(Thanh tra) - Chỉ 55% thí sinh có cơ hội bước vào cánh cổng trường THPT công lập ở Hà Nội trong năm 2026. Việc giảm tỷ lệ % vào trường công cùng với đổi mới xóa bỏ khu vực tuyển sinh, đang khiến phụ huynh, học sinh phải “cân não” chọn trường để giành “vé” vào trường công.
Từ ngày 10/4 đến 17/4, học sinh dự thi lớp 10 trên địa bàn Hà Nội sẽ chính thức bước vào giai đoạn đăng ký dự tuyển vào các trường THPT công lập.
Với hàng loạt điểm mới trong mùa tuyển sinh năm nay, “bài toán” đặt nguyện vọng thế nào để cầm chắc tấm "vé" vào trường công đang trở thành chủ đề “nóng”, thu hút sự quan tâm của phụ huynh, học sinh Thủ đô.
Những con số "biết nói"
Chỉ còn hơn 1 tháng nữa, kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027 sẽ chính thức diễn ra. Theo dữ liệu mới nhất từ Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội, toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, ghi nhận mức tăng lên tới khoảng 20.000 em so với năm ngoái.
Thế nhưng, sự gia tăng chóng mặt về "cầu" lại gặp phải khó khăn về "cung". Tổng chỉ tiêu của 124 trường THPT công lập được giao trên toàn thành phố Hà Nội chỉ dừng lại ở con số gần 81.500.
Trong “bức tranh” phân bổ này, 119 trường công lập không chuyên sẽ đảm nhận việc tuyển sinh hơn 78.300 học sinh; 4 trường chuyên và trường có lớp chuyên lấy hơn 2.700 chỉ tiêu; Trường THPT chất lượng cao Phan Huy Chú - Đống Đa tuyển 400 em.
Hệ quả tất yếu của việc số lượng thí sinh tăng vọt trong khi chỉ tiêu gần như “dậm chân tại chỗ” đã trực tiếp kéo tỉ lệ trúng tuyển công lập xuống mức chỉ còn 55%, đánh dấu mức giảm gần 10% so với năm trước.
So với mức tỷ lệ đỗ vào công lập đạt 61-64% của những năm trước đó, con số 55% thí sinh được vào trường THPT công lập đang khiến phụ huynh, học sinh lo lắng.
Lo lắng là tất yếu bởi điều này cũng đồng nghĩa với việc trong tổng số 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS sẽ có gần 65.500 em phải rẽ hướng, tìm kiếm cơ hội học tập ở các hệ đào tạo khác như trường tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc đi học nghề.
Giữa bối cảnh cạnh tranh vô cùng khốc liệt như vậy, việc chọn nguyện vọng như thế nào để giành được tấm “vé” vào trường công đang khiến các bậc phụ huynh và học sinh phải "cân não".
"Tràn tuyến" - cơ hội hay rủi ro?
Kỳ thi lớp 10 năm nay ghi nhận một điểm mới mang tính bước ngoặt khi Hà Nội chính thức xóa bỏ 12 khu vực tuyển sinh truyền thống, cho phép học sinh được quyền đăng ký 3 nguyện vọng vào bất kỳ trường công lập nào trên toàn thành phố mà không còn bị ràng buộc bởi yếu tố hộ khẩu.
Sự thay đổi này được ví như một "con dao hai lưỡi". Ở mặt tích cực, chính sách này mở ra cơ hội vàng, tạo điều kiện thuận lợi cho các học sinh giỏi ở khu vực ngoại thành có thể tự tin nộp hồ sơ, thử sức tại các trường "tốp" đầu nằm ở trung tâm nội đô.
Tuy nhiên, mặt trái của tuyển sinh “tràn tuyến” là điểm chuẩn tại các ngôi trường vốn đã "hot" nay được dự báo sẽ biến động vô cùng khó lường, tạo ra áp lực tâm lý trong việc chọn trường khi thí sinh đăng ký nguyện vọng.
