(Thanh tra) - TPHCM đang hoàn thiện cơ chế để ngân sách Nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, hỗ trợ các khâu có tính dẫn dắt, chia sẻ rủi ro và huy động thêm nguồn lực xã hội cho việc phát triển khoa học, công nghệ.
Chiều 1/10, tại buổi họp báo do Ban Tuyên giáo Thành ủy cùng Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM tổ chức, Sở Khoa học và Công nghệ TP đã thông tin về các chính sách mới ban hành nhằm tập trung giải quyết một số “điểm nghẽn” để phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo đó, các chính sách mới được HĐND TPHCM ban hành theo hướng không chỉ hỗ trợ một khâu riêng lẻ mà tạo thành chuỗi liên kết từ nghiên cứu, phát triển công nghệ đến ươm tạo, thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm, chuyển giao, thương mại hóa và phát triển thị trường.
Trong đó, ngân sách Nhà nước được xác định tập trung vào những khâu có tính chất dẫn dắt, tạo lập nền tảng và chia sẻ rủi ro mà khu vực tư nhân chưa có đủ động lực hoặc khả năng đầu tư.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, các chính sách này nhằm đưa nguồn lực công trở thành chất xúc tác để huy động và nhân rộng nguồn lực xã hội. Trong cơ chế đó, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của ứng dụng và thương mại hóa; nhà đầu tư cung cấp nguồn vốn tăng trưởng và năng lực quản trị; viện nghiên cứu, trường đại học cung cấp tri thức và công nghệ.
Cùng với đó, TP thiết kế các chính sách hỗ trợ theo từng giai đoạn phát triển của dự án. Việc phân chia theo mức độ trưởng thành giúp dự án tiếp cận nguồn lực phù hợp với nhu cầu thực tế, đồng thời tạo cơ sở đánh giá kết quả đầu ra, khả năng phát triển và mức độ đóng góp của từng dự án. Đây là hướng giải quyết điểm nghẽn về “vốn mồi” mà TP đặt ra trong quá trình hoàn thiện hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo.
“Điểm nghẽn” trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển mô hình doanh nghiệp hình thành từ viện, trường cũng được tập trung tháo gỡ. Theo Sở Khoa học và Công nghệ, Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 của HĐND TP quy định việc thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp, tham gia quản lý, điều hành, tham gia góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ trên địa bàn TPHCM.
Cơ chế này cho phép cơ sở đại học, viện nghiên cứu công lập sử dụng kết quả nghiên cứu và phát triển, tài sản trí tuệ để góp vốn, thành lập doanh nghiệp spin-off; đồng thời cho phép viên chức tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp khi được sự đồng ý của thủ trưởng đơn vị.
Đối với hạ tầng phục vụ nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Nghị quyết số 65/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 quy định một số cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn TPHCM. Mức hỗ trợ có thể lên đến 25 tỷ đồng đối với nhóm hạ tầng hoặc đơn vị, tùy theo nội dung, quy mô và yêu cầu của từng dự án.
TPHCM cũng đặt trọng tâm vào việc thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 quy định cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ hình thành và phát triển trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế trên địa bàn TP. Theo đó, thù lao chủ nhiệm chương trình có thể tới 150 triệu đồng/tháng, thu nhập bổ sung cho chức danh lãnh đạo tới 120 triệu đồng/tháng.
Cùng với nguồn lực đầu tư, TPHCM cũng chú trọng tháo gỡ điểm nghẽn trong chuyển giao công nghệ và bảo hộ sở hữu trí tuệ. Nghị quyết số 62/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 quy định một số cơ chế, chính sách hỗ trợ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ; xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn TP.
Theo đó, TP hỗ trợ các chi phí liên quan đến môi giới, tư vấn pháp lý, định giá công nghệ và đào tạo nhân lực tiếp nhận công nghệ, với mức hỗ trợ có thể lên đến 200 triệu đồng cho mỗi công nghệ trong một năm, tùy thuộc nội dung và điều kiện hỗ trợ.
Việc hỗ trợ xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng hướng đến giúp tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp chủ động bảo vệ tài sản trí tuệ, nâng cao giá trị công nghệ và khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, bên cạnh hỗ trợ tài chính, TP kết hợp các cơ chế về thuế, hạ tầng, sở hữu trí tuệ và hành lang pháp lý. Qua đó, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức trung gian của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, thúc đẩy chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành công nghệ, sản phẩm và dịch vụ có khả năng ứng dụng, thương mại hóa và phát triển trên thị trường.
