Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy, tỉnh Tuyên Quang hình thành khối lượng lớn trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp và nhà, đất công dôi dư. Cùng với yêu cầu tinh gọn bộ máy là áp lực quản lý khối tài sản công có giá trị lớn, đòi hỏi phải nhanh chóng rà soát, đánh giá hiện trạng, xây dựng phương án sử dụng phù hợp nhằm tránh thất thoát, lãng phí.
Thực hiện Kế hoạch số 1319/KH-TTCP của Thanh tra Chính phủ và chỉ đạo của UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh Tuyên Quang đã triển khai cuộc thanh tra chuyên đề về quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Đây là một trong những cuộc thanh tra có quy mô lớn, phạm vi rộng, thời gian thực hiện ngắn nhưng yêu cầu rất cao về tiến độ và chất lượng.
Ngay sau khi công bố quyết định thanh tra, Thanh tra tỉnh Tuyên Quang đã ban hành đầy đủ các văn bản triển khai theo quy định, đồng thời thành lập 5 tổ công tác do lãnh đạo Thanh tra tỉnh trực tiếp chỉ đạo để đồng loạt kiểm tra trên phạm vi toàn tỉnh.
Theo Phó Chánh Thanh tra tỉnh Tuyên Quang Vũ Đức Thọ, trưởng đoàn thanh tra chuyên đề, quyết định thanh tra được công bố bằng hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến tới 124 xã, phường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan. Trên cơ sở đó, các tổ công tác đồng loạt xuống địa bàn xác minh thực tế từng cơ sở nhà, đất dôi dư.
Ông Thọ cho biết, điểm nổi bật của cuộc thanh tra là không kiểm tra, xác minh theo phương thức chọn mẫu mà kiểm tra, xác minh 100% số cơ sở nhà, đất dôi dư theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ.
Qua rà soát, toàn tỉnh có 226 cơ sở nhà, đất dôi dư, gồm 113 cơ sở phát sinh trước ngày 1/3/2025 và 113 cơ sở phát sinh sau thời điểm này. Tất cả đều được các đoàn thanh tra trực tiếp kiểm tra, lập biên bản, chụp ảnh hiện trạng, đối chiếu hồ sơ pháp lý, xác minh việc quản lý, sử dụng và đánh giá khả năng khai thác.
"Đối với Tuyên Quang, 100% cơ sở nhà, đất dôi dư đều được kiểm tra, xác minh theo đúng chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ. Mỗi cơ sở đều được lập biên bản, chụp ảnh hiện trạng, xác định đầy đủ diện tích, hiện trạng sử dụng, giá trị tài sản và lượng hóa nguồn lực để phục vụ việc xây dựng phương án xử lý", ông Thọ nói.
Theo ông Thọ, khối lượng công việc rất lớn trong khi thời gian thực hiện ngắn, đoàn thanh tra phải làm việc cả thứ Bảy, Chủ nhật để bảo đảm tiến độ. Với vai trò trưởng đoàn, ông cũng trực tiếp cùng các tổ công tác xuống kiểm tra nhiều địa bàn trọng điểm, nhất là các xã vùng cao, vùng biên giới.
"Anh em làm việc gần như không có ngày nghỉ. Cuối tuần chúng tôi vẫn cùng các tổ công tác xuống cơ sở để nắm tình hình, vừa kiểm tra thực tế, vừa kịp thời chỉ đạo tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình xác minh", ông Thọ chia sẻ.
Trụ sở Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Du lịch huyện Bắc Quang (cũ) đã được Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang ban hành Quyết định số 1497/QĐ-UBND ngày 8/6/2026 về việc điều chuyển cho Tòa án nhân dân khu vực 5 quản lý, sử dụng, góp phần sắp xếp, khai thác hiệu quả tài sản công sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Ảnh: Đình Hoàn
Thực tế kiểm tra, xác minh cho thấy, rất nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư nằm rải rác ở vùng sâu, vùng xa, giao thông khó khăn, khoảng cách giữa các xã rất lớn. Phần lớn là các trụ sở UBND cấp xã cũ hoặc các điểm trường lẻ sau khi sắp xếp, không còn nhu cầu sử dụng.
Đặc biệt, nhiều điểm trường nằm trong thôn, bản được giao cho địa phương quản lý nhưng công năng không còn phù hợp, thiếu kinh phí duy tu, bảo dưỡng nên có nguy cơ xuống cấp nếu không sớm có phương án xử lý, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Tuyên Quang Vũ Đức Thọ cho biết.
Theo Chánh Thanh tra tỉnh Tuyên Quang Ngô Xuân Nam, đối với các trụ sở có vị trí thuận lợi tại trung tâm hành chính của các huyện trước đây, cấp ủy, chính quyền địa phương cơ bản đã có phương án xử lý. Một số cơ sở đã được bàn giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất để xây dựng phương án khai thác; một số khác được giao về chính quyền cấp xã quản lý.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay lại nằm ở số lượng lớn các cơ sở nhà, đất dôi dư nhỏ lẻ, phân tán trên nhiều địa bàn, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, nơi hạ tầng kỹ thuật còn hạn chế và hoạt động thương mại, dịch vụ chưa phát triển.
Theo ông Nam, ở những vị trí thuận lợi, việc đấu giá hoặc cho thuê vẫn có khả năng thực hiện, nhưng tại nhiều địa bàn khó khăn thì việc tìm kiếm tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác là rất khó.
