(Thanh tra) - Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương đặt ra ba vấn đề chiến lược, cấp bách đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước và tổ chức lại không gian phát triển trên cơ sở lợi thế của từng địa phương.
Ngày 30/9, tại Phú Thọ, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Tỉnh ủy Phú Thọ và Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia "Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam".
Hội thảo nhằm nhận diện những điểm nghẽn và đề xuất các chủ trương, cơ chế, chính sách đột phá, khả thi để công nghiệp hỗ trợ thực sự trở thành nền tảng quan trọng của nền công nghiệp quốc gia hiện đại, tự chủ và có sức cạnh tranh cao.
Công nghiệp hỗ trợ là mắt xích then chốt
Hội thảo có sự tham dự của Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương; Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng… và hơn 500 đại biểu đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương; một số tỉnh, thành phố; doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp; tổ chức quốc tế và đối tác phát triển…
Phát biểu đề dẫn hội thảo, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, trong yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cao năng lực sản xuất, công nghệ của nền kinh tế, công nghiệp hỗ trợ không phải là bộ phận thứ yếu mà là một trong những nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia.
Theo ông Nghị, bước vào giai đoạn phát triển mới, công nghiệp hỗ trợ là mắt xích then chốt, quyết định năng lực tự chủ chiến lược, khả năng cạnh tranh của quốc gia. Vì thế, ông gợi mở các vấn đề mang tính chiến lược, cấp bách đặt ra đối với định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ hiện nay.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương khẳng định, một nền công nghiệp mạnh không chỉ được đo bằng quy mô sản xuất và xuất khẩu sản phẩm cuối cùng mà quan trọng hơn là khả năng làm chủ vật liệu, linh kiện, thiết bị, công nghệ, thiết kế, tiêu chuẩn, dịch vụ kỹ thuật và các khâu có giá trị gia tăng cao.
Để tạo “sức bật” cho nền công nghiệp hỗ trợ, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho rằng, cần phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân và doanh nghiệp Việt Nam; thu hút FDI chuyển mạnh theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và coi công nghệ, nghiên cứu - phát triển, nhân lực chất lượng cao và liên kết với doanh nghiệp Việt Nam là những nội dung quan trọng của hiệu quả thu hút đầu tư.
Việt Nam cũng cần lựa chọn có trọng tâm những ngành và công nghệ ưu tiên. “Mục tiêu cuối cùng là hình thành hệ thống doanh nghiệp Việt Nam có năng lực thực chất, cung ứng ổn định, làm chủ ngày càng nhiều công đoạn có giá trị cao, từng bước trở thành nhà cung ứng chiến lược, nhà cung ứng cấp 1 và nhà tích hợp hệ thống”, ông Nguyễn Thanh Nghị nói.
Tổ chức lại không gian phát triển trên cơ sở lợi thế của từng địa phương
Phát biểu tại hội thảo, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương đặt ra ba vấn đề chiến lược, cấp bách đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước và tổ chức lại không gian phát triển trên cơ sở lợi thế của từng địa phương.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ, thời gian qua Trung ương đã ban hành nhiều nghị quyết, chiến lược và chính sách liên quan đến phát triển công nghệ chiến lược, kinh tế tư nhân, kinh tế Nhà nước, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và công nghiệp hỗ trợ.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào tạo được sự giao thoa giữa các chủ trương, chính sách này để hình thành một hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ, tối ưu hóa nguồn lực và tạo tác động cộng hưởng trong quá trình thực hiện.
Một vấn đề khác là tổ chức không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Mỗi tỉnh, thành phố có những tiềm năng, lợi thế và động lực tăng trưởng mới; do đó, các địa phương có lợi thế phát triển công nghiệp hỗ trợ, trong đó có Phú Thọ, cần xác định lĩnh vực và khâu đột phá phù hợp, đồng thời tăng cường liên kết để tạo hiệu ứng lan tỏa trong vùng và cả nước.
Cùng với đó, cần phát huy vai trò điều phối, định hướng của Trung ương và xây dựng cơ chế hợp tác giữa các địa phương, bảo đảm tính đồng bộ, liên thông trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, cơ sở dữ liệu và phân bổ nguồn lực.
Đổi mới mạnh mẽ cách tiếp cận theo 5 hướng
Phát biểu kết luận Hội thảo, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh: Phát triển công nghiệp hỗ trợ là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước, được xác định trong Nghị quyết số 29-NQ/TW và được tiếp thêm động lực mới từ Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
Từ đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị các cấp, ngành đổi mới mạnh mẽ cách tiếp cận theo 5 hướng: Chuyển từ “nội địa hóa theo tỷ lệ” sang “làm chủ năng lực”; chuyển từ hỗ trợ dàn trải theo tên ngành sang tập trung theo chuỗi, theo công đoạn và theo các bài toán lớn của đất nước; chuyển từ ưu đãi đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả, có điều kiện, có thời hạn; chuyển từ chú trọng “thu hút FDI” sang “sử dụng hiệu quả FDI”; chuyển từ quản lý theo hoạt động sang quản lý theo kết quả.
Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ nguyên tắc nhất quán trong quá trình triển khai là: Doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, trong đó doanh nghiệp tư nhân là lực lượng nòng cốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và tạo thị trường ban đầu; thị trường trong nước là điểm tựa, xuất khẩu là thước đo cuối cùng của năng lực cạnh tranh.
Phấn đấu đến năm 2045, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam làm chủ công nghệ lõi của các ngành công nghiệp nền tảng, tham gia ở những khâu giá trị cao của chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu...
