Kiểm tra vàng miếng trước khi giao cho khách hàng. Ảnh: Thế Lữ

Mục tiêu của NHNN khi tung vàng ra với số lượng lớn là ổn định thị trường vàng, đáp ứng nhu cầu tích trữ vàng của người dân, đặc biệt là các NH thương mại cần mua vàng để tất toán cho người gửi vàng trước ngày 30/6 - thời điểm các NH phải dừng hẳn hoạt động huy động và cho vay vàng theo quy định của NHNN.

Lí giải về việc giá sàn khi NHNN đưa ra chào thầu, mỗi lượng vàng đã chênh lệch trên dưới 3 triệu đồng so với giá vàng thế giới, một cán bộ thuộc Vụ Quản lí ngoại hối (NHNN) cho rằng: Thị trường cần có thời gian và độ trễ nhất định để hấp thụ lượng vàng của NHNN. Mặt khác, đây cũng là một phần để phòng ngừa rủi ro khi giá vàng thế giới đột ngột tăng.

Qua 5 đợt đấu thầu vàng, các doanh nghiệp, NH trúng thầu ở mức giá cao hơn giá sàn, từ 10.000 - 20.000 đồng/lượng. Sau đó, bán tận tay người tiêu dùng tăng thêm khoảng 20.000 - 30.000 đồng/lượng. Vì vậy, giá vàng thị trường trong nước luôn luôn cao hơn giá vàng thế giới trên dưới 3,5 triệu đồng/lượng. Như vậy, về bản chất muốn kéo giá vàng trong nước thấp gần với giá vàng thế giới thì mức giá chào thầu của NHNN cũng phải giảm, chứ cứ cao ngất ngưởng như hiện nay thì người tiêu dùng vẫn là đối tượng chịu thiệt thòi nhất.

 “Các NH đang tiếp tục mua vào cả chục tấn vàng để cân bằng trạng thái trước ngày 30/6 theo quy định của NHNN nên việc đấu thầu là điều tốt để tăng nguồn cung cho thị trường” - ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam.

Với cách đấu thầu như vừa rồi, mỗi tấn vàng bán ra, NHNN lãi gần 100 triệu đồng, các tổ chức NH, doanh nghiệp trúng thầu chỉ đóng vai trò trung gian đưa vàng ra thị trường được hưởng một phần lãi. Theo đại diện của NHNN, trong quý II năm nay, các NH đang cần khoảng 20 tấn vàng để tất toán số dư vàng huy động đúng hạn từ khách hàng. Hiện, NHNN đang cho dập thêm khoảng 10 tấn vàng miếng SJC loại 1 lượng để chuẩn bị cho các phiên đấu thầu tới.

Sở dĩ NHNN tăng khối lượng vàng và tần suất đấu thầu là do các phiên đấu thầu khởi động trước đó đã thu hút được số lượng khách tham gia đấu thầu ngày càng đông, lượng mua càng nhiều hơn. Và, sức mua sẽ giảm khi các NH, doanh nghiệp đã có được lượng vàng cần thiết để tất toán đúng thời điểm.

Một vấn đề được đặt ra là: Mỗi lần NHNN bán ra vài tấn vàng đồng nghĩa với việc dự trữ của Nhà nước cũng giảm. Vậy, NHNN đã phải tính toán đến việc nhập khẩu vàng bảo đảm cân bằng dự trữ quốc gia? Trong khi đó, việc nhập khẩu lớn khối lượng vàng có ảnh hưởng nhiều đến tỉ giá ngoại tệ hiện nay và ảnh hưởng tới lượng ngoại tệ dự trữ. Tuy nhiên, đại diện NHNN cho biết, hiện khả năng cân đối ngoại tệ của NHNN vẫn đủ mạnh.

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Vàng bạc đá quý Agribank, cho biết: Dự trữ vàng ở Việt Nam không lớn như Mỹ (lên đến cả chục nghìn tấn), nhưng việc bán ra dăm ba tấn vàng không ảnh hưởng gì đến dự trữ ngoại hối. Các NH đang tiếp tục mua vào cả chục tấn vàng để cân bằng trạng thái trước ngày 30/6 theo quy định của NHNN nên việc đấu thầu là điều tốt để tăng nguồn cung cho thị trường.

Theo lộ trình của NHNN, từ nay đến 30/6, các cuộc đấu thầu vàng sẽ diễn ra ngày càng sôi động và sau thời điểm đó, thị trường sẽ dịu xuống do sức cung đã đạt đến ngưỡng hạn chế. Bởi, NHNN quy định trạng thái vàng cũng sẽ hạn chế tối đa tình trạng tích trữ, đầu cơ vàng, vì nếu vượt trạng thái thì các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp buộc phải bán lại vàng cho NHNN.

Với chính sách bình ổn thị trường vàng chứ không bình ổn giá vàng như hiện nay, rõ ràng, giá vàng trong nước luôn luôn cao hơn thị trường vàng thế giới xoay quanh đỉnh 3 triệu đồng/lượng. Như vậy, người tiêu dùng chọn đầu tư vào vàng là “kênh trú ẩn” cũng chưa phải là giải pháp tối ưu trong bối cảnh hiện nay.

Thế Lữ