(Thanh tra)- Bắc Kạn được bắt nguồn từ "pác cạm" trong tiếng Tày có nghĩa là "cửa ngõ", là nơi thông đi các tỉnh phía Bắc. Với 88% đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, Bắc Kạn đang nỗ lực tìm những giải pháp để nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật cho đồng bào, được đông đảo nhân dân đồng tình, ủng hộ, tham gia.
Hiệu quả từ những mô hình
Tỉnh Bắc Kạn có gần 314.000 người, trong đó dân tộc thiểu số chiếm trên 88%, gồm 7 dân tộc chính: Tày, Nùng, Dao, Mông, Kinh, Hoa và Sán Chay. Những năm qua, tỉnh đã tích cực chỉ đạo các địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp để hạn chế gia tăng vi phạm pháp luật và tội phạm tại các địa bàn có phần lớn đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Qua đó, tạo chuyển biến rõ rệt làm nền tảng cơ bản thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương, mang lại niềm tin trong đồng bào dân tộc.
Tìm hiểu thực tế tại tỉnh Bắc Kạn cho thấy, công tác phối hợp tuyên truyền, vận động, phát động phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc" tại nhiều thôn, bản, khu dân cư, trường học được thực hiện đồng bộ, bài bản. Nhiều mô hình hiệu quả ngay từ cơ sở, được đông đảo nhân dân đồng tình, ủng hộ, tham gia. Qua đó, phát hiện sớm các vụ việc, hành vi vi phạm pháp luật, tránh để phát sinh phức tạp về an ninh trật tự.
Cách đây khá lâu, người dân thôn bó Lịn, xã Vi Hương huyện Bạch Thông quá quen thuộc với mô hình "Tiếng mõ an ninh". Xã Vi Hương vốn là địa bàn giáp ranh, tình hình nghiện hút và tàng trữ trái phép chất ma túy còn diễn biến phức tạp, kéo theo đó là tình trạng trộm cắp vặt thường xảy ra, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt và lao động sản xuất của bà con. Bắt đầu từ năm 2006, thôn Bó Lịn đã tổ chức họp thôn để bàn bạc tìm giải pháp để giải quyết tình trạng trộm cắp vặt đang diễn ra.
Sau khi bàn bạc, trao đổi, lấy ý kiến của nhân dân; thôn đã thống nhất xây dựng mô hình “Tiếng mõ an ninh”. Theo đó, mỗi nhà tự trang bị một cái mõ được làm bằng tre hoặc bằng gỗ có độ kêu vang. Mõ được bà con treo ở những nơi thuận lợi để dễ dàng thao tác khi có vụ việc xảy ra. Một gia đình gõ mõ thì lập tức các nhà khác cũng vang lên, mọi người tập trung lại cùng nhau truy bắt nếu có kẻ trộm.
Tổ an ninh của thôn cùng với bà con thống nhất các quy định về hiệu lệnh của tiếng mõ để mỗi người dân trong thôn nắm được và thống nhất thực hiện khi có vụ việc xảy ra. Bên cạnh đó, tổ an ninh cũng phân công trách nhiệm và chia thành 2 khu dân cư theo từng địa hình để chốt chặn phối hợp với lực lượng tại chỗ khi có tín hiệu sẽ dùng các vật dụng cần thiết để truy bắt trộm hay ứng cứu khi có hỏa hoạn xảy ra.
Rất nhiều vụ trộm cắp xảy ra đã được người dân sử dụng “Tiếng mõ an ninh để vây bắt” các đối tượng. Từ khi phong trào này được xây dựng thôn đã báo hiệu và bắt giữ lập biên bản được 4 trường hợp trộm cắp đồ của dân, đối với những đối tượng trộm cắp nghiêm trọng thì sau khi bắt giữ thôn đã bàn giao cho cơ quan công an để có biện pháp xử lý.
Mô hình “Tiếng mõ an ninh” mặc dù xuất hiện từ rất lâu nhưng vẫn được người dân duy trì và được xem như một giải pháp hiệu quả để bảo đảm an ninh trật tự, thực hiện các quy định pháp luật trong dân cư. Nhiều người dân thôn Bó Lịn cho biết: Sáng kiến dùng tiếng mõ để tập hợp bà con chung tay bắt trộm, cứu hỏa đã đem lại hiệu quả rất thiết thực. Đến nay tình hình an ninh trật tự tại thôn về cơ bản được bảo đảm tốt, phong trào gõ mõ làm tín hiệu vẫn tiếp tục được triển khai và nhân rộng.
