(Thanh tra) - Theo quy định của Hiến pháp, sau khi được bầu, lãnh đạo chủ chốt Nhà nước gồm Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ sẽ tuyên thệ nhậm chức.
Sáng 6/4, Quốc hội khóa mới khai mạc kỳ họp đầu tiên. Nội dung đặc biệt quan trọng của kỳ họp này là Quốc hội khóa XVI sẽ tiến hành công tác nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước.
Trước giờ khai mạc kỳ họp, vào 7h, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đại biểu Quốc hội đặt vòng hoa và vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Đại diện các Đoàn đại biểu Quốc hội đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.
8h cùng ngày, Quốc hội họp phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất tại hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Phiên khai mạc được truyền hình, phát thanh trực tiếp trên Đài Truyền hình Việt Nam (VTV1), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV1).
Trong phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ phát biểu. Hội đồng Bầu cử quốc gia sẽ báo cáo tổng kết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Kết quả xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI cũng sẽ được báo cáo tại phiên khai mạc.
Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI được chia thành hai đợt. Đợt một từ ngày 6 đến 11/4; đợt hai từ ngày 20 đến 25/4.
Đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đặt nền móng cho toàn bộ hoạt động của bộ máy Nhà nước và tiến trình hoàn thiện thể chế, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong 5 năm tới.
Việc lựa chọn, bầu và phê chuẩn nhân sự lãnh đạo cấp cao của Nhà nước không đơn thuần là kiện toàn tổ chức bộ máy, là sự lựa chọn cán bộ đủ phẩm chất đạo đức, năng lực, trí tuệ và uy tín đủ sức gánh vác những trọng trách lớn lao trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân trong giai đoạn mới.
Theo đó, Quốc hội sẽ bầu các chức danh: Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Quốc hội, Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao.
Bên cạnh đó, Quốc hội bầu Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Quốc hội cũng đồng thời quyết định cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo đề nghị của Thủ tướng.
Ngoài ra, Quốc hội sẽ phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng về việc bổ nhiệm các Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ; phê chuẩn danh sách thành viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh theo đề nghị của Chủ tịch nước; phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán TAND Tối cao theo đề nghị của Chánh án TAND Tối cao.
Theo quy định của Hiến pháp năm 2013, ngay sau khi được Quốc hội bầu, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án TAND Tối cao sẽ làm lễ tuyên thệ nhậm chức.
Khác với thông lệ nhiều nhiệm kỳ trước đây, bên cạnh công tác nhân sự, ngay tại kỳ họp đầu tiên, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét, cho ý kiến và thông qua 8 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật.
Quốc hội đồng thời quyết định các kế hoạch lớn về phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, tài chính quốc gia, đầu tư công, vay trả nợ công trong vòng 5 năm tới.
Chia sẻ điểm mới về thời gian tổ chức kỳ họp, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, các khóa trước, cuộc bầu cử diễn ra vào tháng 5 nên kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa mới thường được tổ chức vào tháng 7, có một độ trễ lớn so với thời điểm bầu cử.
Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI được tổ chức sớm hơn 3 tháng so với các khóa trước. Dù kỳ họp lần này rút ngắn thời gian nhưng theo ông Hiển vẫn bảo đảm tính hiệu quả, góp phần giúp bộ máy Nhà nước vận hành một cách liên tục.
Một điểm mới khác được ông Hiển đề cập là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào hoạt động của Quốc hội, trong đó, các văn kiện, tài liệu đều được chuyển phát điện tử và có sự ứng dụng mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.
Chủ trì Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội với các tổ trưởng tổ đảng, trưởng đoàn, phó trưởng đoàn phụ trách Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố ngày 5/4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh lại phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Đó là, “ở những thời khắc khó khăn, thời gian gấp rút, nhiều việc hệ trọng là dịp để khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị... là cơ hội thử thách đối với lãnh đạo cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể, các ngành, các cấp, chỉ qua công việc mới thể hiện năng lực lãnh đạo, chỉ huy; thể hiện sức bền, khả năng chịu áp lực, cường độ công việc lớn”.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất, tăng cường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, lãnh đạo, chỉ đạo các công tác chuẩn bị để tổ chức thành công kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, tạo khí thế mới, niềm tin mới cho nhiệm kỳ mới.