"Những tài sản dôi dư hiện nay hầu hết nhỏ lẻ, nằm ở nhiều nơi. Có nơi ở khu vực trung tâm nhưng cũng có nhiều trụ sở ở địa bàn khó khăn, dịch vụ thương mại chưa phát triển. Vì vậy, việc đưa tài sản vào khai thác, cho thuê hoặc đấu giá là rất khó", Chánh Thanh tra tỉnh Tuyên Quang chia sẻ.
Ông cũng cho rằng, trong điều kiện thị trường hiện nay, không phải tài sản nào cũng có thể đấu giá hoặc cho thuê thành công. Vì vậy, song song với việc xây dựng phương án xử lý, yêu cầu trước mắt là phải quản lý chặt chẽ tài sản, tránh lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hoặc xuống cấp theo thời gian.
Theo Chánh Thanh tra tỉnh Tuyên Quang, cần xác định rõ mốc thời gian thực hiện đối với từng phương án khai thác. Nếu sau một thời gian vẫn không thể đấu giá hoặc cho thuê thì cần nghiên cứu chuyển giao về địa phương quản lý theo quy định đối với đất công, bảo đảm luôn có đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý tài sản.
Ông đánh giá, sau gần một năm kể từ khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, nếu các cơ sở tiếp tục bỏ không sẽ xuống cấp rất nhanh, trong khi ngân sách vẫn phải bố trí kinh phí để trông coi, bảo vệ, vệ sinh tài sản.
Chánh Thanh tra tỉnh Tuyên Quang Ngô Xuân Nam cho rằng cuộc thanh tra chuyên đề tạo lập bức tranh toàn diện về hiện trạng 226 cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn tỉnh. Ảnh: T.T
Thực tế khảo sát cho thấy, ngay cả ở một số khu vực được đánh giá có lợi thế, việc thu hút doanh nghiệp hoặc người thuê cũng không hề dễ dàng trong bối cảnh hoạt động thương mại còn gặp nhiều khó khăn.
Cuộc thanh tra chuyên đề vì vậy không chỉ dừng lại ở việc phát hiện những tồn tại trong công tác quản lý tài sản công, mà còn tạo lập bức tranh toàn diện về hiện trạng 226 cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn tỉnh.
Đây sẽ là căn cứ quan trọng để UBND tỉnh Tuyên Quang lựa chọn phương án xử lý phù hợp đối với từng nhóm tài sản, góp phần quản lý chặt chẽ tài sản công, thực hành tiết kiệm, phòng ngừa thất thoát và chống lãng phí sau sắp xếp đơn vị hành chính, Chánh Thanh tra tỉnh Tuyên Quang Ngô Xuân Nam nhấn mạnh.
Kết quả thanh tra cho thấy 174/226 cơ sở đã có đủ hồ sơ pháp lý, còn 52 cơ sở chưa hoàn thiện hồ sơ. Trong tổng số 226 cơ sở, có 168 cơ sở đã có phương án sắp xếp, xử lý nhưng chưa hoàn thành; 58 cơ sở đã hoàn thành phương án xử lý.
215/226 cơ sở (chiếm 95,1%) đang bỏ trống, trong đó có 26 cơ sở bỏ trống dưới 6 tháng; 75 cơ sở từ 6 đến 12 tháng; 85 cơ sở từ 1 đến 3 năm và 29 cơ sở bỏ trống trên 3 năm.
Ngoài ra còn có 6 cơ sở cho mượn, 3 cơ sở sử dụng tạm, 1 cơ sở sử dụng một phần và 1 cơ sở chưa xác định tình trạng sử dụng.
Những con số này phản ánh bức tranh toàn diện về hiện trạng tài sản công sau sắp xếp, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu đầy đủ để các cấp có thẩm quyền lựa chọn phương án xử lý phù hợp đối với từng nhóm tài sản.
Kết quả thanh tra cũng ghi nhận một số vướng mắc như 3 cơ sở bị lấn chiếm một phần đất; 8 cơ sở chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; 14 cơ sở thiếu hồ sơ hoàn công xây dựng cùng nhiều trường hợp hồ sơ bàn giao, tiếp nhận chưa đầy đủ.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra tỉnh Tuyên Quang đã kiến nghị điều chuyển 4 cơ sở; đấu giá 8 cơ sở; cho thuê 38 cơ sở; chuyển đổi công năng 136 cơ sở; tiếp tục sử dụng 1 cơ sở; chuyển giao địa phương quản lý 37 cơ sở; hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với 1 cơ sở và áp dụng giải pháp khác đối với 1 cơ sở.
Bài 2: Hành trình không có ngày nghỉ để kiểm đếm từng tài sản công
(Thanh tra) - Cuộc thanh tra chuyên đề về quản lý, sử dụng trụ sở, nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính tại Tuyên Quang được triển khai đồng bộ, tiến hành thanh tra 100% cơ sở nhà, đất dôi dư trong tổng số 226 cơ sở, tạo nền tảng quan trọng để xử lý tài sản công hiệu quả, phòng ngừa lãng phí.
Thanh Lương - Ngô Tân
(Thanh tra) - Từ ngày 1/7/2026, nhiều luật và nghị định mới trong các lĩnh vực tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng chính thức có hiệu lực. Đây là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, xây dựng nền hành chính hiện đại, công khai, minh bạch và phục vụ Nhân dân.
Bài và ảnh: Bảo Anh (Thực hiện)
Minh Tân
Minh Nguyệt
Bảo San - Huy Trần
Bảo Anh
Trọng Tài
Nguyệt Trang
Trang Nguyệt
Hương Giang
Đan Anh
Minh Nguyệt
Hương Giang
Dương Nguyễn
Lê Hữu Chính
Ngọc Trâm
Thu Huyền