(Thanh tra) - Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1876/QĐ-TTg ngày 30/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển hệ thống tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia (Đề án).
Mục tiêu chung của Đề án là đến năm 2030, hệ thống các tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng cấp quốc gia được kiện toàn, nâng cấp và phát triển trên cơ sở các tổ chức hiện có, có năng lực kỹ thuật cốt lõi, đồng bộ, liên thông, hiện đại và từng bước được quốc tế thừa nhận trong các lĩnh vực tiêu chuẩn hóa, đo lường, công nhận, đánh giá sự phù hợp, năng suất và chất lượng.
Hệ thống đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước; phục vụ phát triển công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược và dự án quan trọng quốc gia; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh, thúc đẩy xuất khẩu, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.
Kiện toàn 01 tổ chức công nhận quốc gia đáp ứng tiêu chuẩn ISO/IEC 17011
Đề án đưa ra mục tiêu cụ thể đến năm 2030 như sau:
Đối với tổ chức công nhận quốc gia: Kiện toàn 01 tổ chức công nhận quốc gia đáp ứng tiêu chuẩn ISO/IEC 17011 và yêu cầu của khu vực và quốc tế.
Mở rộng phạm vi công nhận được thừa nhận quốc tế đối với các chương trình mới, ưu tiên trí tuệ nhân tạo, khí nhà kính, xác nhận giá trị sử dụng và kiểm tra xác nhận, chứng nhận Halal.
Bảo đảm 100% chuyên gia tham gia hoạt động đánh giá được đào tạo, cập nhật kiến thức theo tiêu chuẩn, chuẩn mực và hướng dẫn quốc tế có liên quan.
Áp dụng phương pháp đánh giá, phân loại mức độ rủi ro trong hoạt động công nhận. Số hóa 100% quy trình công nhận; hoàn thiện cơ sở dữ liệu công nhận và kết nối với cơ sở dữ liệu dùng chung về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
Đối với tổ chức đánh giá sự phù hợp cấp quốc gia: Kiện toàn, nâng cấp tối thiểu 03 tổ chức thử nghiệm, 01 tổ chức chứng nhận và 01 tổ chức giám định hiện có đạt yêu cầu cấp quốc gia, phục vụ chung cho nhiều ngành, lĩnh vực.
Bảo đảm 100% phạm vi hoạt động được công nhận và duy trì công nhận theo tiêu chuẩn, chuẩn mực quốc tế tương ứng.
Phát triển năng lực thử nghiệm, chứng nhận, giám định đối với các lĩnh vực ưu tiên, công nghệ chiến lược, ngành hàng xuất khẩu chủ lực…
Thiết lập và vận hành cơ chế nhận diện, đánh giá, quản lý rủi ro kỹ thuật.
Số hóa 100% quy trình thử nghiệm, chứng nhận, giám định
Đối với tổ chức đo lường cấp quốc gia: Kiện toàn, nâng cấp 01 tổ chức đo lường cấp quốc gia; phục vụ quản lý nhà nước, nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế.
Duy trì, phát triển hệ thống chuẩn đo lường quốc gia; mở rộng tối thiểu 50 CMC (khả năng đo lường và hiệu chuẩn) được quốc tế thừa nhận.
Sản xuất và cung cấp tối thiểu 30 loại mẫu chuẩn được chứng nhận; tổ chức tối thiểu 100 chương trình thử nghiệm thành thạo.
Hình thành năng lực thử nghiệm mẫu phương tiện đo theo khuyến nghị OIML; quản lý số 100% dữ liệu kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm và từng bước áp dụng chứng chỉ điện tử.
Đến năm 2030, tỷ lệ tiêu chuẩn quốc gia hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, khu vực đạt tối thiểu 75%
Đối với tổ chức năng suất quốc gia: Kiện toàn, nâng cấp tổ chức năng suất hiện có đáp ứng yêu cầu tổ chức năng suất quốc gia.
Phát triển, thúc đẩy áp dụng rộng rãi các hệ thống quản lý tiên tiến, công cụ và mô hình năng suất xanh, năng suất số, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Hình thành đội ngũ, mạng lưới chuyên gia năng suất, chất lượng có năng lực triển khai mô hình cải tiến gắn với tiêu chuẩn, đo lường, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số.