Có thể nói “Tiếng mõ an ninh” ở Bó Lịn là điển hình cho sự tích cực tham gia phòng chống tội phạm của mỗi người dân. Từ nhiều năm nay mỗi người dân trong thôn đã quá quen thuộc với âm thanh của tiếng mõ nó đã phát huy được sức mạnh, tinh thần đoàn kết của người dân trong việc tham gia giữ gìn an ninh trật tự tại cơ sở, đem lại bình yên cho cuộc sống.
Cùng với mô hình “Tiếng mõ an ninh” tại thôn bó Lịn, xã Vi Hương huyện Bạch Thông thì mô hình "Tổ an ninh liên thôn Pác Chi, Nà Phầy, Nà Ngộm" ở xã Chu Hương, huyện Ba Bể cũng mang đến những giá trị tốt đẹp cho đồng bào. Mô hình này được thành lập cuối năm 2012 trên cơ sở tự nguyện, phối hợp nhịp nhàng và nhận được sự đồng tình ủng hộ của đông đảo người dân.
Sau nhiều năm hoạt động, 3 thôn nói trên đã giảm đáng kể về nạn trộm cắp vặt, đánh bạc, thanh niên tụ tập rượu chè gây mất an ninh trật tự. Tiếp nối thành công này, huyện Ba Bể tiếp tục thành lập "Tổ an ninh liên thôn Bản Trù, Nà Cà, Nà Ðông" ở xã Chu Hương. Các thành viên tham gia mô hình này thực hiện theo chức năng nhiệm vụ và trọng tâm là tuyên truyền, vận động cán bộ, nhân dân trong tổ thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nâng cao cảnh giác, đấu tranh phòng ngừa tội phạm, xây dựng nếp sống văn hóa ở khu dân cư. Những mô hình này đã có tác dụng tích cực giúp đồng bào nêu cao cảnh giác và có ý thức chấp hành pháp luật hơn trước rất nhiều.
Phát huy lợi thế, thay đổi cuộc sống
Tình hình an ninh ổn định đã giúp đồng bào trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn yên tâm hơn với cuộ sống để từ đó có điều kiện gia tăng sản xuất. Phát huy lợi thế này, trong nhiều năm qua, Bắc Kạn đã tập trung chỉ đạo lồng ghép các nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và nhiều chương trình, đề án khác đã được Chính phủ phê duyệt thực hiện đối với vùng dân tộc và miền núi.
Bên cạnh đó, tỉnh đã ban hành các chính sách và tuyên truyền, khuyến khích người dân tại cộng đồng dân cư phát huy nội lực để phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Cùng với việc chăm lo ổn định đời sống kinh tế, tỉnh cũng quan tâm triển khai thực hiện đồng bộ các chính sách về giáo dục, y tế, văn hóa, pháp luật, chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số. Từ đó nâng cao vai trò của công tác tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước, xóa bỏ các tập quán lạc hậu, đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.
Đáng chú ý, tỉnh cũng đã triển khai thực hiện hiệu quả Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2015 - 2025 theo Quyết định số 498/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Nhờ triển khai đồng bộ, hiệu quả các chương trình, chính sách dân tộc, diện mạo vùng dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh dần được đổi thay, khởi sắc; đời sống vật chất và tinh thần của người dân vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa từng bước được cải thiện, nâng cao. Tình trạng người dân vi phạm pháp luật đã giảm rõ rệt.
Đi trên con đường nhựa mới rộng thênh thang, phẳng lì nối liền hai xã Chu Hương và Hà Hiệu huyện Ba Bể vừa được các nhà thầu thi công hoàn thành, đông đảo nhân dân ở địa phương tỏ rõ niềm vui sướng, bởi có đường mới kinh tế ở địa phương trong thời gian tới chắc chắn sẽ có những chuyển biến tích cực.
Chị Dương Thị Huế, thôn Bản Lùng phấn khởi cho biết: Đời sống của người dân trong thôn chủ yếu là chăn nuôi và trồng trọt, vẫn còn mang tính tự cung, tự cấp, một phần cũng bởi giao thông không thuận lợi, hàng hóa nông sản làm ra khó tiêu thụ, do đó tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Nay được Nhà nước đầu tư nâng cấp tuyến đường liên xã thông thoáng, xe cộ đi lại dễ dàng, sẽ là điều kiện tốt để bà con trong thôn phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững.
Tuyến đường Chu Hương - Hà Hiệu được hoàn thành, như một luồng gió mới làm đổi thay toàn diện cuộc sống của người dân nơi đây. Trưởng thôn Pác Chi Hoàng Văn Hùng vui mừng chia sẻ: Mong ước có đường mới của người dân trong xã đã trở thành hiện thực, nhờ đó giao thông đi lại thuận tiện hơn, bà con hăng hái sản xuất, phát triển kinh tế, từng bước cải thiện đời sống, thu nhập…
