Thiếu tướng Bùi Quang Thanh, Bí thư Đảng ủy, Chánh Thanh tra Bộ Công an chủ trì Hội nghị học tập, quán triệt văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ Công an Trung ương (CATW), lần thứ VIII. Ảnh: Hoàng Nam

Phóng viên Báo Thanh tra đã có cuộc trao đổi với Thiếu tướng Bùi Quang Thanh, Bí thư Đảng ủy, Chánh Thanh tra Bộ Công an về việc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết 66); những chủ trương, giải pháp trọng tâm nhằm xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong lực lượng Thanh tra CAND; cũng như những yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ thanh tra để thực sự gương mẫu, liêm chính, bản lĩnh và có sức lan tỏa.

Quán triệt 5 quan điểm chỉ đạo, 2 mục tiêu, 7 nhiệm vụ

+PV: Xin ông cho biết, Đảng ủy Thanh tra Bộ Công an đã quán triệt và cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị như thế nào trong định hướng xây dựng, thi hành pháp luật, qua đó, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong lực lượng Thanh tra CAND?

- Thiếu tướng Bùi Quang Thanh: Trong gần 60 năm xây dựng và trưởng thành, lực lượng thanh tra CAND đã luôn bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước, của ngành Công an, chủ động tham mưu, giúp Đảng ủy Công an Trung ương (CATW), lãnh đạo Bộ Công an, cấp ủy, thủ trưởng Công an các cấp lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện hiệu quả các mặt công tác thanh tra trong CAND, trên cơ sở đó đã giúp lãnh đạo Công an các cấp đánh giá đúng thực trạng chấp hành chính sách, pháp luật, nhiệm vụ công tác của cơ quan, đơn vị trực thuộc và cán bộ chiến sỹ; phát hiện những việc làm hay, cách làm tốt để nhân rộng, những sơ hở, thiếu sót để kiến nghị khắc phục, chấn chỉnh.

Thành tích của lực lượng Thanh tra CAND đã góp phần quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của lực lượng CAND nói chung, công tác xây dựng lực lượng CAND nói riêng, góp phần xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng.

Ngay sau khi Nghị quyết 66 được ban hành, Đảng ủy, lãnh đạo Thanh tra Bộ Công an đã triển khai phổ biến, quán triệt đến cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị cùng với việc thực hiện chỉ đạo tại Chương trình hành động số 54-CTr/ĐUCA ngày 26/6/2025 của Đảng ủy CATW thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW; Kế hoạch số 488/KH-BCA-V03 của Bộ Công an thực hiện Nghị quyết số 140/NQ-CP ngày 17/5/2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW.

Đồng thời, gắn việc triển khai Nghị quyết 66 với thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/ĐUCA ngày 15/12/2023 của Đảng ủy CATW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh tra trong CAND, bao gồm nội dung về xây dựng thể chế: “Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về tổ chức và hoạt động thanh tra CAND, bảo đảm chức năng thanh tra tập trung, thống nhất, do các cơ quan thanh tra trong CAND thực hiện” và “Đến năm 2030, hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế, bảo đảm cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý đầy đủ, vững chắc cho tổ chức và hoạt động thanh tra CAND”.

Theo đó, công tác xây dựng và thi hành pháp luật của lực lượng Thanh tra CAND phải quán triệt 5 quan điểm chỉ đạo, 2 mục tiêu, 7 nhiệm vụ, giải pháp mà Nghị quyết 66 (Nghị quyết được xem là "Bộ tứ trụ cột" để đưa đất nước bứt phá, phát triển trong kỷ nguyên mới) đã đề ra, góp phần vào việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong lực lượng thanh tra CAND, thể hiện qua việc nâng cao ý thức thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thi hành pháp luật, xây dựng nền tảng vững chắc cho trật tự, kỷ cương và phát triển.

Tuân thủ pháp luật là trách nhiệm thường xuyên của cán bộ, chiến sỹ

+PV: Ông có thể cho biết rõ hơn về chủ trương, giải pháp trọng tâm mà Đảng ủy Thanh tra Bộ triển khai để xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong lực lượng Thanh tra CAND?

