Khát vọng "hai con số" và mệnh lệnh tháo gỡ điểm nghẽn từ Trung ương

Nền kinh tế Việt Nam đang bước vào một ngã rẽ lịch sử. Để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và hiện thực hóa tầm nhìn trở thành quốc gia phát triển, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số không còn là một kỳ vọng xa vời, mà đã trở thành một yêu cầu mang tính sống còn. Tuy nhiên, để cỗ máy kinh tế có thể vận hành ở công suất tối đa, mọi lực cản bủa vây sự sáng tạo của doanh nghiệp phải được tháo gỡ.

Tinh thần này đã được định hướng rõ nét tại Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Theo đó, yêu cầu các bộ, cơ quan phải tiếp tục rà soát, cắt giảm tiếp 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện hiện nay (tương ứng cắt giảm khoảng 60 ngành nghề), đồng thời cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Cùng với đó, cắt giảm 50% thời gian thực hiện, 50% chi phí tuân thủ TTHC; cấp bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số TTHC thuộc lĩnh vực quản lý. 

Kết luận số 18-KL/TW cũng đã đề cập rất rõ các nhóm nhiệm vụ để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, gồm nhóm nhiệm vụ góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, trong đó có nhiệm vụ, giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ, các bộ, ngành.

Quán triệt tinh thần đó, Chính phủ nhiệm kỳ mới xác định việc cắt giảm, đơn giản hóa TTHC và các điều kiện kinh doanh bất hợp lý là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu. Sự thay đổi này không thể hiện ở những văn bản kêu gọi chung chung, mà phải được hiện thực hóa bằng việc thay đổi tận gốc, bằng hành động thực tế từ các cấp, các ngành và địa phương.

Một trong những rào cản lớn nhất kìm hãm khát vọng vươn lên của doanh nghiệp trong nhiều năm qua chính là sự “chồng chéo” các điều kiện kinh doanh và giấy phép con. Nhiều quy định được đẻ ra không nhằm mục đích quản lý rủi ro vĩ mô, mà chỉ để tạo ra đặc quyền cấp phép, gây phiền hà, nhũng nhiễu và làm đội chi phí tuân thủ của nhà đầu tư.

Tại phiên họp Thường trực Chính phủ bàn về giải pháp, cách thức thực hiện cải cách, cắt giảm TTHC, ngày 13/4/2026, thông điệp của Thủ tướng Lê Minh Hưng rất rõ ràng: “Những điều kiện kinh doanh không cần thiết thì đương nhiên phải cắt giảm, nhưng những điều kiện kinh doanh khác cũng phải rà soát. Mặt khác, số lượng là quan trọng, nhưng bản chất, nội hàm bên trong các điều kiện còn quan trọng hơn; phải thực sự cắt giảm được thời gian và chi phí tuân thủ”.

Có thể thấy, sự quyết liệt của Chính phủ không thuần túy là đổi mới phương thức vận hành của bộ máy Nhà nước, mà còn là khâu trọng tâm của tiến trình cải cách thể chế sâu rộng, giúp tháo gỡ điểm nghẽn và giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế.

Khi sự đồng hành được đong đếm bằng con số

Chủ trương đúng đắn từ Ban Chấp hành Trung ương và sự chỉ đạo gắt gao của Chính phủ đã lập tức chuyển hóa thành những kết quả định lượng rõ nét.

Theo báo cáo cải cách hành chính 6 tháng đầu năm 2026 của Chính phủ, tính đến ngày 13/6/2026, đã có 697 TTHC được cắt giảm, 673 TTHC được đơn giản hóa, cùng với 1.754 điều kiện kinh doanh được gỡ bỏ. Đáng chú ý, việc cắt giảm này mang lại lợi ích thiết thực khi tiết kiệm 53% thời gian thực hiện và 54,6% chi phí tuân thủ so với năm 2024. Riêng 11 nghị quyết về đơn giản hóa TTHC được ban hành gần đây dự kiến sẽ tiết kiệm khoảng 23 nghìn tỷ đồng mỗi năm, một con số khổng lồ, thể hiện quyết tâm tháo gỡ gánh nặng cho doanh nghiệp.

Con số 697 thủ tục bị bãi bỏ này mang những ý nghĩa vô cùng to lớn.

Thứ nhất, tiết kiệm nguồn lực xã hội. Mỗi một thủ tục bị cắt giảm đồng nghĩa với hàng nghìn giờ làm việc và hàng tỷ đồng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp được tiết kiệm. Nguồn lực khổng lồ này nay được giữ lại để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, tạo ra của cải thực sự cho xã hội.

Thứ hai, triệt tiêu không gian của tham nhũng vặt. Thủ tục càng rườm rà, không gian dành cho cơ chế xin - cho và tham nhũng vặt càng lớn. Việc bãi bỏ hàng loạt thủ tục, kết hợp với đẩy mạnh số hóa dịch vụ công, chính là yếu tố quyết định để tước bỏ thứ quyền lực "mềm" của những cán bộ suy thoái, biến chất.

Thứ ba, xây dựng niềm tin. Khi doanh nghiệp thấy được sự vận động thực chất của hệ thống hành chính, thấy được những rào cản được tháo gỡ một cách nhanh chóng, niềm tin vào môi trường đầu tư sẽ được củng cố vững chắc.

Hướng tới nền hành chính phục vụ, kiến tạo

Có thể khẳng định, chiến dịch rà soát, cắt giảm TTHC hiện nay không dừng lại ở mức độ cải cách kỹ thuật thông thường mà mang một tầm vóc lớn hơn nhiều: Đó là cuộc cách mạng về văn hóa công vụ.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, sự đồng hành của Nhà nước không thể chỉ dừng lại ở việc "không làm khó" doanh nghiệp. Các cơ quan quản lý từ cấp bộ, ngành Trung ương xuống đến tận chính quyền cơ sở phải thực sự trở thành những "bà đỡ" mát tay. Cán bộ công chức phải coi sự hài lòng, sự thành công và sự phồn vinh của doanh nghiệp trên địa bàn quản lý là thước đo năng lực và phẩm chất của chính mình.

Sự chuyển giao từ "quản lý" sang "đồng hành, phục vụ" đang tạo ra một sinh khí mới cho nền kinh tế. Với quyết tâm chính trị từ Ban Chấp hành Trung ương Đảng và những hành động thực thi dứt khoát, đo lường được bằng những con số cụ thể của Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để vững tin vào một môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn - bệ phóng vững chắc để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng hai con số.

Bài 2 - Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo