Sở GD&ĐT Đắk Lắk thừa nhận một số hạn chế trong kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Ảnh: N.Giàu

Nhìn nhận để rút kinh nghiệm

Ngày 22/8, lãnh đạo Sở GDĐT Đắk Lắk cho biết, qua công tác tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, ngành Giáo dục tỉnh đã nhìn nhận rõ một số hạn chế cần rút kinh nghiệm, nhất là việc phân tuyến theo địa bàn huyện cũ khiến học sinh tập trung quá đông vào một số trường THPT vùng thuận lợi.

Những vấn đề này cũng từng được Báo Thanh tra phản ánh trong quá trình tuyển sinh, đặc biệt là tình trạng số lượng học sinh đăng ký vào một số trường tăng cao, kéo theo áp lực cạnh tranh lớn và khiến nhiều học sinh không trúng tuyển trong đợt xét tuyển chính thức.

Theo lãnh đạo Sở GDĐT, những bất cập phát sinh trong mùa tuyển sinh năm nay là cơ sở để ngành Giáo dục tỉnh rà soát, đánh giá lại toàn diện phương án tuyển sinh. Trong đó, việc điều chỉnh nguyên tắc xét tuyển, phân tuyến và dự báo nhu cầu học tập sẽ được nghiên cứu nhằm hạn chế tình trạng học sinh dồn vào một số trường, tạo áp lực cạnh tranh cao, trong khi một số cơ sở giáo dục khác còn khả năng tiếp nhận.

Đáng chú ý, Sở GDĐT xác định việc phân tuyến tuyển sinh theo địa bàn huyện cũ là một trong những vấn đề cần được xem xét lại trong những năm tới.

Phụ huynh bật khóc trước những bất cập trong tuyển sinh lớp 10, phải vất vả tìm trường học cho con. Ảnh: N.Giàu

Học sinh dồn vào trường thuận lợi

Theo báo cáo của Sở GDĐT, kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi đây là năm đầu tiên ngành Giáo dục tổ chức tuyển sinh trong điều kiện tỉnh Đắk Lắk sau hợp nhất, sáp nhập và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Toàn tỉnh có 85 trường THPT và 24 trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên. Có 43.166 học sinh được công nhận hoàn thành chương trình THCS tham gia dự tuyển.

Trong đợt xét tuyển chính thức, số học sinh đăng ký nguyện vọng 1 tập trung rất đông tại một số trường THPT vùng thuận lợi.

Cụ thể, Trường THPT Buôn Ma Thuột có 1.665 thí sinh đăng ký nguyện vọng 1; Trường THPT Nguyễn Huệ có 1.344 thí sinh và Trường THPT Lê Quý Đôn có 1.315 thí sinh.

Việc lượng hồ sơ tập trung cao khiến mức độ cạnh tranh tại các trường này tăng mạnh, kéo theo điểm chuẩn tăng cao. Trong khi đó, khả năng tiếp nhận học sinh giữa các trường chưa đồng đều.

Trước thực tế trên, Sở GDĐT đã ban hành Quyết định số 801/QĐ-SGDĐT, bổ sung 584 chỉ tiêu tại 8 trường THPT có đủ điều kiện về phòng học và đội ngũ giáo viên.

Đồng thời, sở ban hành Công văn số 2124/GDĐT-QLCLCNTT ngày 12/7/2026 tổ chức đợt tuyển sinh bổ sung, tạo thêm cơ hội cho học sinh chưa trúng tuyển đợt đầu được tiếp tục học tập tại các trường THPT công lập.

Những bất cập trong công tác tuyển sinh lớp 10 được dư luận quan tâm, phản ánh. Ảnh: N.Giàu

Bất cập từ bài toán phân tuyến

Trong phần đánh giá hạn chế, Sở GDĐT thừa nhận việc phân tuyến địa bàn tuyển sinh theo huyện cũ khiến học sinh tập trung quá đông đăng ký nguyện vọng vào các trường THPT vùng thuận lợi, gây tỷ lệ cạnh tranh căng thẳng.

Đây là vấn đề đáng chú ý khi mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đã được vận hành, trong khi phương án tuyển sinh vẫn còn yếu tố dựa trên địa bàn hành chính trước đây.

