Nhiều tập thể, cá nhân Thanh tra tỉnh Ninh Bình được ghi nhận bằng những hình thức khen thưởng xứng đáng. Ảnh: Trung Hà

Kết quả từ mô hình tập trung

Sau một năm vận hành theo mô hình mới, tổ chức bộ máy Thanh tra tỉnh Ninh Bình hoạt động thông suốt, không bị gián đoạn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và Thanh tra Chính phủ. Công tác tham mưu quản lý nhà nước trong lĩnh vực thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từng bước ổn định, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính.

Chuyển đổi sang mô hình một đầu mối thống nhất ở cấp tỉnh đã loại bỏ các khâu trung gian, giảm chồng chéo và nâng cao chuyên môn hóa. Trong 1 năm vận hành (từ 1/7/2025 đến 15/7/2026), Thanh tra tỉnh Ninh Bình đã triển khai 43 cuộc thanh tra, ban hành 78 kết luận, trong đó có 8 cuộc thanh tra chuyên đề đối với các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài. Các kết luận tập trung làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất biện pháp xử lý; đối với các dự án khó khăn, vướng mắc, kết quả thanh tra là một trong những cơ sở để các cơ quan chức năng tiếp tục xem xét, tháo gỡ.

Kết quả xử lý đơn thư cũng đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Sau 1 năm thực hiện hợp nhất cơ quan Thanh tra tỉnh Ninh Bình, các cơ quan Nhà nước đã tiếp 8.831 lượt công dân, với 11.960 người; riêng cấp xã tiếp 6.791 lượt, với 9.335 người. Tổng số đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đã xử lý là 5.176 đơn, trong đó số đơn thuộc thẩm quyền là 4.069 đơn.

Thiết kế ảnh: Trung Hà

UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác liên ngành, giao Thanh tra tỉnh Ninh Bình làm Tổ trưởng để phối hợp, đôn đốc, hướng dẫn UBND các xã, phường xử lý, giải quyết đơn của công dân. Trong 12 vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài, đã giải quyết xong 11 vụ, còn 1 vụ đang xem xét, giải quyết.

Khi không còn thanh tra cấp huyện và cấp sở, Thanh tra tỉnh Ninh Bình phải trực tiếp tổng hợp tình hình từ 129 xã, phường, tạo áp lực lớn lên khối lượng công việc và việc bám sát địa bàn chuyên ngành, nhất là trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng.

Ở chiều ngược lại, cấp xã trở thành "tuyến đầu" tiếp nhận đơn thư, nhưng còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn. Để tháo gỡ khó khăn này, Thanh tra tỉnh Ninh Bình đã mở các đợt tập huấn chuyên sâu cho hơn 800 cán bộ cấp xã. Chuyên viên cấp tỉnh trực tiếp hướng dẫn cán bộ phường/xã phân định thẩm quyền, rà soát hồ sơ, tránh tình trạng đơn thư chuyển lòng vòng.

Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Đông Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình Nguyễn Thị Thuỳ Linh. Ảnh: Trung Hà

Chị Nguyễn Thị Thuỳ Linh, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Đông Hoa Lư chia sẻ: “Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sự hỗ trợ của Thanh tra tỉnh rất thiết thực đối với cơ sở, nhất là trong tiếp công dân, xử lý đơn, xác định thẩm quyền và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Những vụ việc phức tạp hoặc còn vướng về nghiệp vụ đều được trao đổi, hướng dẫn cụ thể, giúp cán bộ cơ sở có thêm căn cứ pháp lý, tự tin hơn trong xử lý công việc và hạn chế tình trạng đơn thư chuyển vòng, kéo dài”.

Cán bộ này cho biết thêm: “Điều chúng tôi đánh giá cao là sự hỗ trợ trực tiếp của đội ngũ chuyên viên Thanh tra tỉnh. Sau khi sắp xếp, số lượng đầu mối trao đổi rất lớn, nhưng khi địa phương xin ý kiến hoặc cần hướng dẫn, các chuyên viên đều hỗ trợ cụ thể, tỉ mỉ, có trường hợp trao đổi trực tiếp trên máy tính để cùng rà từng nội dung. Sự hỗ trợ đó giúp cán bộ cơ sở không chỉ xử lý được từng vụ việc mà còn từng bước nâng cao kỹ năng, phương pháp xử lý công việc.”

Chuyển đổi số: Nhịp cầu kết nối tỉnh và cơ sở

Để bộ máy "tinh gọn nhưng không thiếu thông tin", Thanh tra Ninh Bình đang đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về thanh tra, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Dữ liệu và ứng dụng AI đóng vai trò là mắt xích quan trọng giúp nhận diện rủi ro sớm và phân bổ nguồn lực kịp thời.

Vai trò điều phối của Thanh tra tỉnh cũng rõ hơn trong việc thực hiện kết luận thanh tra. UBND tỉnh yêu cầu Thanh tra tỉnh thường xuyên rà soát, cập nhật tình hình thực hiện từng kết luận; chủ động hướng dẫn, đôn đốc, phối hợp tháo gỡ khó khăn. Với những nội dung vượt thẩm quyền, Thanh tra tỉnh chủ trì tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo.

Từ thực tiễn một năm vận hành, Thanh tra tỉnh Ninh Bình cho rằng, cần tiếp tục quan tâm nguồn lực tài chính, hạ tầng công nghệ thông tin và định biên chuyên môn sâu cho chính quyền cấp xã; đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra phù hợp với mô hình mới.

Chánh Thanh tra tỉnh Ninh Bình Lê Văn Cường. Ảnh: Trung Hà

Chánh Thanh tra tỉnh Ninh Bình Lê Văn Cường chia sẻ: “Đích đến của đổi mới tổ chức không phải là một bộ máy nhỏ hơn về quy mô, mà là một bộ máy mạnh hơn về năng lực thực thi, sâu hơn về chuyên môn, sát hơn với thực tiễn và rõ hơn về trách nhiệm. Một năm vận hành đã cho thấy cả kết quả và những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Đây là cơ sở để Thanh tra Ninh Bình tiếp tục đổi mới phương thức tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động, đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp”.