Phát triển nền tảng tư vấn năng suất trực tuyến và cơ sở dữ liệu năng suất ngành, doanh nghiệp, kết nối với nền tảng và cơ sở dữ liệu dùng chung về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
Đối với năng lực tiêu chuẩn hóa quốc gia: Củng cố năng lực tiêu chuẩn hóa quốc gia của các cơ quan, tổ chức hiện có, thực hiện hiệu quả vai trò đại diện Việt Nam tham gia các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế, khu vực.
Đến năm 2030, tỷ lệ tiêu chuẩn quốc gia hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực đạt tối thiểu 75%; xây dựng, công bố khoảng 100 tiêu chuẩn quốc gia phục vụ các nhóm công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Kiện toàn hệ thống ban kỹ thuật, tiểu ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia theo hướng chuyên nghiệp; đào tạo, phát triển tối thiểu 300 chuyên gia tiêu chuẩn hóa quốc tế.
Nâng cao mức độ tham gia và vai trò của Việt Nam tại các ban kỹ thuật, tiểu ban kỹ thuật, nhóm công tác quốc tế.
Số hóa toàn bộ quy trình xây dựng, thẩm định, công bố và phổ biến tiêu chuẩn quốc gia; đến năm 2030, chuyển tối thiểu 50% tiêu chuẩn quốc gia thuộc danh mục ưu tiên sang định dạng tiêu chuẩn thông minh (SMART Standards).
5 nhiệm vụ, giải pháp
Đề án đưa ra 5 nhiệm vụ, giải pháp sau:
1. Hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế phát triển hệ thống tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia: Rà soát, sửa đổi, bổ sung cơ chế chính sách và pháp luật bảo đảm đồng bộ cho việc phát triển hệ thống tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường; xây dựng danh mục tổ chức kỹ thuật cấp quốc gia và cốt lõi cần ưu tiên đầu tư theo từng giai đoạn.
Đồng thời, rà soát, trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Kế hoạch phát triển chuẩn đo lường quốc gia đến năm 2030, xây dựng tầm nhìn đến năm 2035 và các kế hoạch có liên quan; có kế hoạch bảo đảm mỗi nhiệm vụ, dự án đầu tư phát triển năng lực đo lường, kiểm định phải kèm theo phương án bảo đảm kinh phí vận hành, bảo trì, tham gia so sánh quốc tế và duy trì điều kiện môi trường phòng thí nghiệm.
2. Phát triển hạ tầng chất lượng quốc gia (NQI) gồm: phát triển hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và phương pháp thử phục vụ hoạt động của tổ chức kỹ thuật cấp quốc gia; hoàn thiện hạ tầng đo lường, kiểm định, hiệu chuẩn và thử nghiệm quốc gia; nâng cao năng lực tổ chức công nhận quốc gia và tổ chức đánh giá sự phù hợp quốc gia; nâng cao năng lực tiêu chuẩn hóa quốc gia, năng lực tổ chức năng suất quốc gia.
3. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho hệ thống tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia gồm: xây dựng và triển khai chương trình đào tạo bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ chuyên gia, ưu tiên nhân lực trong các lĩnh vực mới; đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học; đề xuất cơ chế đào tạo, tuyển dụng, thu hút, sử dụng, đãi ngộ đối với chuyên gia, nghiên cứu cơ chế đặt hàng đối với lĩnh vực công nghệ mới, công nghệ chiến lược…
4. Tăng cường chuyển đổi số về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng: Xây dựng, hoàn thiện nền tảng số và cơ sở dữ liệu dùng chung; phát triển cơ chế tổng hợp, phân tích cảnh báo về yêu cầu kỹ thuật, rào cản kỹ thuật trong thương mại, truy xuất nguồn gốc.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, AI dữ liệu lớn trong hoạt động kiểm định, giám định, công nhận; từng bước áp dụng chứng chỉ hiệu chuẩn, thử nghiệm, chứng nhận, giám định; áp dụng thống nhất các định dạng dữ liệu kỹ thuật đã được quốc tế công nhận trong lĩnh vực hạ tầng chất lượng số; hiện đại hóa hệ thống quản lý, lưu trữ, phổ biến tiêu chuẩn…
5. Tăng cường hợp tác quốc tế và huy động nguồn lực: Chủ động tham gia, phát huy vai trò tại các tổ chức, diễn đàn và cơ chế khu vực, quốc tế; huy động quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước để đầu tư cho các tổ chức kỹ thuật cấp quốc gia; tăng cường phối hợp liên ngành và liên kết giữa khu vực công với khu vực tư…