- Thiếu tướng Bùi Quang Thanh: Việc tập trung xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành một yêu cầu tất yếu, không chỉ đối với bộ máy Nhà nước mà còn đối với toàn thể Nhân dân. Đây là yếu tố nền tảng góp phần gắn kết chặt chẽ giữa khâu xây dựng và khâu thi hành pháp luật, nhằm phát triển xã hội bền vững, củng cố niềm tin của người dân. Để xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, Đảng ủy Thanh tra Bộ đã đề ra những chủ trương, giải pháp trọng tâm như sau:

Một là, để hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật cần hội tụ đủ hai yếu tố: Điều kiện cần là hệ thống pháp luật đầy đủ, rõ ràng; điều kiện đủ là hành vi tự giác, chủ động, lặp đi lặp lại trong đời sống thường nhật, từ đó trở thành thói quen và nâng lên thành văn hóa. Do vậy, cần nâng cao nhận thức của cán bộ, chiến sĩ, xây dựng văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, tuân thủ pháp luật; phát huy vai trò, tinh thần chủ động của mỗi cá nhân cán bộ chiến sĩ cả trong tuân thủ pháp luật hằng ngày và trong thực hiện nhiệm vụ được giao (như tuân thủ các quy định của pháp luật, các quy định liên quan đến các lĩnh vực công tác thanh tra CAND, tuân thủ Quy chế hoạt động của Đoàn thanh tra…).

Hai là, tham gia hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung và hoàn thiện pháp luật về công tác thanh tra CAND nói riêng, qua đó bảo đảm tính minh bạch, khả thi, hiệu quả. Cụ thể, tham gia vào quá trình hoàn thiện các thiết chế pháp luật có liên quan đến công tác thanh tra CAND; nghiên cứu, rà soát, đánh giá kết quả thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành liên quan đến hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng của lực lượng CAND. Từ đó kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới các văn bản quy phạm pháp luật, giúp cho việc thi hành pháp luật nghiêm minh, nhất quán.

Riêng trong năm 2025, Thanh tra Bộ đã tham mưu lãnh đạo Bộ Công an trình Thủ tướng ban hành 2 nghị định, Bộ trưởng Bộ Công an ký ban hành 2 thông tư phục vụ cho việc hoàn thiện thể chế về công tác thanh tra CAND.

Ba là, lấy nhiệm vụ phục vụ Nhân dân, lấy người dân làm trung tâm theo tinh thần của phong trào thi đua Ba nhất “Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất” của Bộ Công an.

Để thực hiện được điều đó, cán bộ làm công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo của lực lượng CAND… phải là người gương mẫu, nắm vững cũng như tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật để phục vụ thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Thời gian tới đây, Thanh tra Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định để rút ngắn thời gian, phục vụ cải cách hành chính trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư của đơn vị, lan tỏa ý thức chấp hành pháp luật theo lĩnh vực được phân công.

Bên cạnh đó, tiến hành xây dựng “Địa điểm Tiếp công dân kiểu mẫu của Bộ Công an” đặt tại trụ sở Thanh tra Bộ, từ đó cũng giúp triển khai, lan tỏa đến các đơn vị thuộc lực lượng thanh tra CAND và những đơn vị khác thuộc Bộ Công an, nâng cao hiệu quả tiếp nhận, xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của người dân, biến nơi đây trở thành địa chỉ tin cậy của người dân đến thực hiện quyền của mình theo quy định của pháp luật.

Bốn là, tiếp tục tăng cường công tác thanh tra việc thực hiện, tuân thủ các quy định của pháp luật đối với lực lượng CAND. Kết quả thanh tra đưa ra những kiến nghị đối với cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm quy định của ngành Công an, “không có vùng cấm”, “xử lý một vụ để cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”, từ đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành, tuân thủ pháp luật của toàn lực lượng CAND.

Thiếu tướng Bùi Quang Thanh (bên phải) phục vụ lãnh đạo Bộ Công an tiếp công dân. Ảnh: Hoàng Nam

Xây dựng lực lượng thanh tra CAND gương mẫu, liêm chính

+PV:  Để xây dựng lực lượng thanh tra CAND thực sự gương mẫu, liêm chính, là hạt nhân xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn lực lượng, yêu cầu đặt ra đối với mỗi cán bộ, chiến sỹ như thế nào, thưa ông?

