“Kỳ họp thành công tốt đẹp tiếp tục khẳng định niềm tin, trách nhiệm và sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân”

Bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người

Tiếp tục triển khai thi hành Hiến pháp, tại kỳ họp này, Quốc hội đã dành thời gian xem xét, thông qua 16 luật, một số nghị quyết và cho ý kiến về 10 dự án luật khác. 

Bên hành lang Quốc hội, đánh giá một cách chung nhất, ĐB Nguyễn Đình Quyền, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội ví von, “người ta thường nói gần cuối thì “chợ chiều” nhưng kỳ họp này không có biểu hiện đó. ĐBQH có trách nhiệm đến giờ phút cuối cùng, làm tiền đề cho Quốc hội khóa XIV”.

“Bảo vệ chủ quyền biển, đảo đứng trước những thách thức mới”

Phát biểu bế mạc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, “kỳ họp thành công tốt đẹp tiếp tục khẳng định niềm tin, trách nhiệm và sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân”.

Quốc hội vui mừng nhận thấy, năm 2015 tình hình kinh tế - xã hội nước ta có những chuyển biến tích cực và đạt được nhiều kết quả quan trọng trên hầu hết các lĩnh vực.

“Kinh tế tiếp tục ổn định, tăng trưởng đạt mức cao hơn. Việc triển khai các đột phá chiến lược, tái cơ cấu kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng được đẩy mạnh. An sinh xã hội được bảo đảm, đời sống nhân dân được cải thiện…” - Chủ tịch Quốc hội nói.

Quốc hội cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, yếu kém cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết. Đó là, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh, khả năng hội nhập quốc tế của nền kinh tế còn thấp; cải cách hành chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí chưa đạt yêu cầu; kỷ luật, kỷ cương công vụ chưa nghiêm; nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo đứng trước những thách thức mới.

Trong năm 2016, Quốc hội yêu cầu Chính phủ tổ chức thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể, tập trung đẩy mạnh thực hiện các đột phá chiến lược; nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, không ngừng cải thiện đời sống nhân dân, hạn chế chệnh lệch giàu nghèo; tạo chuyển biến rõ nét về phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; kiên quyết đấu tranh gìn giữ hòa bình, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia...

Việc thông qua các đạo luật có vị trí rất quan trọng trong hệ thống pháp luật nước nhà như Bộ luật Dân sự (sửa đổi), Bộ luật Hình sự (sửa đổi) … đồng thời, xem xét chuẩn bị ban hành Luật về Hội, Luật Báo chí (sửa đổi), Luật Tiếp cận thông tin… góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về tư pháp, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, thể chế kinh tế thị trường.

Tiến bộ rất nổi bật nữa trong công tác lập pháp là Quốc hội đồng ý cho áp dụng án lệ. “Khi đất nước đang trên đà phát triển và có những đổi mới rất nhanh, pháp luật có thể chưa thể bao quát triệt để 100% các vấn đề, đặc biệt các vấn đề phát sinh thì việc đồng ý áp dụng án lệ là bước đột phá cực kỳ lớn trong công tác lập pháp”, ĐB Đặng Thành Tâm (TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh. 

Với tư cách là chuyên gia về luật, rất nhiều vấn đề ĐB Trần Văn Độ (An Giang) muốn phát biểu trong xây dựng luật. “Phát biểu tại tổ chỉ có vài 3 chục người nghe, còn ở hội trường có 7 phút. Tôi là ĐBQH 2 nhiệm kỳ  rồi dường như vẫn không có kinh nghiệm toàn bấm nút chậm nên không đến lượt phát biểu. Vì vậy tôi sẽ phải chọn cách đóng góp thông qua các buổi toạ đàm, hội thảo, phỏng vấn…”, ĐB Trần Văn Độ (An Giang) bày tỏ.

“Khí thế tưng bừng từ nghị trường ra ngoài xã hội”

Triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013 và để chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp khóa tới, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thành lập Hội đồng bầu cử quốc gia, bầu Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia, phê chuẩn danh sách Phó Chủ tịch, ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia, quyết định ngày bầu cử. Đồng thời, Quốc hội cũng đã bầu Tổng Thư ký Quốc hội nhiệm kỳ khóa XIII.

ĐB Tâm đánh giá, thành phần của Hội đồng Bầu cử quốc gia quá đầy đủ, khi vướng vấn đề ở đâu thì có người xử lý ở đó. Như vậy rất thuận lợi và nhanh chóng. Vì thế, hầu như ĐBQH nhất trí cao độ và tín nhiệm với Hội đồng Bầu cử quốc gia. Đối với Chủ tịch là 100%, Tổng Thư ký và các thành phần khác cũng chỉ có vài người không đồng ý. 