Nỗi lo này hiện rõ trong từng gia đình. Sau khi nhận được thông tin chính thức do Sở GD&ĐT Hà Nội công bố, gia đình anh Lê Văn Hoà (phường Thanh Xuân) rơi vào trạng thái "đứng ngồi không yên".
Anh Hoà tâm tư: “Trước đây còn có “lợi thế địa bàn”, giờ tràn tuyến thì học sinh nào cũng có thể đăng ký vào trường yêu thích. Cuộc đua vì thế càng trở nên khó lường”.
Ban đầu, gia đình anh dự định chọn nhóm trường có điểm chuẩn rơi vào khoảng 8 điểm cho mỗi môn. Nhưng sau những đêm dài cân nhắc, gia đình quyết định “lùi một bước” để tìm kiếm sự an toàn.
“Phải hạ kỳ vọng để đảm bảo an toàn. Có thể phải tính cả những trường khoảng 6,5-7 điểm/môn”, anh Hoà ngậm ngùi nói.
Không dừng lại ở việc lùi nguyện vọng, gia đình anh còn cẩn thận mua thêm hồ sơ dự phòng của một trường tư thục để làm phương án cứu cánh "nhỡ không may".
“Bài toán” chọn trường cũng là chủ đề được bàn bạc nhiều nhất trong gia đình chị Nguyễn Thu Vân (phường Hà Đông) những ngày cận kề thời điểm đăng ký.
Con chị sở hữu sức học khá tốt, duy trì mức điểm khảo sát ở trường ổn định khoảng 23-24 điểm, trong khi các trường quanh khu vực sinh sống có điểm chuẩn năm 2025 trong khoảng trên dưới 24.
Chị tâm sự: Tôi mong muốn con có thể học ở trường chất lượng đầu vào tốt hơn như Yên Hoà, Kim Liên nhưng mức độ rủi ro cũng cao hơn và nếu đỗ, con sẽ phải đi học xa hơn. Vì vậy, gia đình đang tính phương án thi trường gần nhà để an toàn và con sẽ đi học gần hơn.
Đang ở thời điểm ôn thi nước rút, việc chọn trường nào cũng khiến các em học sinh băn khoăn, lo lắng. Em Nguyễn Vân Khánh, học sinh Trường THCS Thanh Liệt trăn trở: “Năm nay, theo quy định mới, học sinh được đăng ký tràn tuyến, em lo lắng các trường tốp trên sẽ có số lượng học sinh đăng ký nhiều hơn, đẩy điểm chuẩn cao hơn nữa. Nếu đặt nguyện vọng 1 và nguyện vọng 2 vào các trường tốp đầu như THPT Yên Hoà, THPT Lê Quý Đôn (Hà Đông), thì mức rủi ro khá cao”.
Cùng chung nỗi niềm, em Nguyễn Phương Anh, học sinh Trường THCS Trần Duy Hưng (phường Yên Hoà) mong muốn thi đỗ vào Trường THPT Yên Hoà. Ban đầu, Phương Anh có dự định đặt Yên Hoà ở nguyện vọng 1 và THPT Nhân Chính ở nguyện vọng 2.
Thế nhưng quy định tràn tuyến khiến em chùn bước. Em lo lắng điểm chuẩn sẽ xê dịch khá nhiều, trong khi năm ngoái, điểm chuẩn của Trường THPT Nhân Chính chỉ kém Trường THPT Yên Hòa 1 điểm.
Phương Anh lo lắng đặt Trường THPT Nhân Chính ở nguyện vọng 2 là kém an toàn. Vì vậy, có thể em sẽ đổi nguyện vọng 2 sang Trường THPT Trần Hưng Đạo - Thanh Xuân.
Quy định “tràn tuyến” cùng tỷ lệ đỗ trường công chỉ 55% khiến kỳ thi lớp 10 năm nay ở Hà Nội thực sự căng thẳng. Bên cạnh năng lực học tập, sự tỉnh táo “biết mình, biết người” trong chọn trường chính là "chìa khoá" để giành "vé" vào trường công. Vậy đâu là chiến lược đặt nguyện vọng an toàn cho các em?
Bài 2: Thí sinh nên đặt nguyện vọng thế nào để chắc "vé"?