- Thiếu tướng Bùi Quang Thanh: Đối với lực lượng Thanh tra CAND, với tính chất đặc thù của công tác thanh tra là thường xuyên liên quan đến lợi ích cũng như tâm tư, tình cảm của con người; những kết luận của cơ quan thanh tra có ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mệnh chính trị, uy tín, danh dự của tổ chức, cá nhân là đối tượng được thanh tra, kiểm tra; phát huy hiệu quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta xác định là “giặc nội xâm”.

Triển khai thực hiện tốt công tác thanh tra đem lại kết quả trực tiếp góp phần xây dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh toàn diện. Trải qua hơn nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành, các thế hệ lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ làm công tác thanh tra trong CAND không ngừng học tập lời dạy của Bác Hồ về “Tư cách người công an cách mệnh”. Điều đó đã được đúc rút thành chuẩn mực “Liêm chính, Bản lĩnh, Trung thành” trong xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra CAND để xứng đáng “như cái gương cho người ta soi mặt” và “thanh tra là tai, mắt của trên, là người bạn của dưới” - như lúc sinh thời, Bác Hồ vẫn thường huấn thị ngành Thanh tra.

Để mỗi cán bộ, chiến sĩ Thanh tra CAND thực sự gương mẫu, bản lĩnh, liêm chính, trung thành, là hạt nhân xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn lực lượng, Thanh tra Bộ đặt ra những yêu cầu sau:

Thứ nhất, người cán bộ Thanh tra CAND phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn đặt lợi ích tổ chức, của tập thể lên trên hết. Trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, người cán bộ thanh tra phải luôn đối mặt với rất nhiều khó khăn. Có sự khó khăn do nội dung, tính chất công việc cụ thể mà mình phải tiến hành thanh tra, đòi hỏi người cán bộ thanh tra phải nỗ lực, không quản ngại, tìm mọi biện pháp để vượt qua khó khăn, tránh tình trạng dễ thì làm, khó thì bỏ. Có những khó khăn đến từ các đối tượng liên quan như đối tượng thanh tra mua chuộc, cám dỗ, gây áp lực, đòi hỏi người cán bộ thanh tra phải có bản lĩnh, dũng cảm vượt qua. Cũng có sự khó khăn xuất phát từ chính bản thân người cán bộ thanh tra như những tác động từ cuộc sống hằng ngày, gia đình, bạn bè, từ đó xuất hiện những tư tưởng về lợi ích cá nhân, có sự suy bì với những người khác trong cùng điều kiện làm việc. Chính vì vậy mà bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn đặt lợi ích tổ chức, tập thể lên trên hết là những phẩm chất không thể thiếu của người cán bộ làm công tác thanh tra CAND.

Thứ hai, cán bộ thanh tra CAND phải có phong cách làm việc khoa học, phải coi trọng và luôn ứng xử theo những tiêu chuẩn, nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức của nghề thanh tra. Phong cách làm việc tốt của cán bộ thanh tra CAND trước hết là tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Có trách nhiệm cao thì mới có khả năng tạo ra hiệu quả công tác tốt.

Người cán bộ thanh tra nhất thiết phải coi tuân thủ pháp luật là nhiệm vụ đầu tiên, sau đó mới là ứng xử theo những tiêu chuẩn, nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của mình. Trong thực hiện nhiệm vụ, nếu cán bộ thanh tra dễ dàng bỏ qua thậm chí ứng xử trái với những tiêu chuẩn, nguyên tắc, chuẩn mức đạo đức nghề nghiệp thì bên cạnh việc làm ảnh hưởng đến hình ảnh của cán bộ thanh tra, làm giảm hiệu lực của thanh tra còn có thể dẫn đến tình trạng xuê xoa, dễ dãi trong xem xét, đánh giá, kết luận, thậm chí không dám nhắc nhở, phê bình, yêu cầu chấn chỉnh những biểu hiện sai trái vì chính bản thân mình cũng là người vi phạm…

Thứ ba, cán bộ thanh tra phải có lối sống lành mạnh, tư tưởng trong sáng, thực sự là tấm gương trong tuân thủ pháp luật, trong công tác và cuộc sống. Nếu cán bộ thanh tra không có lối sống lành mạnh, tư cách đạo đức trong sáng thì không thể vận động thuyết phục được quần chúng. Khi xem xét, đánh giá người khác và nhất là hướng dẫn cho họ thực hiện chính sách, pháp luật, các quy định của tổ chức mà bản thân người cán bộ thanh tra lại là người vi phạm hoặc có vấn đề về tư cách đạo đức thì tính thuyết phục không cao, công tác quản lý không thể đạt được mục tiêu, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả.

