(Thanh tra) - Ngày 9/10, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu phối hợp với Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức hội thảo công bố Kịch bản biến đổi khí hậu Việt Nam phiên bản năm 2025, cập nhật dự tính về khí hậu cực đoan, nước biển dâng và nguy cơ ngập.
Phát biểu chỉ đạo hội thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên nhấn mạnh, biến đổi khí hậu đang tác động ngày càng sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội, tài nguyên, môi trường và đời sống người dân. Vì vậy, việc nhận diện những thay đổi của khí hậu trong tương lai, đánh giá nguy cơ, rủi ro và chuẩn bị các giải pháp ứng phó có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát triển đất nước.
Thứ trưởng cho biết, Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV xác định chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro thiên tai, nâng cao mức độ an toàn của người dân và nền kinh tế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thời kỳ mới. Trong bối cảnh đó, kịch bản biến đổi khí hậu là cơ sở khoa học phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách, quy hoạch và chủ động thích ứng.
Phiên bản năm 2025 kế thừa các kết quả trước đây, đồng thời cập nhật thành tựu khoa học mới nhất của Ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC), sử dụng thế hệ mô hình khí hậu CMIP6 và các kịch bản chia sẻ kinh tế - xã hội (SSP).
So với các phiên bản trước, kịch bản mới được cập nhật về phương pháp, dữ liệu và độ phân giải; bổ sung, chi tiết hóa thông tin về các yếu tố khí hậu, hiện tượng cực đoan, nước biển dâng và nguy cơ ngập. Đáng chú ý, lần đầu tiên kịch bản cung cấp các dự tính theo ngưỡng nóng lên toàn cầu, xây dựng kịch bản chuyên sâu cho khu vực đô thị và bước đầu đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với một số lĩnh vực nhạy cảm như nông nghiệp, y tế và xây dựng.
Dữ liệu được chi tiết hóa đến cấp xã, cập nhật theo từng thập kỷ và tích hợp trên Hệ thống chia sẻ thông tin kịch bản trực tuyến (WebGIS), tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức tra cứu, đánh giá tác động và xây dựng kế hoạch thích ứng.
Kịch bản cũng cung cấp những số liệu đáng chú ý về diễn biến khí hậu tại Việt Nam. Trong giai đoạn 1961-2023, nhiệt độ trung bình năm có xu hướng tăng khoảng 0,2°C mỗi thập kỷ. Giai đoạn 1993-2023, mực nước biển tại Việt Nam tăng trung bình khoảng 3,4mm/năm theo số liệu trạm quan trắc và 4,3-4,5mm/năm theo dữ liệu vệ tinh, cao hơn mức trung bình toàn cầu.
Trong giai đoạn 1991-2025, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông đạt trung bình khoảng 12,7 cơn/năm, trong đó khoảng 3,4 cơn/năm đạt cường độ bão mạnh từ cấp 12 trở lên. Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới có sự khác biệt đáng kể giữa các năm.
Các số liệu này là cơ sở để đánh giá rủi ro khí hậu theo từng khu vực, nhất là đô thị, vùng ven biển và đồng bằng thấp, qua đó hỗ trợ lựa chọn giải pháp thích ứng phù hợp.
Để phát huy hiệu quả của kịch bản trong thời gian tới, Thứ trưởng Lê Trọng Yên đề nghị Cục Biến đổi khí hậu chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương xây dựng Luật Biến đổi khí hậu để sớm trình Quốc hội xem xét, thông qua.
Đồng thời, hướng dẫn các bộ, ngành và địa phương tích hợp thông tin kịch bản vào quy hoạch, kế hoạch phát triển; đồng thời duy trì, nâng cấp hệ thống WebGIS để dữ liệu được tiếp cận thuận lợi.
Thứ trưởng cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức xã hội chủ động sử dụng thông tin kịch bản trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch sản xuất - kinh doanh, dự án đầu tư dài hạn và phương án quản trị rủi ro, qua đó nâng cao năng lực chống chịu, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.
Đối với Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tiếp tục cập nhật, nâng cao độ tin cậy của kịch bản, phối hợp đánh giá tác động, rủi ro và tổn thất do biến đổi khí hậu theo từng ngành, lĩnh vực và địa phương.
Thứ trưởng Lê Trọng Yên bày tỏ kỳ vọng hội thảo sẽ tạo diễn đàn để các nhà quản lý, nhà khoa học trao đổi, chia sẻ và làm rõ hơn thực trạng biến đổi khí hậu tại Việt Nam. Qua đó, tăng cường kết nối với tri thức khoa học quốc tế, đề xuất các giải pháp thiết thực cho Chính phủ trong xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trên các lĩnh vực, gắn với yêu cầu chủ động ứng phó biến đổi khí hậu trong thời gian tới.
