Đến để cảm nhận sự bình yên, chân thật và quyến rũ của Bắc Sơn, nơi những giá trị bản sắc đang được giữ gìn và tỏa sáng.

Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn nằm giữa thung lũng Bắc Sơn thơ mộng (Ảnh: TNI).

Cơ hội vàng quảng bá du lịch

Một làng quê nhỏ bé của Việt Nam đã bước ra thế giới bằng cách giản dị nhất, đó là gìn giữ những giá trị bản sắc truyền thống của dân tộc. Vừa qua, tại thành phố Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), làng Quỳnh Sơn vinh dự được Tổ chức Du lịch Liên hợp Quốc công nhận là “Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025”, cùng với làng Lô Lô Chải.

Đây là hai làng du lịch cộng đồng tiêu biểu thế giới, vượt hơn 270 hồ sơ đến từ 65 quốc gia khác để giành được vinh danh này.

Danh hiệu này là “cơ hội vàng” để Lạng Sơn quảng bá thương hiệu. Theo thống kê của xã Bắc Sơn, trong 10 tháng đầu năm 2025, Quỳnh Sơn đã đón 15.688 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm. Điều này cho thấy sức hút ngày càng tăng của điểm du lịch cộng đồng này.

Làng Quỳnh Sơn có địa thế tựa lưng và núi, khiến ngôi làng đẹp như một bức tranh rạng rỡ sắc màu. Trong đó, nổi bật tại làng chính là khung cảnh núi non, đồng ruộng và bản sắc văn hóa rực rỡ. Những tháng cuối năm khi cảnh quan chìm trong cái lạnh mùa đông, những cánh đồng lúa chín vàng yên ả bao quanh làng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn (tỉnh Lạng Sơn) làm, nên bức tranh đồng quê thanh bình.

Làng Quỳnh Sơn cách trung tâm tỉnh Lạng Sơn khoảng 80km về phía Tây Nam và cách thủ đô Hà Nội khoảng 180 km. Toàn bộ Làng Quỳnh Sơn nằm gọn trong lòng Thung lũng Bắc Sơn với hơn 400 ngôi nhà sàn truyền thống của người đồng bào dân tộc Tày.

Được biết, toàn bộ người dân trong làng đều là người Tày và chủ yếu mang họ Dương. Cùng bản sắc văn hóa truyền thống độc đáo và lối sống thân thiện, hiếu khách được gìn giữ qua nhiều thế hệ, Quỳnh Sơn đã trở thành hình mẫu phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc Tày tiêu biểu.

Làng Quỳnh Sơn nằm ẩn mình sau thung lũng hiền hòa, được bao quanh bởi cánh cung đá vôi Bắc Sơn hùng vĩ thuộc Khu di tích cấp quốc gia đặc biệt Bắc Sơn (Ảnh: TNI).

Nhìn từ đỉnh Nà Lay cao 700m, làng Quỳnh Sơn của người Tày trải dài đều tăm tắp, với mái ngói đỏ nâu - biểu tượng của khát vọng yên bình và hạnh phúc. Dù có cùng cấu trúc, mỗi ngôi nhà vẫn mang dấu ấn riêng trên hiên, cửa hay vách gỗ, thể hiện cá tính của người dựng nên nó. Vật liệu dùng để xây nhà sàn ở Làng Quỳnh Sơn thường là các loại gỗ quý hiếm như nghiến, đinh, lim…

Điều thú vị, toàn bộ nhà sàn cùng quay mặt về hướng Nam, lưng tựa vào dãy núi đá sừng sững, lợp mái ngói âm dương. Bà con người Tày quan niệm, nhà quay mặt về hướng Nam sẽ giúp gia đình có nhiều sinh khí, may mắn và ấm no.

Kể câu chuyện của làng mình bằng chính bản sắc dân tộc

Là một làng du lịch cộng đồng nổi tiếng, Làng Quỳnh Sơn không thiếu đi những bữa ăn ngon với nét văn hóa ẩm thực bản địa đặc sắc. Đến với làng, ngoài tận hưởng khung cảnh thanh bình, người dân thân thiện, du khách còn được tận hưởng những món đặc sản Lạng Sơn như phở chua, bánh cuốn trứng, khâu nhục, bánh chưng đen….

Sau gần 15 năm phát triển, Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách khi đến Lạng Sơn. Bắc Sơn là cái nôi của cách mạng, gắn liền với nhiều cuộc khởi nghĩa nổi tiếng. Khi trải nghiệm du lịch tại Làng Quỳnh Sơn, bạn có thể kết hợp về nguồn tại các di tích lịch sử lân cận như Bảo tàng Khởi nghĩa Bắc Sơn.

Ẩm thực hấp dẫn, khó quên khi đến với Làng (Ảnh: TNI).

