Theo Quyết định 3440/QĐ-UBND, giá để tính bồi thường cho 1m2 đất ở mà gia đình ông bị thu hồi tại “vị trí 4” là 1.700.000 đồng. Đại diện chủ đầu tư cùng Chủ tịch UBND phường và ông S đã thống nhất ký vào biên bản với nội dung: Các bên tôn trọng quyết định của cơ quan có thẩm quyền ban hành giá đất. Theo đó, nếu số tiền tạm ứng bồi thường nhỏ hơn số tiền mà người bị thu hồi đất được hưởng theo quyết định thì chủ đầu tư sẽ chi trả bổ sung; nếu số tiền đã tạm ứng lớn hơn số tiền người bị thu hồi đất được hưởng  theo quyết định thì gia đình ông S phải trả lại chủ đầu tư. 

Ông S cho biết, sau đó, phải "khó khăn lắm" mới có được Quyết định số 3223/QĐ-UBND ngày 30/11/2010 của UBND tỉnh về việc phê duyệt phương án bồi thường khi thu hồi đất cho một D.A khác (D.A khu nhà ở cơ quan quân sự tỉnh). Ở D.A này, giá tính bồi thường cho 1m2 đất ở bị thu hồi tại “vị trí 4” là 3.000.000 đồng, nên ông S kiến nghị tỉnh quyết định bồi thường cho hộ gia đình ông theo mức giá đất năm 2010. 

Kiến nghị nêu trên có phù hợp quy định của pháp luật không?

Ý kiến của chúng tôi:

1. Cơ quan có thẩm quyền đã có lỗi với người dân khi để cho bà con phải... "khó khăn lắm" mới có được trong tay quyết định về giá bồi thường khi đất của họ bị thu hồi. Không thể xem đây là "chuyện bình thường", bởi nó chứng tỏ ở địa phương này, quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng: “Giá đền bù khi thu hồi đất sau khi được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định, phê duyệt hoặc điều chỉnh phải được công khai" chưa đi vào cuộc sống.

2. Quyết định thu hồi đất năm 2005 nhưng 1/12/2010 mới trả tiền bồi thường (theo Luật Đất đai, đây là trường hợp bồi thường chậm do cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường gây ra).

Tại điểm a, khoản 2 Điều 9 Nghị định 197/2004/NĐ-CP, Chính phủ quy định như sau: “Bồi thường chậm do cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường gây ra mà giá đất tại thời điểm bồi thường do UBND cấp tỉnh công bố cao hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm trả tiền bồi thường". 

Thời điểm trả tiền bồi thường cho hộ ông S là ngày 1/12/2010. Ở thời điểm này, giá đất trả tiền bồi thường đối với 1m2 đất ở "vị trí 4" đã được điều chỉnh từ 1.700.000 đồng (áp dụng năm 2009) lên 3.000.000 đồng (áp dụng năm 2010) theo Quyết định 3223/QĐ-UBND ngày 30/11/2010 của UBND tỉnh. Vì vậy, ông S có cơ sở khi kiến nghị cơ quan có thẩm quyền bồi thường cho mình theo giá đất năm 2010.

Tại Nghị quyết 39/2012/QH13 ngày 23/11/2012 "Về việc tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đối với các quyết định hành chính về đất đai", Quốc hội nhấn mạnh: “Việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, công khai, khách quan, công bằng và đúng quy định của pháp luật”.

3. Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất thuộc 2 D.A (D.A khu dân cư và D.A nhà ở) xảy ra cùng một thời điểm (tháng 11 - 12/2010) nhưng Ban Giải phóng mặt bằng sử dụng 2 văn bản khác nhau về chính sách (Quyết định 3440/QĐ-UBND ban hành ngày 28/9/2009 và Quyết định 3223/QĐ-UBND ban hành ngày 30/11/2010) “áp” cho đất cùng một “vị trí 4” rõ ràng là trái pháp luật, không công bằng, cần phải được điều chỉnh cho đúng pháp luật, bảo đảm công bằng.

Luật gia, nhà báo Nguyễn Chấn