Thanh tra tỉnh Lâm Đồng làm rõ tồn tại, kiến nghị xử lý tại Dự án Khu dân cư nông thôn Hàm Thắng - Hàm Liêm (giai đoạn 2). Ảnh: Vũ Linh

Nhiều tồn tại được chỉ rõ

Dự án Khu dân cư nông thôn Hàm Thắng - Hàm Liêm (giai đoạn 2) tại xã Hàm Liêm, tỉnh Lâm Đồng được UBND tỉnh Bình Thuận (trước sắp xếp) quyết định chủ trương đầu tư vào năm 2018, do Công ty TNHH Nguyên Bình làm chủ đầu tư. Dự án này có quy mô khoảng 9,85ha, tổng mức đầu tư 126 tỷ đồng, với mục tiêu đầu tư xây dựng hạ tầng khu dân cư nông thôn tập trung. Thời gian hoàn thành đưa dự án đi vào kinh doanh Quý IV năm 2020. Đến thời điểm 31/3/2026, nhà đầu tư chưa được cơ quan có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án.

Theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, Dự án Khu dân cư nông thôn Hàm Thắng - Hàm Liêm (giai đoạn 2) do Công ty TNHH Nguyên Bình làm chủ đầu tư đã thực hiện ký quỹ đảm bảo thực hiện dự án với số tiền hơn 2,8 tỷ đồng, thực hiện các thủ tục liên quan đến môi trường, phòng cháy chữa cháy, giao thông, thỏa thuận điện, nước và lập hồ sơ, trình phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.

Ngoài ra, chủ đầu tư đã chuyển số tiền hơn 2,2 tỷ đồng để chi trả đền bù, hỗ trợ dự án và phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Đến thời điểm thanh tra, đã hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ và thu hồi đất khoảng 60% diện tích dự án.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai dự án. Cụ thể, theo kết luận thanh tra, đối chiếu văn bản đề xuất dự án đầu tư dự án với các quy định thì dự án này không thuộc trường hợp quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư theo Luật Đầu tư năm 2014, mà thuộc trường hợp chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư phải theo quy định của Luật Nhà ở năm 2014 và Nghị định số 99/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ.

Do đó, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Thuận tham mưu UBND tỉnh Bình Thuận (trước sắp xếp) quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư dự án này (giai đoạn 2) theo quy định của Luật Đầu tư năm 2014, là thực hiện không đúng quy định của Chính phủ.

Đồng thời, Sở Xây dựng tỉnh này, với vai trò là cơ quan tham mưu, giúp UBND tỉnh quản lý Nhà nước về nhà ở, cũng không có ý kiến phản hồi đối với các nội dung thuộc phạm vi quản lý, là không làm hết trách nhiệm được giao.

Bên cạnh đó, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận (trước đây) căn cứ Điều 7, Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 2/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường (cũ) để thẩm định nhu cầu sử dụng đất, thẩm định điều kiện giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo đề nghị của nhà đầu tư, là không đảm bảo quy định. Ngoài ra, từ tháng 10/2022 đến thời điểm thanh tra, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Thuận (nay là Sở Tài chính) chưa phối hợp với các đơn vị có liên quan để triển khai thực hiện quy trình, thủ tục đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án Khu dân cư nông thôn Hàm Thắng - Hàm Liêm (giai đoạn 2) theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, nguyên nhân để xảy ra các tồn tại trên là do việc tham mưu quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư nhưng không thực hiện lựa chọn chủ đầu tư theo quy định, dẫn đến không đủ cơ sở pháp lý để tiếp tục triển khai thực hiện dự án. Đồng thời, các cơ quan chuyên môn chưa nghiên cứu đầy đủ, toàn diện các quy định của pháp luật về đầu tư, nhà ở và đất đai, chưa kịp thời tham mưu phương án xử lý khi phát sinh vướng mắc pháp lý…

Trước những tồn tại nêu trên, Chánh Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân thuộc thẩm quyền xử lý của UBND tỉnh để xảy ra những tồn tại, hạn chế. Đồng thời, chỉ đạo các Sở Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường; UBND xã Hàm Liêm tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân để xảy ra những tồn tại, hạn chế đã nêu trong kết luận theo phân cấp thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức, viên chức và các quy định pháp luật có liên quan. Trên cơ sở đó, đề ra các biện pháp khắc phục những tồn tại, hạn chế nhằm tránh lặp lại trong quá trình tham mưu thực hiện sau này.

Rà soát tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với dự án

Đối với việc rà soát tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của dự án, theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, dự án vi phạm về lựa chọn chủ đầu tư theo quy định pháp luật; nhà đầu tư đã ứng một phần tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với một phần diện tích đất dự án. Tuy nhiên, đến nay dự án chưa hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, chưa được Nhà nước giao đất, cho thuê đất nhưng đã được triển khai thi công xây dựng trên đất; nhà đầu tư đã nộp tiền ký quỹ đảm bảo thực hiện dự án.

Qua thanh tra cho thấy, dự án phù hợp quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và phù hợp Kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2021 - 2030; vị trí khu đất thực hiện dự án không thuộc quy hoạch đất an ninh, quốc phòng, không phát sinh tranh chấp, khiếu nại.

Theo mục tiêu dự án, việc đầu tư dự án góp phần chỉnh trang hình thành khu dân cư nông thôn tập trung theo mô hình hiện đại, cải thiện cảnh quan, môi trường sống, thúc đẩy nâng cao điều kiện sống, phát triển kinh tế cho người dân. Đồng thời, nhà đầu tư đã phối hợp với các cơ quan quản lý Nhà nước trong thực hiện các thủ tục liên quan và có nguyện vọng tiếp tục thực hiện dự án đầu tư.

Căn cứ các điều kiện trên, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các sở, ngành và địa phương rà soát các điều kiện theo quy định tại khoản 2, Điều 6 Nghị định số 147/2026/NĐ-CP ngày 7/5/2026 của Chính phủ hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài quy định tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội; tổng hợp kết quả đánh giá điều kiện và lập hồ sơ trình UBND tỉnh xem xét, quyết định tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với dự án theo điểm a, điểm d, khoản 1, Điều 12 Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài (nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định).

Đồng thời, chỉ đạo các sở, ngành: Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Thuế tỉnh, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và UBND xã Hàm Liêm, căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, có trách nhiệm tích cực phối hợp với Sở Tài chính để rà soát điều kiện, tham mưu xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án; hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục để tiếp tục triển khai thực hiện dự án (trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép tiếp tục thực hiện dự án).

Đối với Công ty TNHH Nguyên Bình, yêu cầu chủ động phối hợp với Sở Tài chính và các sở, ngành, địa phương liên quan để tiếp tục triển khai, tập trung hoàn thiện các thủ tục, sớm đưa dự án vào hoạt động (trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép tiếp tục thực hiện dự án).