Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo, do Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh làm trưởng đoàn, làm việc với UBND tỉnh Nghệ An, Ảnh: Nguyễn Toàn

Sắp xếp trường lớp, phát sinh bài toán quản lý

Ngày 24/9, đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo, do Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Nghệ An về tình hình chuẩn bị, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027.

Tiếp và làm việc với đoàn có ông Thái Văn Thành, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An; ông Nguyễn Văn Khoa, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cùng lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, năm học 2026-2027, toàn tỉnh huy động 963.515 học sinh đến trường. Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, đổi mới phương pháp quản lý, Nghệ An đã giảm 664 cơ sở giáo dục công lập, tương đương 45,73%.

Trong đó, 649 trường từ mầm non đến THCS được sáp nhập; 12 trường THPT quy mô nhỏ được sáp nhập với trường THCS để hình thành trường liên cấp từ năm học này.

Sau sắp xếp, hoạt động dạy và học cơ bản ổn định, 100% trường phổ thông triển khai dạy học 2 buổi/ngày. Tuy nhiên, mô hình trường có quy mô lớn, nhiều phân hiệu ở cách xa nhau, nhất là tại khu vực miền núi với nhiều điểm trường lẻ, đang đặt ra những yêu cầu mới trong công tác quản lý, điều hành.

Theo ngành Giáo dục Nghệ An, một số trường còn lúng túng trong tổ chức, chỉ đạo chuyên môn từ tổ trưởng đến các phân hiệu. Việc bố trí các vị trí việc làm kiêm nhiệm như Tổng phụ trách Đội, tổ phó chuyên môn cũng gặp khó khăn.

Đáng chú ý, việc sắp xếp lại mạng lưới trường, lớp làm giảm 1.097 vị trí cán bộ quản lý. Để giải quyết số lượng dôi dư, ngành Giáo dục Nghệ An đã rà soát, điều động và bố trí 915 cán bộ quản lý chuyển sang làm giáo viên đứng lớp, căn cứ trình độ đào tạo, chuyên môn và nhu cầu thực tế của từng cơ sở giáo dục tiếp nhận.

Trong khi đó, nghịch lý về nhân lực vẫn tồn tại khi toàn tỉnh thiếu 6.686 giáo viên so với nhu cầu thực tế. Tình trạng thiếu giáo viên tập trung chủ yếu ở bậc mầm non và tiểu học, dẫn đến tình trạng thừa - thiếu cục bộ giữa các địa bàn, cơ sở giáo dục.

Đây là một trong những vấn đề được Nghệ An kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Nội vụ nghiên cứu, đề xuất giao bổ sung biên chế sự nghiệp giáo dục tương ứng với quy mô học sinh hằng năm, qua đó tạo điều kiện để địa phương chủ động bố trí đội ngũ đáp ứng yêu cầu dạy học.

Gỡ điểm nghẽn về giáo viên, sách giáo khoa và cơ sở vật chất

Bên cạnh bài toán đội ngũ, Nghệ An hiện còn gần 39.000 học sinh thiếu ít nhất một đầu sách giáo khoa. Tỷ lệ thiếu cao nhất ở cấp THPT, với 7,17%. Nguyên nhân được ngành Giáo dục xác định do nguồn cung in ấn trên thị trường còn khan hiếm.

Tại cuộc làm việc, tỉnh Nghệ An kiến nghị tiếp tục được quan tâm bố trí nguồn lực thực hiện các chương trình, chính sách trong lĩnh vực giáo dục, nhất là đầu tư cơ sở vật chất, trường lớp và thiết bị dạy học tại những địa bàn còn khó khăn.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh ghi nhận sự chủ động của Nghệ An trong ổn định hệ thống trường lớp, đồng thời đánh giá việc tỉnh triển khai thí điểm 10 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền là một nội dung đáng chú ý.

Thứ trưởng đề nghị Nghệ An chuẩn bị kỹ phương án quản lý, nguồn lực vận hành và đội ngũ cho mô hình trường bán trú liên cấp khi được triển khai đồng bộ.

Nhấn mạnh việc sắp xếp trường, lớp phải gắn với hiệu quả tổ chức, chất lượng quản lý và giảng dạy, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh đề nghị ngành Giáo dục Nghệ An xác định rõ mô hình quản lý thống nhất tại các điểm trường; đồng thời điều phối hợp lý đội ngũ giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu, bảo đảm điều kiện dạy học công bằng giữa các địa bàn.

Cùng với đó, các cơ sở giáo dục cần tăng cường hậu kiểm, rà soát nghiêm túc quy trình tổ chức bán trú, đặc biệt là bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trong trường học.

Việc giảm mạnh số lượng cơ sở giáo dục được kỳ vọng góp phần tinh gọn mạng lưới, nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, thực tế tại Nghệ An cho thấy sau sắp xếp, yêu cầu đặt ra không chỉ là giảm đầu mối, mà còn phải tổ chức lại đội ngũ, bảo đảm đủ giáo viên, ổn định hoạt động tại các điểm trường và duy trì chất lượng giáo dục, nhất là ở khu vực miền núi, biên giới.