Ban Chủ nhiệm đề tài trình bày kết quả nghiên cứu tại Hội đồng nghiệm thu. Ảnh: TH

Theo Ths. Phạm Thị Thu Hiền chủ trương, chính sách, pháp luật về phòng, chống tham nhũng (PCTN) được ban hành và tổ chức thực hiện, thể hiện quyết tâm chính trị nhất quán của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta trong đấu tranh PCTN. 

Quan điểm xuyên suốt của Đảng, Nhà nước ta trong PCTN là lấy phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài; phát hiện, xử lý tham nhũng là quan trọng, cấp bách. Kết hợp chặt chẽ giữa tích cực phòng ngừa, chủ động phát hiện và xử lý kiên quyết, kịp thời, nghiêm minh mọi hành vi tham nhũng.

Do đó mà phải khẩn trương xây dựng cơ chế phòng ngừa để không thể tham nhũng; cơ chế răn đe, trừng trị để không dám tham nhũng; cơ chế bảo đảm để không cần tham nhũng; đặc biệt là trong bối cảnh tình hình tham nhũng còn nghiêm trọng, phức tạp như hiện nay thì việc tăng cường công phát hiện, xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng thông qua hoạt động của các cơ quan chức năng, nhất là cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát đang được đặt ra rất cấp thiết.

“Trong tiến trình đó, TTCP là cơ quan có vai trò quan trọng, vừa thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về PCTN vừa trực tiếp thực hiện hoạt động thanh tra chống tham nhũng. Mặt khác, thông qua các chức năng quản lý Nhà nước khác như tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, TTCP cũng đã góp phần phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật nói chung và hành vi tham nhũng nói riêng” - Ths. Phạm Thị Thu Hiền nhấn mạnh.

Tuy vậy, qua tổng kết 10 năm thực hiện Luật PCTN và 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 Khoá X cho thấy công tác PCTN chưa đạt mục tiêu đề ra; quản lý Nhà nước về PCTN còn nhiều hạn chế, hiệu quả phòng ngừa tham nhũng chưa cao; công tác thanh tra phát hiện nhiều sai phạm lớn nhưng ít phát hiện tham nhũng; kiến nghị xử lý hình sự chưa tương xứng; thu hồi tài sản tham nhũng đạt tỷ lệ thấp. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó có nguyên nhân do hiệu quả hoạt động của các cơ quan thanh tra Nhà nước, trong đó có vai trò, trách nhiệm của TTCP như các nội dung đã được phân tích rất rõ trong báo cáo kết quả nghiên cứu đề tài. 

Do đó mà việc nghiên cứu về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của TTCP trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng để tìm ra các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác PCTN là rất cấp thiết; đáp ứng yêu cầu thực tiễn, khách quan của công cuộc đổi mới, xây dựng, phát triển đất nước; yêu cầu chính trị của Đảng, Nhà nước; kỳ vọng của nhân dân và cả yêu cầu của hội nhập quốc tế.

Tham dự buổi nghiệm thu, đa số các thành viên trong Hội đồng đều cho rằng, báo cáo kết quả nghiên cứu cũng đã thể hiện rõ tình hình nghiên cứu vấn đề trên. Xuất phát từ các mục tiêu nghiên cứu đã được xác định, đề tài đã có hướng tiếp cận phù hợp khi nghiên cứu, phân tích, làm rõ nhiều vấn đề lý luận về phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của TTCP trong công tác này, nhất là những yếu tố tác động đến hiệu lực, hiệu quả thực hiện chức năng phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng của TTCP; phân tích thực trạng pháp luật và thực trạng thực hiện công tác này của TTCP trong những năm gần đây, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, để từ đó đề xuất phương hướng, giải pháp và đóng góp những kiến nghị thiết thực nâng cao hiệu quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của TTCP trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng.

Bên cạnh đó, đề tài cũng đã lựa chọn các phương pháp nghiên cứu truyền thống trong nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn, phù hợp với mục tiêu, nội dung nghiên cứu và cách tiếp cận giải quyết vấn đề nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cũng thể hiện đây là công trình nghiên cứu công phu. Từ thực tiễn công tác, chúng tôi cảm nhận được sự trăn trở, nỗ lực và không ít khó khăn của Chủ nhiệm đề tài và Nhóm nghiên cứu để có thể giải quyết được nhiều vấn đề nghiên cứu cả về lý luận và thực tiễn. 

Có thể khẳng định những kết quả nghiên cứu đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu nghiên cứu theo thuyết minh được phê duyệt; thông tin trích dẫn trong đề tài cơ bản bảo đảm độ tin cậy; số liệu, văn bản được cập nhật tương đối tốt. Kết quả nghiên cứu có thể hiện được tính mới và có giá trị khoa học…

Tuy nhiên, một số ý kiến cũng cho rằng, đề tài sẽ hoàn thiện hơn nếu khắc phục được một số vấn đề như: trong phần phân tích về tính cấp thiết của đề tài cần đề cập rõ nét hơn về yêu cầu của Đảng, Nhà nước, cũng là kỳ vọng của nhân dân đối với vai trò của ngành Thanh tra và TTCP trong quản lý nhà nước về PCTN và hoạt động thanh tra chống tham nhũng. Trong phần đầu của Chương I, đề tài đã phân tích và đưa ra khái niệm chung về phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng, tiếp đó phân tích quan niệm về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của TTCP trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng nhưng 2 vấn đề lý luận này lại chưa được phân tích, so sánh để làm toát lên vấn đề nghiên cứu trong mối liên hệ, tương quan giữa chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của TTCP với yêu cầu của phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng…

Hội đồng đánh giá đề tài đủ điều kiện nghiệm thu và đạt loại khá.

TH