Việc phân tuyến không chỉ ảnh hưởng đến lựa chọn của học sinh mà còn tác động trực tiếp đến khả năng cân đối nguồn lực giữa các trường. Khi học sinh tập trung vào một số trường, áp lực về phòng học, giáo viên và chỉ tiêu tăng lên; ngược lại, những trường ít được lựa chọn có thể chưa khai thác hết khả năng tiếp nhận.

Sở GDĐT cũng thừa nhận nguồn lực cơ sở vật chất, mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên chưa đáp ứng kịp nhu cầu học tập tăng đột biến của học sinh. Tình trạng thiếu giáo viên và mất cân đối bố trí cục bộ vẫn còn.

Như vậy, việc phân tuyến là một phần của bài toán, nhưng phía sau đó còn là câu chuyện về quy hoạch trường lớp, phân bổ giáo viên và khả năng dự báo chính xác nhu cầu học tập của học sinh trên địa bàn mới.

Nhiều phụ huynh đến Sở GDĐT Đắk Lắk kiến nghị về việc tuyển sinh vào lớp 10. Ảnh: N.Giàu

Không để học sinh mất cơ hội học tập

Sau tất cả các đợt tuyển sinh, có 36.194 học sinh xác nhận nhập học tại các trường THPT công lập, đạt 97,96% tổng chỉ tiêu. Khối trường THPT ngoài công lập có 2.359 học sinh nhập học.

Tổng số học sinh nhập học tại các trường THPT công lập và tư thục đạt 38.553 em, tương ứng 91,92% tổng số học sinh đăng ký dự tuyển.

Theo Sở GDĐT, số học sinh còn lại chưa trúng tuyển hoặc không xác nhận nhập học được định hướng sang các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn.

Việc tổ chức tuyển sinh bổ sung, điều chỉnh chỉ tiêu được Sở GDĐT xác định là giải pháp nhằm bảo đảm tối đa cơ hội học tập cho học sinh sau THCS.

Tuy nhiên, từ thực tế mùa tuyển sinh năm nay, yêu cầu đặt ra là phải chủ động giải quyết bất cập ngay từ khâu xây dựng phương án, thay vì chờ đến khi tình trạng cạnh tranh, quá tải xuất hiện mới điều chỉnh.

Ông Nguyễn Xuân Đá - Phó Giám đốc Sở GDĐT Đắk Lắk trả lời chất vấn của các cơ quan báo chí liên quan đến công tác tuyển sinh lớp 10 tại cuộc họp báo tháng 7. Ảnh: N.Giàu

Sở GDĐT sẽ thay đổi gì?

Để khắc phục những hạn chế, Sở GDĐT Đắk Lắk xác định 6 nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Trong đó, ngành Giáo dục tỉnh sẽ rà soát, đánh giá toàn diện phương án tuyển sinh; điều chỉnh những bất cập trong nguyên tắc xét tuyển nguyện vọng nhằm bảo đảm cơ hội học tập tối đa cho học sinh.

Sở cũng đặt mục tiêu nâng cấp phần mềm tuyển sinh trực tuyến, kết nối và đồng bộ dữ liệu, tích hợp chức năng đối sánh và cảnh báo mức độ cạnh tranh theo thời gian thực.

Công tác truyền thông, tư vấn hướng nghiệp sau THCS cũng được xác định cần đổi mới, giúp phụ huynh và học sinh lựa chọn nguyện vọng phù hợp hơn với năng lực học tập và điều kiện thực tế.

Bên cạnh đó, sẽ tăng cường dự báo dựa trên dữ liệu để quy hoạch mạng lưới trường lớp, tham mưu đầu tư cơ sở vật chất và bố trí đội ngũ giáo viên linh hoạt, hiệu quả.

Việc Sở GDĐT thẳng thắn nhận diện bất cập trong phân tuyến theo địa bàn huyện cũ được xem là cơ sở để rút kinh nghiệm sau mùa tuyển sinh năm nay. Vấn đề quan trọng trong những năm tới là phương án tuyển sinh phải theo kịp sự thay đổi về địa giới, dân cư và nhu cầu học tập, thay vì tiếp tục duy trì những cách thức không còn phù hợp.

Nếu không điều chỉnh từ khâu phân tuyến và dự báo, tình trạng học sinh tập trung vào một số trường, cạnh tranh tăng cao và phải bổ sung chỉ tiêu sau tuyển sinh có thể tiếp tục lặp lại.