Nhiều doanh nghiệp đang trong tình trạng hàng tồn kho và nợ xấu (Ảnh minh họa)

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, muốn giải phóng được hàng tồn kho thì bên cạnh sự nỗ lực, chủ động vượt khó của từng doanh nghiệp, cần có các biện pháp và chính sách hỗ trợ của Chính phủ và các Bộ, ngành chức năng cần sớm được triển khai quyết liệt vào thực tế.

Trong đó, một số ngành công nghiệp đang có số lượng hàng tồn kho lớn như: Chế biến, bảo quản thủy sản, các sản phẩm thủy sản tăng 39,4%; Sản phẩm thuốc lá tăng 74,4%; Sản xuất xi măng tăng 49,2%; Sắt, thép, gang tăng 20,8%; Linh kiện điện tử tăng 53,8%; Xe có động cơ tăng 9,4%...

Qua đó, có thể thấy, hàng tồn kho đang là vấn đề thách thức lớn đối với toàn ngành, nền kinh tế sẽ vẫn còn gặp khó khăn nếu hàng tồn kho không được “đẩy”. Do vậy, cần phải có các biện pháp kích thích tiêu dùng.

Hiện nay, tình trạng các doanh nghiệp sa thải công nhân, nợ lương, chậm lương đang diễn ra trên khắp cả nước. Nhiều doanh nghiệp cho rằng, vấn đề là do hàng tồn kho quá cao, hàng không bán được, vốn không quay vòng, không thể sản xuất mới nên sản xuất bị đình trệ…

Để giải quyết được hàng tồn kho, theo TS. Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, để tiêu thụ được hàng tồn kho đang tăng cao ở các doanh nghiệp, trước hết, chúng ta phải làm cho sức mua tăng lên. Nếu không cải thiện được sức mua thì sẽ vẫn ách tắc, do vậy, tất cả các chi phí có thể gây cho giá hàng hóa tăng lên cần được giải quyết một cách triệt để, làm cho giá thành sản phẩm giảm xuống thấp nhất, có như vậy mới kích thích được sức mua của người tiêu dùng.

Ông Cao Sỹ Kiêm cũng cho rằng, bên cạnh sự hỗ trợ từ phía Nhà nước, các doanh nghiệp cũng cần phải triển khai nhiều giải pháp để tự cứu mình, vượt qua giai đoạn khó khăn. Phương án giải phóng hàng tồn kho được mỗi doanh nghiệp thực hiện một cách phù hợp. Các hoạt động kinh doanh như: Tìm đầu ra cho sản phẩm, đẩy mạnh khâu bán hàng cần được chú trọng. Doanh nghiệp cũng cần chủ động rà soát lại hoạt động kinh doanh, cơ cấu hệ thống phân phối thì sẽ đưa ra giải pháp phù hợp để vượt qua khó khăn.

Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh cho biết, bên cạnh việc làm của các cơ quan chức năng cũng như các biện pháp về tài chính, tiền tệ thì trách nhiệm lớn nhất trong giải quyết hàng tồn kho hiện nay là liên quan đến các doanh nghiệp.

Rõ ràng để có vòng sản xuất mới thì các doanh nghiệp phải chủ động trong việc tìm ra các biện pháp để làm sao giải quyết được hàng tồn kho của họ. Các doanh nghiệp cần chủ động các việc liên quan đến giá, hệ thống phân phối, cách thức đưa ra sản phẩm hàng hóa dịch vụ phù hợp với mức thu nhập, nhu cầu của người tiêu dùng thì mới là biện pháp then chốt để xử lý hàng tồn kho hiện nay.

Mới đây, trước tình trạng hàng tồn kho vẫn đang ở mức cao, Bộ Công thương đang kiến nghị Chính phủ, cùng các Bộ, ngành tập trung vào tiêu thụ sản phẩm của các doanh nghiệp đang sản xuất, bao gồm giải pháp tiêu thụ trong nước và thúc đẩy xuất khẩu.

Tuy nhiên, TS. Vũ Đình Ánh phân tích, trước mắt hàng tồn kho không thể đem đi xuất khẩu được. Nguyên nhân cơ bản nhất là chất lượng hàng tồn kho không đáp ứng được xuất khẩu. Đơn cử như thủy sản xuất khẩu sang Nhật Bản với dư lượng kháng sinh lớn đã bị họ trả về.  Nguyên nhân thứ hai là hàng trong nước không tiêu thụ được do thu nhập của người dân tăng không nhiều. Nguyên nhân thứ ba là giá thành các sản phẩm này cao hơn so với các sản phẩm nhập khẩu nên không cạnh tranh được cả trong và ngoài nước. Đáng chú ý, trên thị trường bất động sản hiện nay, 70.000 căn hộ dư thừa, cũng không thể đem đi… xuất khẩu.

Trong khi một lượng hàng lớn đang tồn kho, thì không chỉ ở vùng sâu, vùng xa, biên giới hải đảo mà ngay tại các thành phố lớn đang bị tràn ngập bởi rất nhiều hàng hóa mang nhãn mác Trung Quốc.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để giải quyết hàng tồn kho, trước mắt, các cơ quan quản lý Nhà nước và các doanh nghiệp cần phải tích cực, quyết liệt để đưa các chính sách vào cuộc sống.

Một số biện pháp cần kịp thời triển khai quyết liệt miễn giảm một số loại thuế, phí cho các doanh nghiệp. Giúp các doanh nghiệp tiết giảm được tối đa chi phí để hạ giá thành sản phẩm.

Bên cạnh đó, phải tìm ra giải pháp kích cầu để giúp tiêu thụ được sản phẩm, doanh nghiệp cần năng động tận dụng kênh thương mại điện tử để đưa hàng xuất khẩu sang các nước. Tăng cường khai thác nội địa, đưa hàng về nông thôn, vùng sâu, vùng xa, đồng thời kích cầu người tiêu dùng bằng giá thành cũng như chất lượng sản phẩm.

Trong khi nhăm nhăm xúc tiến thương mại ra bên ngoài thì chúng ta lại đang bỏ ngỏ thị trường trong nước với hơn 80 triệu dân. Vậy vấn đề mấu chốt giải quyết hàng tồn kho ở đây là: DN trong nước nên biết tận dụng lợi thế sân nhà, giảm giá thành sản phẩm, nâng cao chất lượng, lấy lại niềm tin của người tiêu dùng. 

TS. Vũ Đình Ánh đề xuất, thay vì xúc tiến thương mại ra ngoài, tại sao các doanh nghiệp không khơi thông thị trường trong nước bằng cách hạ giá thành sản phẩm, cạnh tranh với hàng Trung Quốc đang tràn ngập; nâng cao niềm tin của người tiêu dùng Việt Nam bằng giá cả, chất lượng, dịch vụ chăm sóc khách hàng…