Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại Hội nghị tổng kết năm học 2015 - 2016 và triển khai nhiệm vụ năm học 2016 - 2017. Ảnh: HH

Hội nghị được tổ chức trực tuyến với 63 tỉnh, thành trên cả nước. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng tới dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

7 xã chưa hoàn thành phổ cập THCS

Báo cáo tổng kết năm học 2015 - 2016, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, ngành Giáo dục đã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ năm học. Công tác phổ cập giáo dục mầm non (PCGDMN) cho trẻ em 5 tuổi cơ bản hoàn thành, chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non được nâng lên rõ rệt. Tính đến hết năm học 2015 - 2016, cả nước có 50/63 tỉnh, thành được công nhận đạt chuẩn PCGDMN (tỉ lệ 79,4%).

Công tác phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, chất lượng phổ cập giáo dục THCS được duy trì; chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh phổ thông được nâng lên, đào tạo học sinh giỏi tiếp tục đạt kết quả cao. Hiện 63/63 tỉnh, thành phố đều đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi; có 63/63 tỉnh, thành đạt chuẩn phổ cập THCS, đạt tỉ lệ 100%; 100% đơn vị cấp huyện đạt chuẩn, tỉ lệ học sinh 15 - 18 tuổi có bằng tốt THCS là 89,46%. Hiện vẫn còn 7 xã của 4 tỉnh, thành phố chưa đạt chuẩn phổ cập giáo dục THCS.

Đặc biệt, điểm nhấn trong năm học này là việc tổ chức kỳ thi THPT Quốc gia năm 2015. Các địa phương và các cơ sở giáo dục đại học đã tổ chức tốt kỳ thi THPT Quốc gia năm 2016 an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng và ủng hộ tích cực của toàn xã hội.

Chất lượng giáo dục đại học cũng được cải thiện. Vị trí xếp hạng các trường đại học Việt Nam trên các bảng xếp hạng đại học khu vực và thế giới tiếp tục được cải thiện, công bố quốc tế của các trường đại học Việt Nam ngày càng tăng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành GD&ĐT vẫn còn nhiều tồn tại. Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng đây chính là những điểm yếu mà Ngành cần khắc phục để nâng cao chất lượng dạy và học trong thời gian tới. Thứ trưởng Hùng cho biết, mặc dù đã phân cấp quản lý nhưng một số địa phương chưa thực hiện hết trách nhiệm của mình. Còn tình trạng né tránh, đổ lỗi cho các cơ quan quản lý cấp trên khi để xảy ra các hạn chế, tiêu cực trong hoạt động giáo dục và đào tạo của địa phương.

Việc quy hoạch lại hệ thống giáo dục quốc dân còn chậm. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục còn nhiều bất cập, trình độ không đồng đều. Công tác phân luồng học sinh sau THCS và THPT chưa tốt.

Chất lượng dạy và học ngoại ngữ còn nhiều hạn chế. Đề án Ngoại ngữ 2020 chưa thực sự phát huy được vai trò nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ hiện nay.

Công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên chưa được quan tâm đúng mức, chưa đáp ứng được yêu cầu, vẫn còn một bộ phận học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật, đạo đức lối sống.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: HH

Phải coi học sinh là trung tâm

Đến dự và phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, ngành Giáo dục còn rất nhiều điều cần phải làm. 

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, chúng ta đang trong quá trình chuyển đổi - quá trình thực hiện đổi mới và khi chuyển đổi chắc chắn chúng ta không làm ngay một lúc mà sẽ có các bước đi trung gian để tiến đến chuyển đổi. Đã là bước đi trung gian thì không bao giờ có thể toàn vẹn. 

Phó Thủ tướng lấy ví dụ chuyện thi cử - trước khi thực hiện đổi mới chúng ta có tới 4 kỳ thi và xã hội có nhiều bức xúc. Hai năm vừa qua, chúng ta đổi mới dần dần. Năm 2015 chúng ta thực hiện thi ở một nửa số tỉnh, đến năm 2016 chúng ta tổ chức thi ở tất cả các tỉnh, thành và đổi mới việc ra đề thi.

Dư luận xã hội rất quan tâm và mục tiêu cuối cùng của chúng ta là đến 1 năm nào đó tổ chức thi theo đúng quy chuẩn quốc tế: Ở phổ thông là do phổ thông, ở đại học là các trường tự chủ tuyển sinh, không có thi chung nữa nhưng câu hỏi đặt ra là đến năm nào chúng ta tiến đến giải pháp cuối cùng? Từ năm 2015 đến khi đó chúng ta vẫn đang trên con đường đổi mới đó. Và, chúng ta đã thực hiện giải pháp toàn vẹn nhất trên lộ trình đổi mới.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo lãnh đạo ngành Giáo dục nghiên cứu học phí cho đúng xu thế, miễn học phí THCS. Bởi lẽ, theo tính toán, học phí THCS hiện nay thu được 2 nghìn tỉ mỗi năm, chia ra 63 tỉnh, thành không được nhiều, vậy nên tính tới miễn học phí.

Về vấn đề học thêm, dạy thêm, Phó Thủ tướng cho rằng, nhìn một cách thực tế chúng ta không đủ trường lớp để các cháu học 2 buổi/ngày. "Tôi xin thưa thêm, các nước tiên tiến con cháu người ta học hai buổi một ngày, nhưng chúng ta mới chỉ học một buổi một ngày. Dù có thông minh đến mấy thì cũng không bằng người ta được. Muốn thực hiện được điều này thì phải có trường, có lớp và việc xã hội hóa trong việc đầu tư", Phó Thủ tướng nói.

Nhấn mạnh đến tự chủ của các trường đại học, Phó Thủ tướng cho rằng, cần có các điều kiện cơ bản về cơ sở vật chất, cơ chế, chính sách hỗ trợ tín dụng ưu đãi dài hạn, lãi suất thấp để các trường đầu tư. Ngoài tự chủ về tài chính, còn phải tự chủ về cán bộ, chương trình đào tạo...

Phó Thủ tướng mong muốn ngành Giáo dục quán triệt tinh thần “coi học sinh là trung tâm” từ những việc làm cụ thể như đổi mới khai giảng, cải tạo khu vệ sinh ở các trường học, rèn luyện tinh thần giáo dục kỷ cương, tự lập, yêu lao động... "Chúng ta phải quyết tâm làm lại đúng tinh thần học sinh làm trung tâm với mục tiêu là phát triển toàn diện cả về đạo đức, thể chất" - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Hải Hà