Chánh Thanh tra Bùi Quang Thanh phát biểu tại hội nghị sơ kết công tác 9 tháng đầu năm 2025 của Thanh tra Bộ Công an. Ảnh: Hoàng Nam

Nêu cao tính tiền phong, gương mẫu của lực lượng Thanh tra CAND

 + PV: Từ thực tiễn công tác thanh tra thời gian qua, ông cho biết, làm thế nào để văn hóa tuân thủ pháp luật có sức lan tỏa mạnh mẽ trong lực lượng CAND?

- Thiếu tướng Bùi Quang Thanh: Để văn hóa tuân thủ pháp luật được lan tỏa mạnh mẽ trong lực lượng CAND, cần thực hiện đồng bộ, kiên trì nhiều giải pháp, trong đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động thanh tra, xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra CAND gương mẫu và tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Cụ thể như sau:

Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của lực lượng CAND. Các hành vi vi phạm, tiêu cực được phát hiện qua thanh tra được cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm sẽ là bài học răn đe và thông điệp về tinh thần thượng tôn pháp luật.

Đồng thời, qua công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của lực lượng thanh tra giúp làm sáng tỏ, minh oan cho cán bộ bị khiếu nại, tố cáo, phản ánh sai sự thật, từ đó bảo vệ uy tín, danh dự của cán bộ, chiến sĩ, củng cố niềm tin vào sự công bằng, liêm chính trong lực lượng.

Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra qua ứng dụng khoa học công nghệ, tạo ra các quy trình nghiệp vụ rõ ràng, bài bản, giúp cán bộ thực hiện nhiệm vụ khoa học và hiệu quả.

Tuyên truyền gắn liền với các hoạt động nghiệp vụ thanh tra CAND, biến công tác thanh tra thành hoạt động tuyên truyền pháp luật trực tiếp, thông qua hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cán bộ, chiến sĩ lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, thắc mắc, ý kiến của người dân đồng thời cũng hướng dẫn, giải thích cho người dân hiểu rõ quy định của pháp luật liên quan, quyền và nghĩa vụ của công dân... Qua đó phổ biến, giáo dục pháp luật, chuẩn mực pháp lý, giúp các cơ quan, tổ chức, cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân nhận thức rõ và có ý thức chấp hành đúng các quy định của pháp luật.

Nêu cao tính tiền phong, gương mẫu của lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ thanh tra CAND trong chấp hành pháp luật, kỷ luật, tạo chuẩn mực về lối sống, tác phong làm việc để cấp dưới, cán bộ, đảng viên học tập, noi theo. Xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng và có ý thức trách nhiệm cao, tạo niềm tin cho Nhân dân vào lực lượng Công an.

Xây dựng đội ngũ cán bộ Thanh tra CAND gương mẫu, liêm chính, khách quan, minh bạch trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, làm cho văn hóa tuân thủ pháp luật trở thành giá trị cốt lõi của lực lượng CAND nói chung và lực lượng Thanh tra CAND nói riêng.

Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, chuyển đổi từ thụ động sang chủ động, tự giác, trở thành nếp sống văn hóa hằng ngày, giúp cán bộ, chiến sĩ hiểu rõ, hiểu đúng và tự giác tuân thủ pháp luật không chỉ vì nghĩa vụ mà còn vì nhận thức đúng đắn về giá trị của pháp luật.

Đa dạng hóa hình thức phổ biến giáo dục pháp luật, ứng dụng công nghệ thông tin, thành tựu khoa học công nghệ để cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân dễ dàng tiếp cận với các văn bản pháp luật. Lồng ghép nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật với các phong trào thi đua, các nhiệm vụ chính trị, chuyên môn của từng đơn vị…, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa ý thức thượng tôn pháp luật và hành động thực tiễn, từ đó nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của cả lực lượng.

Bằng việc triển khai đồng bộ các giải pháp này, văn hóa tuân thủ pháp luật sẽ trở thành thói quen, giá trị cốt lõi và bản sắc của lực lượng CAND, góp phần xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự trong tình hình mới.

+ PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!