ĐB Phan Văn Quý (Nghệ An) cho rằng, kỳ họp đã tạo ra khí thế tưng bừng từ nghị trường ra ngoài xã hội

“Trước đây chúng ta chỉ có Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội thì bây giờ kiêm thêm chức danh Tổng Thư ký, như vậy là “hòa” với các nước trong khu vực và thế giới”, ĐB Trần Ngọc Vinh (TP Hải Phòng) nhấn mạnh.

Ngoài ra, ĐB Phan Văn Quý (Nghệ An) nhấn mạnh, kỳ họp này cũng quyết định nhiều vấn đề quan trọng về kinh tế - xã hội, nhất là ngân sách và thấy rằng tăng trưởng kinh tế đang theo hướng di lên với khả năng 6,7%. 

“Tôi và nhiều ĐB nghĩ rằng, quá trình suy thoái kinh tế đã đi qua, đang đi lên, đặc biệt, Hiệp định TPP đã ký kết sẽ mở ra tương lai lớn nếu các nhà đầu tư, các doanh nghiệp muốn phát triển thì đây là cơ hội. Từ đó tạo ra khí thế tưng bừng từ nghị trường ra ngoài xã hội. Tôi tin đây là tín hiệu tốt để đấu năm 2016, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII của Đảng sẽ có những quyết sách phù hợp”, ĐB Quý đánh giá.

Cả Bộ trưởng, ĐB còn “ấm ức” về chất vấn

Một trong những “điểm sáng” của kỳ họp là đổi mới phương thức chất vấn. ĐB không chỉ chất vấn việc thực hiện “lời hứa” của Thủ tướng, các Phó Thủ tướng và các tư lệnh ngành từ đầu nhiệm kỳ khóa XIII đến nay, mà còn chất vấn cả Chủ tịch Quốc hội.

Phiên chất vấn diễn ra trong không khí đối thoại dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm và xây dựng; nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri và nhân dân cả nước. Nhiều vấn đề bức xúc của đời sống kinh tế - xã hội được cử tri và dư luận đặc biệt quan tâm đã được đưa ra phân tích, xem xét dưới nhiều góc độ. 

ĐB Đặng Thành Tâm (TP Hồ Chí Minh) đề nghị kỳ tới nên tăng thời gian tranh luận. 

“Ai cũng thấy rằng kỳ chất vấn rất thú vị, chỉ có một điều tiếc là thời gian vẫn chưa đủ”, ĐB Đặng Thành Tâm (TP Hồ Chí Minh) nói và cho biết, vẫn có những ĐB ấm ức vì chưa được trả lời và cũng có những Bộ trưởng “ấm ức” rằng chưa có thời gian để trả lời, giải bày tất cả”.

“Kỳ tới nên tăng thời gian tranh luận. ĐB có thể đối thoại nhiều hơn và Bộ trưởng cũng có thêm thời gian để trả lời. Các Bộ trưởng cũng rất mong muốn như thế chứ không phải họ… sợ chất vấn như nhiều người nghĩ”. 

Nhưng tăng thời gian tranh luận mà vẫn gói trong 2,5 ngày có lẽ không đủ. “Chúng ta có thể học tập các nghị viện trên thế giới. Cùng một thời gian đó, có thể mở thêm các “diễn đàn” ngoài “diễn đàn” chính do các Thứ trưởng đứng ra trả lời để giải quyết thêm nhiều vấn đề hơn nữa”, ĐB Tâm đề xuất.

Cũng đồng ý đổi mới chất vấn rất tốt, ĐBQH Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) băn khoăn hình thức chất vấn như vậy còn quá rộng. Có rất nhiều câu hỏi đặt ra, trong khi đó điều kiện, thời gian không cho phép, do vậy có những vấn đề không thể đi được đến cùng.

“Còn có nhiều vấn đề cử tri rất quan tâm, ĐB chưa phát biểu, chưa được đề cập đến, nhưng QH vẫn phải theo chương trình không được hỏi tiếp dù còn hẳn 1 tiếng nữa. Bên cạnh một số câu hỏi của các ĐB rất sâu sắc, cũng có nhiều câu hỏi, nhiều ĐB hỏi mang tính sự vụ, vụn vặt, chưa bao quát sự việc”, ĐB Vinh bày tỏ.

ĐB Trần Văn Độ (An Giang) thì nói, “tôi nghĩ nếu tất cả các kỳ họp mà chất vấn như vậy sẽ “loãng”, không tập trung. Phương thức này nên duy trì ở cuối kỳ thôi, còn lại phải chọn theo nội dung chất vấn, không dàn trải”.

Bài, ảnh: Thảo Nguyên