Toàn cảnh Hội nghị nghiệm thu đề tài khoa học. Ảnh: TH

Khi xây dựng, phê duyệt kế hoạch thanh tra hàng năm không để xảy ra tình trạng thanh tra, kiểm tra quá 1 lần/năm đối với doanh nghiệp. Trừ một số trường hợp cần thanh tra, kiểm tra thường xuyên trong lĩnh vực tài chính như kiểm tra khi thông quan, thanh tra, kiểm tra việc niêm yết bán khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định.

Trường hợp kế hoạch thanh tra trùng lặp, chồng chéo với hoạt động kiểm toán Nhà nước thì chủ động phối hợp, trao đổi với Kiểm toán để thống nhất phương án xử lý theo quy định hiện hành, đảm bảo sự kế thừa kết quả thanh tra, kiểm toán, không cản trở hoạt động bình thường của doanh nghiệp, cần tiến hành rà soát, điều chỉnh kế hoạch thanh tra đã được phê duyệt theo tinh thần trên.

Chỉ đạo tiến hành các cuộc thanh tra theo đúng định hướng, kế hoạch thanh tra đã phê duyệt; nội dung thanh tra phải dưới hạn trong phạm vi quản lý Nhà nước được giao; chủ động kiểm tra đánh giá và điều chỉnh kế hoạch thanh tra khi cần thiết theo hướng không làm tăng số cuộc thanh tra; ban hành kết luận thanh tra phải đúng thời hạn theo quy định.

Đề tài cũng nhấn mạnh, trường hợp thanh tra, kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì chỉ ban hành quyết định thanh tra, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng; kết luận thanh tra, kiểm tra phải xác định rõ tính chất, mức độ vi phạm. Không mở rộng phạm vi thanh tra, kiểm tra vượt quá nội dung của quyết định thanh tra, kiểm tra đột xuất.

Trường hợp phát hiện thấy nội dung, phạm vi thanh tra có chồng chéo, trùng lặp với cơ quan thực hiện chức năng thanh tra khác hoặc Kiểm toán Nhà nước, thủ trưởng cơ quan tiến hành thanh tra phải báo cáo ngay với thủ trưởng cơ quan hành chính cùng cấp, cơ quan thanh tra cấp trên và cơ quan, đơn vị có liên quan để có giải pháp phù hợp tránh chồng chéo, trùng lặp và đảm bảo tính kế thừa trong hoạt động giữa các cơ quan, đơn vị.

Để đảm bảo tính toàn diện, giúp Nhà nước có thông tin quản lý kinh tế và quản trị vốn của mình, cần sửa đổi Luật Thanh tra năm 2010 theo hướng mở rộng đối tượng thanh tra là vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp; quy định lại thời gian tiến hành thanh tra cho phù hợp với tình hình thực tế, Luật Thanh tra quy định, thời hạn thanh tra do Thanh tra Chính phủ tiến hành không quá 60 ngày; trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 90 ngày. 

Các cuộc thanh tra do Thanh tra Chính phủ tiến hành thường phức tạp, phạm vi rộng nên trong thực tế tiến hành thanh tra, thời gian thanh tra tại đơn vị được tính theo ngày thực tế làm việc tại đơn vị. Việc vận dụng như vậy, thường gặp phải sự phản ứng tiêu cực từ phía đối tượng thanh tra và công luận, làm giảm tính hiệu lực của hoạt động thanh tra.

Ngoài ra, cần quy định trình tự, thủ tục, nội dung, phạm vi thanh tra tài chính doanh nghiệp để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, khả thi và chất lượng của hoạt động thanh tra tài chính doanh nghiệp.

Thanh tra Chính phủ cần có những hướng dẫn cụ thể về nghiệp vụ thanh tra tài chính đối với doanh nghiệp. Cần có các tiêu chí quản lý Nhà nước về công tác thanh tra đối với các doanh nghiệp, nhằm tăng cường khả năng phòng ngừa cao những rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh, quản lý tài chính, tài sản của doanh nghiệp; tăng cường tính chủ động, chính xác hơn nữa, xác định nội dung thanh tra có trọng tâm, trọng điểm hơn nữa trong hoạt động thanh tra doanh nghiệp...

Sớmban hành quy định về chế tài xử lý về kinh tế, trách nhiệm đối với những hành vi chống đối của doanh nghiệp trong hoạt động thanh tra. Đặc biệt, là quy định chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra...

Thái Hải