ liệu cụ thể như sử dụng đất, nước, năng lượng; quản lý chất thải; tận dụng phụ phẩm; điều kiện của người lao động, người sản xuất; cũng như cơ chế quản trị và báo cáo.
Việc đáp ứng các tiêu chí xanh có thể góp phần củng cố hồ sơ dự án, nhưng không đồng nghĩa với việc đương nhiên được cấp vốn. Khả năng tiếp cận nguồn tài chính vẫn phụ thuộc vào hiệu quả kinh doanh, năng lực thực hiện, mức độ rủi ro và quyết định của bên cấp vốn.
Hướng dòng vốn vào chuỗi giá trị ca cao
Đối với ngành ca cao, phát triển vùng nguyên liệu cần được triển khai đồng bộ với hoạt động thu mua, lên men, sơ chế, chế biến và tiêu thụ. Sự liên kết giữa các khâu không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm mà còn quyết định hiệu quả đầu tư và khả năng duy trì thu nhập cho người trồng.
LPF FUND định hướng tiếp cận nhu cầu tài chính theo toàn bộ chuỗi giá trị, với cơ cấu vốn được thiết kế phù hợp với chức năng và chu kỳ hoạt động của từng khâu.
Cụ thể, vùng nguyên liệu cần nguồn vốn có thời hạn phù hợp với chu kỳ cây trồng, đồng thời gắn với hỗ trợ kỹ thuật và cơ chế thu mua rõ ràng. Hoạt động thu mua, lên men và sơ chế cần vốn lưu động đáp ứng nhu cầu mùa vụ. Trong khi đó, đầu tư chế biến sâu, hạ tầng và logistics đòi hỏi nguồn vốn dài hạn, trên cơ sở đánh giá khả năng cung ứng nguyên liệu và triển vọng thị trường.
Các hoạt động đào tạo, xây dựng dữ liệu và chuẩn hóa tiêu chuẩn cũng có thể được xem xét tiếp cận nguồn hỗ trợ kỹ thuật hoặc chương trình tài trợ phù hợp. Việc phân bổ nguồn vốn theo đặc thù từng hạng mục giúp hạn chế tình trạng sử dụng vốn ngắn hạn cho các khoản đầu tư dài hạn, đồng thời nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro.
Ngày 19/8/2026, tại sự kiện InnoEx, LPF FUND, Golden Gate BCE và Cacao Land ký thỏa thuận hợp tác hướng tới phối hợp chuẩn bị đầu tư, thu xếp và quản lý nguồn vốn cho Dự án Khu phức hợp Cacao - Chocolate tại Đắk Lắk.
Theo nội dung hợp tác, Cacao Land tập trung phát triển dự án, vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị ca cao; Golden Gate BCE tham gia kết nối các nguồn lực và đối tác quốc tế; LPF FUND tập trung vào chuẩn hóa dự án, phối hợp xây dựng cấu trúc tài chính, cơ chế tiếp nhận và quản lý vốn phù hợp tại Việt Nam, cùng các nội dung liên quan đến môi trường, xã hội, quản trị (ESG) và báo cáo tác động.
Vai trò của LPF FUND tập trung vào ba nhóm chính.
Thứ nhất, hoàn thiện hồ sơ và phương án đầu tư, làm rõ cơ sở pháp lý, quy mô vùng nguyên liệu, công nghệ, tổng mức đầu tư, tiến độ và phương án tiêu thụ. Trong đó, dữ liệu về sản lượng, chất lượng và liên kết thu mua là cơ sở quan trọng để đánh giá tính khả thi.
Thứ hai, phối hợp thiết kế cơ cấu vốn phù hợp với từng hạng mục. Các bên có thể nghiên cứu kết hợp vốn chủ sở hữu, vốn vay, vốn từ đối tác chiến lược và nguồn hỗ trợ kỹ thuật, đồng thời xác định rõ chi phí vốn, thời hạn, điều kiện giải ngân và trách nhiệm của các bên.
Thứ ba, xây dựng cơ chế quản trị và báo cáo, bảo đảm việc sử dụng vốn gắn với mục đích đầu tư, tiến độ thực hiện và kết quả nghiệm thu. Dữ liệu tài chính cần được kết nối với thông tin sản xuất và các chỉ tiêu môi trường, xã hội phù hợp.
Thỏa thuận hợp tác tạo cơ sở để các bên triển khai công việc chuẩn bị. Tuy nhiên, từng khoản tài trợ cụ thể vẫn phải trải qua quy trình thẩm định, phê duyệt và được xác lập bằng hợp đồng tài chính riêng.
LPF FUND cho biết, trong thời gian tới, đơn vị định hướng phối hợp với các đối tác lựa chọn những hạng mục có điều kiện triển khai rõ ràng, từng bước hoàn thiện hồ sơ và xây dựng phương án vốn theo từng giai đoạn. Trọng tâm trước mắt là củng cố liên kết giữa vùng nguyên liệu, thu mua, sơ chế và đầu ra, từ đó đánh giá quy mô đầu tư chế biến phù hợp với khả năng cung ứng và nhu cầu thị trường.
Cùng với việc chuẩn bị nguồn vốn, dữ liệu và hệ thống truy xuất nguồn gốc cần được xây dựng từ vùng trồng nhằm phục vụ quản lý chất lượng, thẩm định dự án và theo dõi hiệu quả đầu tư. Các giải pháp tuần hoàn như tận dụng phụ phẩm, xử lý chất thải và tiết kiệm năng lượng cũng cần được đánh giá trên cơ sở công nghệ, chi phí và hiệu quả thực tế.
Hiệu quả của tài chính xanh vì vậy không chỉ được nhìn nhận qua khả năng huy động vốn mà còn thể hiện ở tiến độ triển khai dự án, chất lượng sử dụng vốn và giá trị tạo ra cho doanh nghiệp, người nông dân. Việc kết nối nguồn lực tài chính với dự án có tính khả thi, cơ chế quản trị rõ ràng và trách nhiệm giải trình sẽ là một trong những điều kiện quan trọng để hướng tới chuỗi giá trị ca cao phát triển bền vững.