Ngoài ra, các di tích nổi tiếng như đình thờ Quý Minh đại vương hay cầu Rá Riềng cũng là một trong những chứng nhân lịch sử mà du khách có thể tìm hiểu.

Anh Phan Tuấn Minh, du khách từ Hà Nội chia sẻ: “Đến Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, chúng tôi được hòa mình vào cánh đồng lúa chín, thử chèo bè, làm bánh và trải nghiệm nghề gốm truyền thống của người Tày. Ngoài ra, ẩm thực với các món ăn hấp dẫn cũng là những trải nghiệm khó quên”.

Dấu ấn văn hóa người Tày đậm đà bản sắc được thể hiện vô cùng rõ nét trong đời sống tại làng Quỳnh Sơn. Tại đây, du khách có thể thưởng thức các làn điệu hát then, đàn tính vô cùng thu hút. Ngoài ra, vào ngày 12, 13 tháng Giêng hàng năm, tại Làng Quỳnh Sơn còn có Lễ hội Lồng Tồng cầu mong mùa màng tốt tươi. Mỗi hoạt động tại đây đều góp phần điểm tô cho nét đẹp văn hóa Tày rực rỡ tại Làng Quỳnh Sơn.

Ông Dương Công Cồ, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Quỳnh Sơn cho biết: Làng Quỳnh Sơn hiện có các dịch vụ trải nghiệm như: đốt lửa trại, trải nghiệm làm bánh, thưởng thức các món đặc sản địa phương như bánh chưng đen, lạp xưởng và giao lưu văn nghệ với các làn điệu hát Then, hát Ví, chèo thuyền ngắm cánh đồng lúa chín, làm ngói, làm bánh, gặt lúa…

“Từ năm 2010, chúng tôi đã ý thức rõ rằng, chính kiến trúc nhà sàn, tiếng nói, trang phục và làn điệu Then, Sli là tài sản vô giá. Mỗi người dân tham gia du lịch phải là một “đại sứ văn hóa”, kể câu chuyện của làng mình bằng chính bản sắc dân tộc”, ông Dương Công Cồ cho biết.

Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn nằm giữa thung lũng Bắc Sơn thơ mộng.

Theo chị Nguyễn Thị Mai, đến từ Đà Nẵng, năm nào gia đình anh cũng đến đây dịp cuối năm, vì hiện tại, Làng Quỳnh Sơn đã được chuyển đổi thành làng du lịch cộng đồng nên nơi đây những năm qua có nhiều hộ cung cấp dịch vụ homestay (nghỉ dưỡng tại nhà dân địa phương), cho phép du khách trải nghiệm văn hóa bản địa chân thực, sinh hoạt cùng gia đình chủ nhà hoặc trong không gian nhà được thiết kế theo phong cách riêng, mang lại cảm giác ấm cúng, gần gũi và thường có chi phí hợp lý.

“Bạn sẽ được đáp ứng chỗ ăn, ngủ với mức giá phải chăng ngay chính bên trong làng. Với trải nghiệm này, bạn có thể khám phá vẻ đẹp độc đáo trong phong tục địa phương cũng như tham gia vào hoạt động sản xuất nông nghiệp cùng người dân”, chị Mai nhiệt tình chia sẻ.

Ông Trịnh Minh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn cho biết: Những năm qua, làng Quỳnh Sơn đã trở thành điểm sáng trong phát triển du lịch cộng đồng, với mô hình gắn kết hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Hiện trong làng đã có 12 hộ cung cấp dịch vụ homestay, đáp ứng chỗ ăn nghỉ cho hàng trăm du khách.

“Danh hiệu mà Làng nhận được thể hiện sự đồng lòng của chính quyền và cộng đồng. Đây là động lực để Bắc Sơn phát triển du lịch bền vững, thân thiện, mang đậm bản sắc quê hương”, ông Trịnh Minh Tuấn tin tưởng, với quyết tâm và sự chung sức đồng lòng của chính quyền và người dân nơi đây trong tương lai gần, Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn sẽ vươn lên trở thành điểm đến kiểu mẫu của du lịch bền vững, ghi dấu ấn mạnh mẽ trên bản đồ du lịch quốc tế.

Trong thời gian tới, tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục đầu tư phát triển hạ tầng, dịch vụ và nâng cao năng lực quản lý tại Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, từng bước nhân rộng mô hình du lịch cộng đồng theo hướng bền vững tại các địa phương khác trong tỉnh.

Cùng với đó là đẩy mạnh truyền thông quốc tế, quảng bá hình ảnh du lịch Xứ Lạng trên các nền tảng số và mạng lưới đối tác của UN Tourism.  Đây là bước tiến quan trọng trong chiến lược đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh đến năm 2035, định hướng đến năm 2045.